Subsidies voor verplichte acties
Subsidies voor verplichte acties
Gegevens
- Nummer
- 2026/67
- Publicatiedatum
- 15 januari 2026
- Auteur
- Redactie
- Rubriek
- Algemeen
Soms krijgen bedrijven subsidies om acties te ondernemen die ze toch al verplicht waren te doen. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer het rapport Energiebesparing stimuleren of verplichten?
De energiebesparingsplicht bestaat sinds 1993 en is het belangrijkste instrument van de minister van Klimaat en Groene Groei (KGG) om bedrijven en instellingen te verplichten tot energiebesparing. Als zij veel energie of gas gebruiken, moeten zij verplicht energiebesparende maatregelen doorvoeren die in 5 jaar terugverdiend worden. In 2024 bleek uit onderzoek van de Rekenkamer dat de minister van KGG onvoldoende op de hoogte was in hoeverre de plicht daadwerkelijk tot energiebesparing leidt. De verwachte energiebesparing werd waarschijnlijk niet behaald, mede omdat de minister niet wist welke bedrijven onder de plicht vallen.
€ 1,2 miljard subsidies en fiscale regelingen
Naast de verplichting tot energiebesparing, voor circa 107.500 bedrijven en instellingen, stimuleert het kabinet alle Nederlandse bedrijven en instellingen met ten minste 17 subsidies en fiscale regelingen om energiebesparende maatregelen te treffen en CO₂- uitstoot te verminderen. Daar werd in 2024 ten minste € 1,2 miljard aan uitgegeven.
Bij 11 van de 17 regelingen zijn er maatregelen genomen om overlap met de plicht te voorkomen. Dat kan door de doelgroep te beperken, bepaalde maatregelen uit te sluiten of technische voorwaarden te formuleren, zodat overlap in de praktijk nauwelijks kan voorkomen.
Bij 4 stimuleringsmaatregelen bestond met zekerheid wel overlap met de energiebesparingsplicht: BOSA (voor de bouw van sportaccommodaties), EG (voor glastuinbouw), EIA (energie-investeringsaftrekregeling) en ISDE (voor verduurzaming van woningen). Het onderzoek laat zien dat er bij die regelingen belastinggeld is besteed aan besparingsmaatregelen die bedrijven toch al verplicht waren te doen, omdat die zichzelf binnen 5 jaar terugverdienen. Dat geld is daarmee niet doelmatig uitgegeven.