Parket bij de Hoge Raad, 05-12-2025, ECLI:NL:PHR:2025:1336, 23/03662

Belanghebbende heeft een woning laten bouwen. Op de woning zijn 97 geïntegreerde zonnepanelen geïnstalleerd. Deze zonnepanelen dienen ook als dakbedekking.

De aan belanghebbende in rekening gebrachte omzetbelasting met betrekking tot de levering en montage van de zonnepanelen bedraagt € 3.159,85. Daarnaast is aan hem omzetbelasting in rekening gebracht over de bouwkosten van de woning (de overige bouwkosten).

De met de zonnepanelen opgewekte elektrische stroom die belanghebbende niet verbruikt, levert belanghebbende aan het energiebedrijf. Hij is voor die handeling aangemerkt als ondernemer in de zin van art. 7 van de Wet op de omzetbelasting 1968 (Wet OB). Belanghebbende heeft geen andere belaste activiteiten. Hij heeft de woning tot het ondernemingsvermogen gerekend.

Op 30 juni 2020 heeft belanghebbende met betrekking tot het jaar 2019 aangifte omzetbelasting gedaan, waarin hij heeft verzocht om teruggaaf van € 13.521, met dien verstande dat een bedrag aan verschuldigde omzetbelasting is aangegeven van € 180 en aftrekbare voorbelasting van € 13.701. Dit bedrag aan voorbelasting heeft zowel betrekking op de zonnepanelen als op de overige bouwkosten. Belanghebbende heeft de berekening van de met betrekking tot de overige bouwkosten in aanmerking te nemen aftrek⁴ gebaseerd op de uitspraak van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 28 november 2017⁵.

Voor de Rechtbank⁶ is in geschil of belanghebbende recht heeft op teruggaaf van (een gedeelte van) de omzetbelasting die aan hem in rekening is gebracht in verband met de bouw van de woning. De Rechtbank verwerpt het standpunt van belanghebbende dat het beoordelingskader uit het arrest van de Hoge Raad 16 juli 2021 niet op hem van toepassing is. Naar het oordeel van de Rechtbank ontbreekt een rechtstreeks en onmiddellijk verband tussen de bouw van de woning en de levering van energie. Zij legt aan dat oordeel ten grondslag dat belanghebbende heeft gesteld noch aannemelijk heeft gemaakt dat hij de bouwkosten van de woning uitsluitend heeft gemaakt ten behoeve van het met zonnepanelen opwekken en tegen vergoeding leveren van energie. Uit hetgeen belanghebbende heeft aangevoerd, leidt de Rechtbank af dat hij de zonnepanelen hoofdzakelijk heeft verworven om een bouwvergunning te kunnen krijgen. Belanghebbendes beroep op de uitspraak van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 28 november 2017 verwerpt zij ook. De feiten en het toepasselijke recht in die zaak verschillen naar haar oordeel aanzienlijk.

Dat leidt Rechtbank tot de slotsom dat belanghebbende geen recht heeft op gedeeltelijke teruggaaf van de omzetbelasting die in rekening is gebracht in verband met de bouw van de woning. Zij verklaart het beroep niettemin gegrond in verband met een afrondingsverschil van € 1 in het nadeel van belanghebbende. De Rechtbank vernietigt de uitspraak op bezwaar, stelt de teruggaafbeschikking vast op een teruggaaf van € 3.160, kent een vergoeding toe voor door een derde beroepsmatig verleende bijstand – waarbij zij een wegingsfactor van 0,25 hanteert – en gelast de Inspecteur aan belanghebbende het betaalde griffierecht te vergoeden.

Voor het Hof⁸ is in geschil of de teruggaafbeschikking en de kostenvergoeding voor bezwaar en beroep tot een te laag bedrag zijn vastgesteld.

Vooraf en ambtshalve overweegt het Hof dat het hoger beroep niet de hersteluitspraak omvat.

Het Hof brengt in herinnering dat ondernemers recht hebben op aftrek van voorbelasting ter zake van kosten die rechtstreeks en onmiddellijk verband houden met een prestatie onder bezwarende titel die niet is vrijgesteld van omzetbelasting. Een rechtstreeks en onmiddellijk verband ontbreekt indien de belastingplichtige de desbetreffende uitgave toch zou hebben gedaan wanneer hij geen belastbare economische activiteit had uitgeoefend.⁹ Indien een dergelijk verband niet bestaat, kan deze toch worden aangenomen indien de kosten deel uitmaken van de algemene kosten van de belastingplichtige en als zodanig zijn opgenomen in de prijs, aldus het Hof.

Het Hof overweegt vervolgens dat het aan belanghebbende is om feiten en omstandigheden te stellen en bij betwisting aannemelijk te maken die meebrengen dat een rechtstreeks en onmiddellijk verband als hiervoor bedoeld, bestaat. Het Hof acht aannemelijk dat belanghebbende de overige bouwkosten hoe dan ook zou hebben gemaakt, ook wanneer hij geen zonnepanelen zou hebben aangeschaft. Dat in het onderhavige geval sprake is van geïntegreerde zonnepanelen en deze zonnepanelen – zoals niet tussen partijen in geschil is – één investeringsgoed vormen met de woning, noopt volgens het Hof niet tot toepassing van een ander beoordelingskader dan wel tot een andersluidend oordeel. De overige bouwkosten zijn namelijk nog steeds niet afhankelijk van het al dan niet plaatsen van de zonnepanelen, aldus het Hof. Van een rechtstreeks en onmiddellijk verband is zodoende geen sprake.

Het Hof onderzoekt vervolgens of een rechtstreeks en onmiddellijk verband toch moet worden aangenomen op de grond dat tussen het bouwen van (het dak van) de woning en het tegen vergoeding leveren van energie door belanghebbende aan de energiemaatschappij een verband bestaat. Dat doet zich voor als de hieraan toe te rekenen overige bouwkosten zijn opgenomen in de prijs die belanghebbende ontvangt voor de levering van energie van de energiemaatschappij (terugleververgoeding). Naar het oordeel van het Hof heeft belanghebbende dat niet aannemelijk gemaakt. Van een rechtstreeks en onmiddellijk verband als hiervoor bedoeld is dus evenmin sprake. De omstandigheid dat zonder de bouw van de woning geen energie kan worden opgewekt en de omstandigheid dat het gelet op het koopcontract of de regels rondom het verlenen van een bouwvergunning niet mogelijk was om af te zien van het plaatsen van zonnepanelen, leiden volgens het Hof niet tot een ander oordeel. Het Hof komt tot de slotsom dat belanghebbende geen recht heeft op aftrek van de omzetbelasting die drukt op de bouw van zijn woning dan wel op het dak van zijn woning.

Ook het tweede geschilpunt omtrent de toepassing van de wegingsfactor van 0,25 beslist het Hof in het nadeel van belanghebbende. De door belanghebbende voorgestane wegingsfactor van 1 is in casu niet van toepassing. De geconstateerde afrondingsfout van € 1 is namelijk gelijk te stellen aan een evidente tel- en rekenfout als bedoeld in het Richtsnoer pkv die onder meer zijn opgenomen in een uitspraak van het Hof van 11 november 2021¹⁰. De omstandigheid dat belanghebbende diverse ongegrond verklaarde stellingen heeft aangevoerd, doet hieraan niet af.

Het Hof bevestigt de uitspraak van de Rechtbank.