Rechtbank Noord-Holland, 14-10-2025, ECLI:NL:RBNHO:2025:12720, 24_4900

8. Namens eiseres is aangevoerd dat het aangetroffen geld niet van haar is maar van haar zoon en dat de correcties daarom niet gerechtvaardigd zijn. Subsidiair wordt betoogd dat de schatting en de toerekening van inkomen aan 2020 willekeurig is en onvoldoende onderbouwd. De normale regels voor de verdeling van de bewijslast gelden en de aanslagen en de belastingrente moeten worden verminderd tot nihil.

9. Volgens verweerder zijn wisselende verklaringen afgelegd over de herkomst van de grote hoeveelheid contant geld die in en bij de woning van eiseres is aangetroffen. Verweerder hecht geen geloof aan de verklaring dat het geld van een erfenis afkomstig is en stelt dat het geld afkomstig moet zijn uit een onbekende bron van inkomen. Primair omdat aan eiseres een informatiebeschikking is uitgereikt die inmiddels onherroepelijk vast staat, en subsidiair omdat niet de vereiste aangifte is gedaan, geldt de zogenaamde omkering van de bewijslast. Verweerder stelt dat eiseres niet heeft doen blijken dat en in hoeverre de aanslagen onjuist zijn, en dat zijn schatting van het inkomen van eiseres over 2020 redelijk is.

10. Verweerder voert aan dat eiseres moet doen blijken dat en in hoeverre de aanslag onjuist is, omdat hij bij onherroepelijk geworden informatiebeschikking heeft vastgesteld dat eiseres niet aan haar informatieplicht heeft voldaan, en omdat eiseres niet de vereiste aangifte heeft gedaan.

11. In de informatiebeschikking staat onder meer: “Indien u niet reageert op deze beschikking neem ik het standpunt in dat het aangetroffen bedrag door u is verkregen middels resultaat uit overige werkzaamheid in de jaren 2016 tot en met 2019 en zal ik hiervoor navorderingsaanslagen inkomstenbelasting / premie volksverzekeringen opleggen.” De rechtbank leest daarin een aankondiging dat verweerder de rechtgevolgen van zijn informatiebeschikking zal beperken tot de jaren 2016 tot en met 2019. Wordt een informatiebeschikking onherroepelijk dan zijn de gevolgen daarvan voor een belastingplichtige zonder meer ernstig te noemen, immers, er is dan sprake van een verschuiving én een verzwaring van de bewijslast in zijn nadeel. De zwaarte van die gevolgen brengen mee dat het bereik van een informatiebeschikking nauwkeurig moet worden omschreven. In dit geval is dat gebeurd en daarbij past het niet om, zoals verweerder stelt, de werking van de beschikking uit te breiden naar het jaar 2020. Dat een incident in het jaar 2020 de aanleiding was voor de beschikking en dat sommige vragen van verweerder betrekking hebben op dat jaar (“hoeveel had u daadwerkelijk gespaard tot 22 maart 2020?”) verandert daaraan niets. De rechtbank kent daarom in deze zaak geen betekenis toe aan de informatiebeschikking.

12. Een belastingplichtige heeft niet de vereiste aangifte gedaan indien sprake is van één of meer gebreken die ertoe leiden dat de volgens de aangifte verschuldigde belasting zowel absoluut als relatief bezien aanzienlijk lager is dan de werkelijk verschuldigde belasting. Dat de vereiste aangifte niet is gedaan, dient verweerder volgens de regels van normale bewijslastverdeling aannemelijk te maken (ECLI:NL:HR:2009:BH1083). Dit betekent ook dat op verweerder de bewijslast rust om aannemelijk te maken dat eiseres het additioneel inkomen heeft genoten en dat de volgens de aangifte verschuldigde belasting daarmee absoluut en relatief bezien aanzienlijk lager is dan de werkelijk verschuldigde belasting.

13. Verweerder wijst daartoe op de verschillende verklaringen die zijn afgelegd over het contante geld dat in en bij de woning van eiseres is aangetroffen. Omdat het geld in en rond de woning van eiseres lag, stelt verweerder dat het geld van eiseres moet zijn geweest en afkomstig moet zijn uit een onbekende bron van inkomen. De rechtbank stelt vast dat er naast het scenario van verweerder ook een alternatief scenario voorligt, namelijk dat het geld niet aan eiseres toebehoort maar aan haar zoon, die op hetzelfde adres verbleef. Er zijn geen feiten en omstandigheden die maken dat aan een van beide scenario’s meer waarde moet worden toegekend dan aan de ander. Het dossier geeft geen enkele aanleiding om te veronderstellen dat eiseres een werkzaam leven leidde (en dus resultaat uit overige werkzaamheden moet hebben genoten) of op andere wijze in een welstand leefde die past bij het beweerdelijk door haar opgebouwde vermogen. De strafrechtelijke veroordeling van eiseres wegens witwassen verschaft ook geen duidelijkheid want in die procedure is geen antwoord gegeven op de vraag aan wie het aangetroffen geldbedrag toebehoorde. Bij deze stand van zaken luidt de slotsom dat verweerder niet aannemelijk heeft gemaakt dat het door de politie in beslag genomen geld van eiseres was, en dan is er geen grond voor de door verweerder aangebrachte correcties op haar aangiften. De rechtbank komt dan ook niet meer toe aan een oordeel over de vraag of de door verweerder voorgestane correcties ook maken dat de op de aangifte verschuldigde belasting absoluut en relatief bezien aanzienlijk lager is dan de werkelijk verschuldigde belasting.

14. De rechtbank hecht nog eraan om te wijzen op de financiële gevolgen die het incident van 22 maart 2020 voor eiseres heeft gehad. De gemeente heeft haar bijstandsuitkering stopgezet en heeft teruggevorderd wat zij over de jaren 2015 – 2020 van de gemeente aan uitkeringen heeft ontvangen. Daarnaast zijn ook de toeslagen over die periode van haar teruggevorderd. Al het aangetroffen geld is door de politie in beslag genomen en door de strafrechter verbeurd verklaard. Deze gegevens spelen weliswaar geen rol bij de juridische beoordeling van de vraag of fiscaal inkomen is genoten, maar zij wegen wel mee bij de maatschappelijke aanvaardbaarheid van het oordeel van de rechtbank. Mocht eiseres in 2020 al enig belastbaar voordeel hebben genoten (met de door verweerder voorgestane maar door de rechtbank verworpen verdeling van de bewijslast was dat niet ondenkbaar), dan is dat in de strafprocedure en de terugvorderingsacties al lang en breed van haar afgepakt. Er is geen maatschappelijke noodzaak om dat voordeel nog eens van eiseres af te nemen, nu met behulp van het belastingrecht.

15. Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen dienen de beroepen gegrond te worden verklaard. De aanslag IB/PVV dient te worden verminderd tot een berekend naar een belastbaar inkomen uit werk en woning van € 3.213. De aanslag Zvw wordt vernietigd. De belastingrentebeschikkingen dienen dienovereenkomstig te worden verminderd.

16. Omdat de beroepen gegrond zijn, is er reden om verweerder te veroordelen in de proceskosten van eiseres. Op basis van het Besluit proceskosten bestuursrecht komt eiseres in aanmerking voor vergoeding van de kosten van door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand, forfaitair vast te stellen op € 2.461 (€ 647 voor het indienen van een bezwaarschrift en 2 x € 907 voor het indienen van een beroepschrift en het verschijnen ter zitting en een
wegingsfactor 1).