Hoge Raad, 20-02-2026, ECLI:NL:HR:2026:281, 23/02418

Een tot belanghebbende behorende besloten vennootschap (hierna: de Vennootschap) houdt zich bezig met market making en binnen dat kader met handel in financiële instrumenten op effectenbeurzen. De Vennootschap zorgt ervoor dat op (elektronische) handelsplatformen zoals Euronext voor beleggers continu handel in effecten mogelijk is, in het bijzonder van zogenoemde [financiële producten]. Daartoe geeft de Vennootschap doorlopend en onder alle marktomstandigheden bied- en laatkoersen af, dat wil zeggen prijzen die zij zelf bereid is te betalen voor aankoop of verkoop ervan. De biedkoers geeft de hoogste prijs weer waarvoor de Vennootschap een [financieel product] wil kopen, de laatkoers is de laagste prijs waarvoor zij bereid is een [financieel product] te verkopen. Op basis van deze bied- en laatkoersen stuurt de Vennootschap voor eigen rekening en risico koop- en verkoopopdrachten naar de verschillende beurzen waarbij zij is aangesloten. Zij verdient aan de verschillen tussen de koop- en verkoopprijzen. In het navolgende worden deze activiteiten ook aangeduid als effectentransacties.

Verder geeft de Vennootschap op verzoek en tegen afzonderlijke vergoeding bied- en laatkoersen af aan institutionele partijen zoals pensioenfondsen, buiten de gereguleerde markten om.

Daarnaast garandeert de Vennootschap partijen die [financiële producten] uitgeven, dat zij bied- en laatprijzen zal afgeven op de effectenbeurs waar deze [financiële producten] zullen worden verhandeld. Voor deze activiteiten ontvangt de Vennootschap een vergoeding van de hier bedoelde partijen, aangeduid als liquidity provision.

Het internationale concern waarvan de tot belanghebbende behorende vennootschappen deel uitmaken, heeft dochtermaatschappijen die zijn gevestigd in Singapore, Hong Kong en de Verenigde Staten.Met elk van deze dochtermaatschappijen heeft de Vennootschap een Transfer Pricing Implementation Agreement gesloten (hierna: de Overeenkomsten). De Overeenkomsten zijn gebaseerd op de “2014 Transfer Pricing Master File” (hierna: de Master File). In de Master File en de Overeenkomsten is opgenomen dat de Vennootschap per 1 januari 2015 aan elk van deze dochtermaatschappijen zogenoemde support services verricht en dat zij aan elk van deze dochtermaatschappijen de door de Vennootschap ontwikkelde [X] Group Software ter beschikking stelt.

In de Overeenkomsten en in de Master File is bepaald dat de Vennootschap voor het verlenen van de support services aan de dochtermaatschappijen een vergoeding in rekening brengt waarvan de hoogte wordt bepaald op basis van de transactional net margin method met toepassing van een opslag (hierna: de TNMM-vergoedingen). Ter zake van deze support services reikt de Vennootschap facturen uit aan de dochtermaatschappijen.

In de Overeenkomsten en in de Master File is verder wat betreft het ter beschikking stellen van de [X] Group Software voorzien in een profit split, een verdeling van de winst waarbij de omvang van de door de dochtermaatschappijen aan de Vennootschap te verrichten betalingen wordt bepaald op grond van de residual profit split method (hierna: de RPSM-betalingen). De RPSM-betalingen worden berekend op een deel van de winst van de desbetreffende dochtermaatschappij na aftrek van de operationele kosten en van een vergoeding en kunnen zowel positief als negatief zijn. In het laatste geval moet de Vennootschap een bedrag betalen aan de dochtermaatschappij, hetgeen enige malen is voorgekomen. Ter zake van de RPSM-betalingen worden geen facturen uitgereikt.

De hiervoor in 2.2.1 tot en met 2.2.3 vermelde handelingen van belanghebbende zijn alle diensten als bedoeld in artikel 11, lid 1, letter i, onder 2°, van de Wet. Zij worden op grond van artikel 6, lid 1, van de Wet voor de heffing van omzetbelasting geacht plaats te vinden in het land van de afnemer indien zij jegens ondernemers worden verricht; indien deze diensten worden verricht jegens niet-ondernemers die buiten de Europese Unie zijn gevestigd, worden zij op grond van artikel 6i, letter e, van de Wet eveneens geacht plaats te vinden in het land waar de afnemer is gevestigd, dat wil zeggen buiten de Europese Unie. Op grond van artikel 15, lid 2, letter c, van de Wet geldt dat belanghebbende recht heeft op aftrek van de omzetbelasting die voor goederen en diensten in rekening wordt gebracht (voorbelasting) voor zover deze worden gebruikt voor diensten als bedoeld in artikel 11, lid 1, letter i, van de Wet, mits de ontvanger ervan buiten de Europese Unie is gevestigd. Voor belanghebbende betekent dit een en ander dat zij met betrekking tot de hiervoor in 2.2.1 tot en met 2.2.3 vermelde handelingen van de Vennootschap alleen recht op aftrek van voorbelasting heeft voor zover de afnemers ervan buiten de Europese Unie zijn gevestigd. Zij heeft dus geen recht op aftrek van voorbelasting voor zover de afnemers van deze diensten zijn gevestigd in de Europese Unie.

Voor de door de Vennootschap jegens haar dochtermaatschappijen verrichte diensten als hiervoor in 2.4 bedoeld geldt evenzeer dat deze diensten voor de heffing van omzetbelasting worden geacht plaats te vinden in het land waar de ontvanger, dat wil zeggen de respectieve dochtermaatschappij is gevestigd. Belanghebbende heeft voor deze diensten op grond van artikel 15, lid 2, letter a, van de Wet recht op aftrek van voorbelasting.

Voor de aftrek van voorbelasting ter zake van leveringen van goederen en diensten die niet rechtstreeks toerekenbaar zijn aan hetzij prestaties waarvoor recht op aftrek bestaat – zoals de hiervoor in 2.5.1 bedoelde diensten voor zover deze jegens afnemers buiten de Europese Unie worden verricht en de hiervoor in 2.5.2 bedoelde diensten – hetzij prestaties waarvoor dat recht niet bestaat (bijvoorbeeld de hiervoor in 2.5.1 bedoelde diensten waarvan de afnemers binnen de Europese Unie zijn gevestigd), geldt dat een evenredig recht op aftrek bestaat, in beginsel naar rato van de door de Vennootschap voor haar dienstverlening ontvangen vergoedingen. Gelet op artikel 15, lid 2, letter c, van de Wet is voor de bepaling van de omvang van dit recht op aftrek van voorbelasting ter zake van de hier bedoelde goederen en diensten (ook wel aangeduid als gemengde kosten) van belang de vestigingsplaats van de ontvangers van die diensten – binnen of buiten de Europese Unie – vast te stellen.

De Vennootschap heeft met de Inspecteur voor de periode 2007 tot en met 2011 en vervolgens voor de periode 2012 tot en met 2015 afspraken gemaakt over de berekening van de omvang van de in artikel 15, lid 2, van de Wet bedoelde aftrek van voorbelasting ter zake van de hiervoor in 2.5.3 bedoelde gemengde kosten. Mede omdat het bepalen van de vestigingsplaats van iedere afzonderlijke gebruiker van het hiervoor in 2.2.1 bedoelde handelssysteem voor belanghebbende onmogelijk was, zijn in het bijzonder afspraken gemaakt over de wijze waarop het gedeelte van de vergoedingen dat ziet op afnemers buiten de Europese Unie moet worden vastgesteld. De Vennootschap is in dit verband met de Inspecteur overeengekomen dat zij de vestigingsplaats van haar afnemers mag vaststellen op basis van haar (nominale) handelsvolumes, dat wil zeggen het totaal van haar aankoop- en verkooptransacties in een bepaalde periode op elk van de beurzen buiten de Europese Unie waarop de Vennootschap handelt, ten opzichte van haar totale handelsvolume op alle beurzen waar zij handelt.