Rechtbank Den Haag, 14-11-2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:22820, AWB - 24 _ 298
Rechtbank Den Haag, 14-11-2025, ECLI:NL:RBDHA:2025:22820, AWB - 24 _ 298
Gegevens
- Instantie
- Rechtbank Den Haag
- Datum uitspraak
- 14 november 2025
- Datum publicatie
- 10 december 2025
- Zaaknummer
- AWB - 24 _ 298
- Relevante informatie
- Art. 11 lid 1 onderdeel b Wet OB 1968, Art. 6:10 Awb
Inhoudsindicatie
Eiseres exploiteert een kunst- en cultuurcentrum. In dat kader onderverhuurt zij gedeelten van het gebouw. Daarnaast verleent zij een aantal andere diensten aan de onderhuurders. In geschil is of de activiteiten die eiseres verricht jegens één van de onderhuurders zijn aan te merken als verhuur-plus en daarmee als belaste prestaties kwalificeren. De rechtbank oordeelt dat de activiteiten die eiseres verricht jegens de betreffende onderhuurder bovenal zijn gericht op het (verplicht) onderverhuren van een gedeelte van het gebouw. Van verhuur-plus is geen sprake. De prestaties jegens de onderhuurder zijn daarom niet belast.
Uitspraak
Team belastingrecht
zaaknummers: SGR 24/298, SGR 24/315, SGR 24/324, SGR 24/333, SGR 24/335 en
SGR 24/3371
(gemachtigde: dr. D. Molenaar),
en
en
Procesverloop
Verweerder heeft aan eiseres een naheffingsaanslag omzetbelasting over het eerste kwartaal van 20222 opgelegd. Eiseres heeft tegen die naheffingsaanslag bezwaar gemaakt.
Ook heeft eiseres bezwaar gemaakt tegen de teruggaafbeschikkingen voor het tweede kwartaal van 2022 tot en met tweede kwartaal van 2023.
Verweerder heeft bij de bestreden uitspraken het bezwaar tegen de teruggaafbeschikking voor het tweede kwartaal van 20223 niet-ontvankelijk verklaard wegens overschrijding van de bezwaartermijn en de overige bezwaren4 ongegrond verklaard.
Eiseres heeft daartegen beroep ingesteld.
Verweerder heeft een verweerschrift ingediend.
Eiseres heeft vóór de zitting nadere stukken ingediend.
Het onderzoek ter zitting heeft plaatsgevonden op 23 september 2025.
Namens eiseres zijn verschenen: dr. D. Molenaar, prof. dr. mr. B. van Zadelhoff,
mr. F. Scherpenisse, J.S. Otten, M. van de Kamp, R. Molle en P. Rijnberg.
Namens verweerder zijn verschenen: mr. [naam 1] en mr. [naam 2] .
Overwegingen
Feiten
1. Op 13 juni 2013 heeft de gemeente Den Haag (de gemeente) met Dans- en Muziekcentrum Den Haag (de rechtsvoorganger van eiseres: eiseres), het Koninklijk Conservatorium (KC), Nederlands Dans Theater (NDT) en het Residentie Orkest (RO) een samenwerkingsovereenkomst van 13 juni 2013 (SOK) gesloten. Hierin is, voor zover hier van belang, het volgende bepaald:
“Overwegende:
(A) Dat de Gemeente voornemens is een nieuw centrum voor cultuur, dans, muziek en ontmoeting aan het Spui te realiseren ter vervanging van de Dr. Anton Philipszaal en Lucent Danstheater, het zogenaamde Spuiforum. Belangrijk onderdeel van deze ontwikkeling is het - onder één dak - huisvesten van NDT, RO, KC en [eiseres]. Tevens is het de bedoeling dat er ruimte is voor andere cultuur gerelateerde activiteiten (zoals voorstellingen, evenementen en congressen) en horeca.
(B) Dat de gemeente voornemens is het Spuiforum te verhuren aan [eiseres] die de exploitatie van het Spuiforum ter hand zal nemen.
(…)
Artikel 3 Uitgangspunten voor de samenwerking.
De samenwerking tussen Partijen vindt plaats op basis van en met behoud van de eigen
bevoegdheden en verantwoordelijkheden van Partijen.
Uitgangspunten van de samenwerking tussen Partijen zijn:
a. de gemeente zal het Spuiforum voor haar rekening en risico ontwikkelen, realiseren met
inachtneming van het bepaalde van deze SOK, en verhuren aan [eiseres] die de exploitatie van
Spuiforum ter hand zal nemen. [eiseres] is verantwoordelijk voor het behalen van een gezond
financieel resultaat met betrekking tot de exploitatie.
b. NDT, RO en KC zijn niet verantwoordelijk voor de exploitatie van het Spuiforum en/of het resultaat van [eiseres] en zullen niet bijdragen aan resp. meedelen in eventuele exploitatietekorten respectievelijk -overschotten.
c. NDT, RO en KC zullen ieder afzonderlijk een onderhuurovereenkomst sluiten met [eiseres]. De terbeschikkingstelling van door NDT, RO en KC te huren ruimtes betreft een “verhuur plus”, waarbij [eiseres] ook een aantal andere diensten verleent, zoals klein onderhoud, schoonmaak, beveiliging, centrale post, centrale receptie, niet onderwijsgebonden facilitaire dienst, niet activiteit gebonden/ondersteunende theatertechnische dienst, EHBO, restaurantvoorziening en andere nader te bepalen diensten.
(…)
h. De Instellingen streven er actief naar om, waar dit inhoudelijke of financiële meerwaarde biedt en zonder dat dit afbreuk doet aan de eigen verantwoordelijkheid en identiteit, samen te werken in het Spuiforum. De samenwerking zal worden gezocht op gebieden als afstemming van de culturele programmering, de agendaplanning van zalen en overige ruimtes die door meer dan één Instelling gebruikt kunnen worden, marketing van het Spuiforum en de faciliteiten die binnen het Spuiforum verzorgd worden.
Uitgangspunt bij de ontwikkeling van het Spuiforum is dat sprake zal zijn van een modern gebouw, geschikt voor de activiteiten van de Instellingen op een hoogwaardig niveau. In dit verband zullen de specifieke Ruimtelijke, Functionele en Technische Prestatie-eisen voor het KC medio juli 2013 worden vastgesteld.
De Gemeente zal de Instellingen intensief betrekken bij het gehele ontwerpproces van Spuiforum. De verantwoordelijkheid voor de volledigheid, de uitvoerbaarheid en de uitvoering van het PvE , het VO, het DO en het Bestek ligt geheel bij de Gemeente.
De handelingen die eiseres jegens het KC verricht moeten dan ook in dit licht worden bezien.
Bij de ontwikkeling van het Spuiforum (waaronder het uitwerken van de Ruimtelijke, Functionele en Technische Prestatie-eisen van de Instellingen in een PvE, VO, DO, Bestek als genoemd in artikel 3.4) mag de Gemeente alleen in overleg met de Instellingen noemenswaardig afwijken van de Ruimtelijke, Functionele en Technische Prestatie-eisen van de Instellingen.
Indien een Instelling een wijziging wenst aan te brengen in de Ruimtelijke, Functionele en Technische Prestatie-eisen, zal zij daartoe een schriftelijk verzoek indienen bij de Gemeente, na de andere Instellingen te hebben geïnformeerd, waarna de Gemeente bij de adviseur kostenmanagement in het ontwerpteam, dan wel te zijner tijd bij de aannemer zal nagaan wat de meer- of minderkosten zijn.
(…)
De Onderhuurovereenkomst met respectievelijk NDT of RO, kan op nader in die overeenkomst te bepalen wijze en gevallen worden aangepast, in gevallen van substantiële subsidieverlaging of andere onvoorziene omstandigheden die de continuïteit van deze twee Instellingen in gevaar brengen. Hetzelfde geldt voor een substantiële verlaging van Rijksbekostiging van het HBO, het Kunstvakonderwijs in het bijzonder, in het geval van het KC. Aanpassingen van de onderhuurovereenkomsten behoeven voorafgaande goedkeuring van de Gemeente, welke goedkeuring niet op onredelijke gronden zal worden onthouden.
(…)
Artikel 7 Voorwaarden ter zake van het gebruik van Spuiforum
De algemene condities waaronder het gebruik van het Spuiforum door de Instellingen in beginsel zal plaatsvinden zijn:
a. De Gemeente zal het Spuiforum aan [eiseres] verhuren op basis van een huurovereenkomst met een looptijd van 40 jaar.
b. RO en KC zullen ieder afzonderlijk een Onderhuurovereenkomst sluiten met [eiseres] met een looptijd van 40 jaar. NDT zal een Onderhuurovereenkomst sluiten met [eiseres] met een looptijd van 20 jaar, met de mogelijkheid tot verlenging met telkens vijfjaar. Dit betreft een “verhuur plus” zoals omschreven in artikel 3.2 lid c.
c. De Gemeente staat ervoor jegens KC, NDT en RO garant dat, indien de huurovereenkomst met [eiseres] is beëindigd of indien [eiseres] vanwege faillissement of surseance van betaling niet aan zijn verplichtingen kan voldoen jegens de Instellingen, de voor de continuïteit van het primaire werkproces van de Instellingen noodzakelijke dienstverlening en ondersteuning wordt geboden. Daarnaast spant de Gemeente zich in voor het vinden dan wel tot stand brengen van een adequate opvolger voor [eiseres] als huurder, exploitant, onderverhuurder en leverancier van services, welke de bepalingen van de dan geldende Onderhuurovereenkomsten zal nakomen.
(…)”
2. Conform de bedoeling van partijen bij de voormelde samenwerkingsovereenkomst verhuurt de gemeente onderwijs- en cultuurcomplex Amare (het gebouw) aan eiseres. Eiseres onderverhuurt drie delen van het gebouw aan respectievelijk KC, NDT en RO. Daartoe zijn aanvankelijk onderverhuurovereenkomsten gesloten tussen eiseres en KC, eiseres en NDT en eiseres en RO.
3. Tot de stukken van het geding behoort een concept onderverhuurovereenkomst tussen eiseres en KC van 2 december 2013.
4. Op 11 januari 2021 hebben eiseres en KC - ter vervanging van de onderverhuurovereenkomst - de ‘Gebruiksovereenkomst Onderwijs- en Cultuurcomplex te Den Haag’ (de Gebruiksovereenkomst) gesloten. Hierin is, onder meer, het volgende bepaald:
“Overwegende:
A. dat [de gemeente] een nieuw onderwijs- en
cultuurcomplex voor dans, muziek en ontmoeting aan het Spui te Den Haag realiseert ter
vervanging van de afgeschreven theaters Dr. Anton Philipszaal en Lucent Danstheater
(hierna te noemen: "Amare"). Belangrijk onderdeel van deze ontwikkeling is het - onder één
dak - inhuizen van het Koninklijk Conservatorium, het Nederlands Dans Theater, het
Residentie Orkest en [eiseres]. Tevens is er ruimte voor andere cultuurgerelateerde activiteiten
(zoals voorstellingen, evenementen en congressen) en horeca;
B. dat Partijen de culturele meerwaarde zien van een gezamenlijke huisvesting van
bovengenoemde instellingen;
C. dat het Koninklijk Conservatorium gedurende de looptijd van deze overeenkomst in staat zal moeten zijn internationaal hoogwaardig muziekvakonderwijs aan te (blijven) bieden inclusief de daarvoor benodigde financiële en facilitaire continuïteit;
D. dat het de wens is van alle betrokkenen dat Amare in de zomer van 2021 volledig in bedrijf is;
E. dat Partijen met het Nederlands Dans Theater, het Residentie Orkest en de Gemeente op
13 juni 2013 een [SOK] hebben gesloten (…).
Ingevolge de SOK heeft de Gemeente een huurovereenkomst gesloten met [eiseres] ter zake
van Amare en dat Partijen op hun beurt op 2 december 2013 een onderhuurovereenkomst
hebben gesloten ter zake van de door het Koninklijk Conservatorium te gebruiken ruimten en door [eiseres] te verzorgen bijkomende leveringen en diensten in Amare;
F. dat Partijen met wederzijds goedvinden voornoemde onderhuurovereenkomst d.d. 2
december 2013 wensen te beëindigen, omdat Partijen nieuwe afspraken hebben gemaakt
over de condities waaronder [eiseres] een deel van Amare aan het Koninklijk Conservatorium in gebruik zal geven;
G. dat Partijen die afspraken wensen vast te leggen in deze overeenkomst, hierna te noemen:
"Overeenkomst".
Besluiten overeen te komen: