Gerechtshof Amsterdam, 26-06-2025, ECLI:NL:GHAMS:2025:3600, 24/3188 t/m 24/3195

“1. Op 22 maart 2020 heeft brand gewoed in de toenmalige woning van eiseres aan de [straat 1] te [gemeente 1] . Ter plaatse heeft de politie contant geld op straat en bij een zoeking in de woning aangetroffen ( [valuta] ) tot het equivalent van € 131.005. Naar aanleiding hiervan is een strafrechtelijk onderzoek gestart naar witwassen, waarbij eiseres en haar zoon als verdachten zijn aangemerkt. De officier van justitie heeft op verzoek op grond van artikel 55 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (Awr) gegevens uit dit onderzoek aan verweerder verstrekt.

“(…)

Mevrouw [eiseres] verklaart erfenissen te hebben ontvangen van haar moeder, vader en twee broers. Alle erflaters waren bij overlijden woonachting in [land 1] . Mevrouw [eiseres] is over de ontvangen erfenissen uit [land 1] in Nederland geen erfbelasting verschuldigd. Mevrouw [eiseres] dient (buitenlands) vermogen in Nederland aan te geven in box 3. Mevrouw [eiseres] heeft niet verzocht om uitreiking van aangiftebiljetten inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen en heeft dit (buitenlands) vermogen dan ook niet in een aangifte inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen aangegeven.

Mevrouw [eiseres] heeft tot op heden niet aannemelijk gemaakt welke bedragen door haar vanuit erfenissen ontvangen zijn. Zolang deze bedragen niet aannemelijk zijn gemaakt ga ik er vanuit dat het aangetroffen geld niet uit erfenis afkomstig is.

Tijdens het verhoor op 22 maart 2020 verklaart mevrouw [eiseres] dat het geld van haar is. Dit wordt op 22 maart 2020 tevens bevestigd door haar ex-echtgenoot en tweemaal door haar dochter. Ook de zoon van mevrouw [eiseres] heeft verklaard dat het geld van zijn moeder was, al zat hij op het moment van de verklaring mogelijk in een psychose.

Tijdens het verhoor in juni 2020 heeft mevrouw [eiseres] plots een ander verhaal en verklaart zij dat het geld van haar zoon zou zijn en dat zijn niet wist dat er zoveel geld in haar woning aanwezig was. De verklaring van juni 2020 vinden wij niet geloofwaardig, mede omdat zij op 22 maart 2020 zelf heeft verklaard dat het geld van haar was en zij tevens haar dochter opdracht had gegeven geld uit de woning veilig te stellen.

Ook de verklaring dat het geld uit erfenis afkomstig zou zijn vinden wij niet aannemelijk. De dochter heeft op 22 maart 2020 verklaard dat moeder het geld telkenmale tot het maximaal vrijgestelde bedrag op haar vlucht vanuit [land 1] meegebracht zou hebben naar Nederland. Opvallend hierbij is dat mevrouw [eiseres] in elk geval vanaf 18-06-2019 niet op een vlucht heeft gezeten van [land 1] naar Nederland. Daarnaast heeft de ex echtgenoot van mevrouw [eiseres] verklaard dat het geld pas in de laatste week voor 22 maart 2020 naar Nederland is gekomen. Indien het geld daadwerkelijk pas één week voor 22 maart 2020 naar Nederland is gekomen en het merendeel van het aangetroffen geld in de munteenheid [valuta] is zou mevrouw [eiseres] moeten kunnen aantonen door wie het geld is meegenomen vanuit [land 1] (vliegticket) en dat dit geld in [land 1] in de valuta [valuta] is opgenomen dan wel naar de valuta [valuta] is gewisseld.

Ik stel me op het standpunt dat de gelden afkomstig zijn uit een niet nader bekende bron en onderdeel uitmaken van resultaat uit overige werkzaamheden.

(…).”

In dit onderzoekrapport is tevens het opleggen van boetes op grond van artikel 67e van de Awr aangekondigd.

Aan de hand van onder meer de hierboven weergegeven passage uit het controlerapport heeft verweerder het uitgangspunt geformuleerd dat eiseres een bedrag van € 28.784 kan hebben gespaard en dat de overige € 102.220 als resultaat uit overige werkzaamheden aan eiseres moet worden toegerekend. Verweerder heeft voornoemd resultaat toegeschreven aan het tijdvak 24 maart 2015 tot 20 maart 2020 en hij heeft daarop de volgende correcties resultaat uit overige werkzaamheden (ROW) bepaald:

2015: 9/12 x (€ 102.220/5) = € 15.333

2016: 12/12 x (€ 102.220/5) = € 20.444

2017: 12/12 x (€ 102.220/5) = € 20.444

2018: 12/12 x (€ 102.220/5) = € 20.444

2019: 12/12 x (€ 102.220/5) = € 20.444

2020: 3/12 x (€102.220/5) = € 5.111

Met dagtekening 6 februari 2021 heeft verweerder aan eiseres voor het jaar 2017 navorderingsaanslagen IB/PVV en Zvw opgelegd, berekend naar een verzamelinkomen van

€ 36.068 en een bijdrage-inkomen van € 20.444. In samenhang met de navorderingsaanslag IB/PVV is eiseres tevens een boete opgelegd ter hoogte van € 517. Voorts is eiseres in verband met beide navorderingsaanslagen belastingrente in rekening gebracht.

“Bevindingen

Op zondag 22 maart 2020, omstreeks 08:35 uur, waren wij, verbalisanten, belast met algemene surveillance in de gemeente [gemeente 1] . Op genoemd tijdstip kregen wij van het Operationeel Centrum het verzoek te rijden naar de [straat 1] te [gemeente 1] . Aldaar was in pand 282, gelegen op de tweede verdieping, afgelopen nacht brand geweest waarbij een groot geldbedrag op de openbare weg terecht was gekomen. (…)

Door het Operationeel Centrum werd ons nu verzocht naar die woning te gaan op verzoek van de particulier beveiliger. Hij zou beneden bij het pand staan en gezien hebben dat een vrouw via de galerij de woning had betreden. De beveiliger zou de vrouw hebben aangesproken maar ze zou niet naar hem luisteren en toch gewoon de woning in zijn gegaan. Zij zou gekomen zijn in een personenauto welke bestuurd werd door een man. (…)

Op zondag 22 maart 2020, omstreeks 08:40 uur kwamen wij ter plaatse bij genoemd flatgebouw. (…)

Ik, verbalisant [naam 2] , bleef beneden bij de bestuurder van de genoemde auto. Deze

man deelde mij mede dat hij de vader was van de vrouw welke naar genoemde woning was gelopen. Hij vertelde mij dat hij de ex-man was van de bewoonster van die woning.

Op dat moment zag ik, verbalisant [naam 2] een vrouw in onze richting komen lopen. Deze vrouw kwam vanuit ingang 1 van het flatgebouw. Zij sprak mij, Verbalisant [naam 2] , aan en zei dat zij de dochter was van de bewoonster van genoemde woning. Zij vertelde mij dat zij zojuist bij haar moeder in het ziekenhuis was geweest en dat haar moeder haar had gevraagd om wat kleding uit de woning te gaan halen. Zij is toen met haar vader, die ook in het ziekenhuis was, naar de woning gereden. Bij de woning was zij uitgestapt en is via de centrale ingang 2 naar de woning gelopen. Zij vertelde mij dat zij op de galerij, voor genoemde woning, een koffer en twee tassen zag liggen. Zij deelde mij mede dat zij die twee tassen herkende als de tassen van haar moeder. Zij deelde mij mede dat zij de twee tassen oppakte en met die tassen de woning inliep. (…)

Ik, verbalisant [naam 2] , ben samen met deze vrouw naar het trappenhuis van ingang twee van de flat gelopen, alwaar op de begane grond haar vader op ons wachtte. Terwijl wij daar met zijn drieën stonden gingen vader en dochter in gesprek in een mij onbekende taal. Ik zag dat de vrouw met beide handen constant haar buik vasthield. Ik, verbalisant [naam 2] vroeg de vrouw of zij iets vasthield wat onder haar jas zat. Ik zag dat de vrouw daarop haar beide handen onder haar jas deed en daarvandaan twee pakken met een aanzienlijk aantal bankbiljetten haalde en deze aan mij overhandigde. Ik zag dat het voornamelijk biljetten van 50 euro waren. De vrouw deelde mij ongevraagd mee dat dit geld van haar moeder was. Zij deelde mij mee dat zij dit geld gevonden had in een koffer welke op de galerij voor de woning lag. Zij deelde mij mede dat haar moeder gevraagd had dit geld te gaan ophalen. Zij deelde mij mede dat dit geld eigendom is van haar moeder en dat die op de hoogte was dat zij dit geld op ging halen. (…)

De twee pakken met bankbiljetten hebben wij inbeslaggenomen. (…) Na telling bleek het om een geldbedrag van 26.100,= euro te gaan (….

“Op zondag 22 maart om 15.00 uur verhoorden wij in [gemeente 1] de verdachte:

Voornamen: [naam 3]

Naam: [naam 1]

(…)

De verdachte verklaarde: (…)

A: Mijn dochter is dus via de centrale hal naar binnen gegaan en via de zijkant naar buiten. Ik mocht haar daar niet ophalen van de beveiliging. Mijn dochter kwam toen weer naar de auto gelopen. Op dat moment stond er ook politie. Die vroegen haar of ze binnen was geweest en wat ze daar gedaan had.

V: Wat zei uw dochter?

A: Ik ging gewoon even kijken en spullen van mijn moeder pakken. De politie vroeg of ze iets bij zich had. Ze zei in eerste instantie van niet. Maar daarna gaf ze toe wel iets bij zich te hebben.

V: Op welk moment werd het voor u duidelijk dat uw dochter een geldbedrag bij zich had?

A: Toen ze dat aan de politie had gegeven. Nee, ik denk voordat de politie het vroeg. Ze zei dat tegen mij.

V: Sprak u met haar in een andere taal op dat moment?

A: Ja. Ze zei tegen mij ik heb dat geld van mama bij. Toen zei ik dat ze dat gewoon moest geven omdat ze toch gingen fouilleren. Toen heeft mijn dochter dat aan de politie gegeven. (…)

V: Wist u van het geldbedrag van uw vrouw?

A: Ik hoorde vanochtend van mijn ex vrouw dat het bijna 2 ton was. Ze zei mijn zoon heeft alles in brand gestoken. Ze zei dat het een erfenis was van haar moeder, vader en broers. Haar twee jongste broers zijn overleden. Ik vroeg haar wanneer het geld bij haar was binnen gekomen. De laatste week zei ze. Onze zoon had het meegenomen uit [land 1] . Ik vroeg me af hoe hij dat had gedaan. Eerder wist ik niets van het geld af. (…)

V: Heeft uw vrouw verteld hoe uw zoon [naam 4] het geld had meegenomen?

A: Nee.

V: Weet u hoe hij is teruggekomen?

A: Nee. Ik heb wel tegen mijn ex-vrouw gezegd is dit geld officieel? Staat dit op papier? Maar hier heeft ze geen antwoord op gegeven. (…)

V: Wanneer is de familie van uw ex-vrouw overleden?

A: Haar moeder, ik heb geen idee maar wel een aantal jaren geleden. (...)”

“Bewezenverklaring

Het hof acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het tenlastegelegde heeft begaan, met dien verstande dat:

zij op 22 maart 2020 te [gemeente 1] een voorwerp, te weten een hoeveelheid geld bestaande uit een geldbedrag van € 131.055,00 of daaromtrent en een geldbedrag van 13.105,00 [land 2] en/of [land 2] (omgerekend € 14.212,39 of daaromtrent) voorhanden heeft gehad terwijl zij, verdachte, wist dat voormeld voorwerp – onmiddellijk of middellijk – afkomstig was uit enig misdrijf.

Het hof acht niet bewezen hetgeen de verdachte meer of anders ten laste is gelegd dan hierboven bewezen is verklaard, zodat zij daarvan zal worden vrijgesproken. (…)

Feiten en omstandigheden

Het hof leidt uit het procesdossier en het onderzoek ter terechtzitting de volgende feiten en omstandigheden af.

Op 22 maart 2020 in de vroege nachtelijke uren werd naar aanleiding van diverse meldingen een groot contant geldbedrag aangetroffen rondom de woning van de verdachte. De politie zag dat de zoon van de verdachte, medeverdachte [medeverdachte 1], veel contant geld vanaf de galerij bij die woning naar beneden strooide. Verspreid rond de woning van de verdachte is een bedrag van in totaal € 90.870,00 en een bedrag van 13.095,00 aan [land 2] en/of [land 2] aangetroffen. In de woning van de verdachte werd daarnaast € 14.085,65 en 10 [land 2] [valuta] aangetroffen. De dochter van de verdachte, medeverdachte [medeverdachte 2], blijkt in de ochtend daarop, na een bezoek aan de woning van de verdachte een bedrag van € 26.100,00 onder zich te hebben. Zij verklaarde dat zij dit bedrag bij de woning van de verdachte in een koffer heeft aangetroffen en heeft meegenomen. Het geldbedrag was van haar moeder, [verdachte].

Het geld dat in en om de woning van de verdachte en bij haar dochter is aangetroffen, is afkomstig uit de woning van de verdachte, waar toen tevens haar zoon verbleef. Het hof stelt op basis van de bewijsmiddelen verder vast dat de verdachte wist van de aanwezigheid van het geld en dat zij daarover de beschikkingsmacht had. De verdachte en haar zoon hebben het geld voorhanden gehad. (…)

Beoordeling

Het hof overweegt dat er sprake is van een vermoeden van witwassen, nu er grote bedragen aan contant geld van verschillende coupures (waaronder coupures van € 500,00) en verschillende valuta’s zijn aangetroffen in en om de woning van de verdachte, waar tevens haar zoon verbleef. Het betreft een sociale huurwoning en de verdachte had in de jaren 2015 tot 2020 uitsluitend een bijstandsuitkering, in de loop van die jaren variërend van € 912,00 tot net geen € 1000,00 en daarnaast huur- en zorgtoeslag. Van haar zoon zijn geen legale inkomsten en bezittingen bekend. Van de verdachte mag dan ook worden verlangd dat zij een concrete, min of meer verifieerbare en niet op voorhand hoogst onwaarschijnlijke verklaring geeft over de herkomst van de bedragen waarvoor het witwasvermoeden bestaat.

De verdachte heeft in haar eerste verklaring op 22 maart 2020 als getuige verklaard dat het geld van haar was, dat ze € 20.000,00 had gespaard en dat het overige geld van een erfenis afkomstig was. Toen de verdachte op 12 juni 2020 als verdachte werd gehoord, heeft zij verklaard dat al het geld van haar zoon is. Zij verklaarde dat zij in 2002 of 2003 in [land 1] van haar moeder een contant geldbedrag van ongeveer € 10.000,00 tot € 15.000,00 in [land 1] valuta heeft ontvangen. Dit geld heeft zij direct aan haar zoon gegeven en dat geld is nooit in Nederland geweest.

Het hof stelt vast dat de verdachte op essentiële onderdelen wisselend heeft verklaard over de herkomst van het geld, namelijk over van wie het geld was en wat de herkomst daarvan is. Daarnaast heeft de verdachte geen voldoende concrete informatie over de door haar aangevoerde erfenis gegeven, zoals het exacte bedrag daarvan, eventuele mede-erfgenamen, de datum van ontvangst en de namen van de overledene(n).

Gelet op het voorgaande concludeert het hof dat de verdachte niet een concrete, min of meer verifieerbare en niet op voorhand ongeloofwaardige verklaring heeft gegeven over de herkomst van de gelden, die voldoende tegenwicht biedt aan het vermoeden van witwassen. Dat betekent dat met voldoende mate van zekerheid kan worden uitgesloten dat het geld een legale herkomst heeft en dat een criminele herkomst als enige aanvaardbare verklaring overblijft. Derhalve acht het hof wettig en overtuigend bewezen dat het niet anders kan zijn dan dat de geldbedragen onmiddellijk of middellijk afkomstig zijn uit enig misdrijf.

Het hof overweegt voorts dat, gelet op de wijze waarop de geldbedragen in de woning van de verdachte binnen zijn gekomen – door de zoon van de verdachte in delen op verschillende tijdstippen vanuit [land 1] naar Nederland gebracht – het niet anders kan zijn dan dat de verdachte wist dat het geld in haar woning uit enig misdrijf afkomstig was.

Het verweer van de verdediging dat de verdachte niet heeft geweten dat er een aanzienlijk geldbedrag in haar woning aanwezig was, passeert het hof gelet op de verklaring van de verdachte die zij als getuige heeft afgelegd, inhoudende dat het geld in haar woning spaargeld (€ 20.000,00) betrof om een huis te kopen en de rest afkomstig was van een erfenis. Voor wat betreft de € 20.000,00 is het voor het hof evident dat met een geldbedrag van slechts € 20.000,00 aan spaargeld geen woning gekocht kan worden. Inzake de eventuele erfenis is verder geen concrete en min of meer verifieerbare informatie door verdachte verstrekt. Tevens komt naar het oordeel van het hof in dit kader betekenis toe aan de omstandigheid dat haar dochter na een bezoek die dag in de vroege ochtend aan haar moeder, kennelijk direct naar de woning van haar moeder is gegaan en in korte tijd nog een bedrag van € 26.100,00 heeft gevonden en heeft meegenomen uit die woning, en dat die dochter heeft verklaard dat dat geld van haar moeder, de verdachte, is.

Het hof volgt de raadsvrouw voorts niet in haar verzoek om het bedrag dat de verdachte voorhanden heeft gehad te matigen. Anders dan de raadsvrouw meent, is ook voor het bedrag van € 28.784,21 – dat kennelijk is afgeleid uit een proces-verbaal van bevindingen (dossierpagina 289-291) met betrekking tot verrichte betalingen en opnames van contanten vanaf verdachtes bankrekening – door de verdachte geen concrete en min of meer verifieerbare verklaring gegeven. In de verklaring die de verdachte als getuige heeft afgelegd, verklaarde zij dat het aangetroffen geld (tot een gedeelte van € 20.000,00) haar spaargeld betrof, maar die verklaring weerspreekt zij in haar als verdachte afgelegde verklaring, waarin zij aangeeft dat al het aangetroffen geld van haar zoon is. De verdachte heeft aldus ook inconsistent verklaard over dit geldbedrag.

Het hof verwerpt mitsdien het tot vrijspraak strekkende verweer van de verdediging in al zijn onderdelen.

Resumerend acht het hof, op grond van hetgeen hiervoor is overwogen en de gebezigde bewijsmiddelen, wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het tenlastegelegde heeft begaan, op de wijze zoals in de bewezenverklaring is vermeld.”