Wetsvoorstel Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen naar Tweede Kamer

Het Wetsvoorstel Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen is ingediend bij de Tweede Kamer.

Het wetsvoorstel beoogt een structurele oplossing voor de lage verzekeringsgraad onder zelfstandigen. Circa driekwart van de zelfstandigen is momenteel niet verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid, waardoor zij bij uitval vaak terugvallen op eigen vermogen of de bijstand.

Het stelsel is duaal: zelfstandigen zijn standaard publiek verzekerd, maar kunnen via een opt-out kiezen voor een private verzekering, mits deze voldoet aan minimale eisen (o.a. vergelijkbare dekking en premie).

Kring van verzekerden

In dit wetsvoorstel wordt voorgesteld dat diegene die winst uit onderneming voor de inkomstenbelasting geniet (zogenaamde IB-ondernemers), van rechtswege verplicht verzekerd is voor de arbeidsongeschiktheidsverzekering. Dat betekent dat deze personen verzekerd zijn voor de publieke arbeidsongeschiktheidsverzekering, zonder dat zij daarvoor zelf actie ondernemen. Als zij gebruik willen maken van de opt-out, zullen zij zelf actief een keuze moeten maken voor een private verzekering met bijbehorende dekking en polisvoorwaarden. Zelfstandigen met ROW en directeur-grootaandeelhouders (dga’s) vallen niet onder de kring van verzekerden, evenals meewerkend partners. De levenspartners van zelfstandigen die meewerken in de onderneming (meewerkend partners) en dat niet doen als werknemer of als zelfstandig ondernemer, vallen niet onder de kring van verzekerden die verplicht verzekerd worden tegen het risico op inkomensverlies door arbeidsongeschiktheid.

Er wordt voorgesteld voor de premie voor de nieuwe publieke verzekering te voorzien in fiscale aftrekbaarheid als uitgaven voor inkomensvoorzieningen. Daarbij geldt, zoals wettelijk bepaald, dat aftrek mogelijk is in het jaar waarin de premie wordt betaald, verrekend, ter beschikking gesteld of rentedragend is geworden. Ook wordt voorgesteld te bepalen dat de premies van de publieke verzekering niet aftrekbaar zijn van de winst zodat geen dubbele aftrek van premies kan ontstaan.

Het wetsvoorstel bevat daarnaast regels over re-integratieverplichtingen, premieheffing, gegevensverwerking, toezicht en overgangsrecht voor bestaande verzekeringen.

De beoogde inwerkingtreding ligt – afhankelijk van uitvoerbaarheid – op zijn vroegst tussen 2027 en 2029.

Wetsvoorstel Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen, Ministerie SZW, 24 maart 2026