Aflevering 1

Dit jaar is de vrijstelling van successierechten gestegen van 60% naar 75%. Wie dus aandelen in een familiebedrijf krijgt via een erfenis hoeft minder successierecht te betalen. Er is weer een stap in de goede richting gemaakt, maar het is hoog tijd dat deze successie- en schenkingsrechten helemaal worden afgeschaft. Het familiebedrijf verdient dit.

In art. 3.54 Wet IB 2001 is de regeling van de herinvesteringsreserve opgenomen. Met deze regeling wordt voorkomen dat moet worden afgerekend over de boekwinst die ontstaat bij verkoop van een bedrijfsmiddel. Op deze manier kan de volledige bruto-opbrengst worden aangewend voor de vervanging van het verkochte bedrijfsmiddel, waardoor de continuïteit van de onderneming wordt gewaarborgd. De herinvesteringsreserve kan worden gezien als de codificatie van de zogenoemde ruilgedachte. Deze gedachte houdt in dat bij vervanging van een bedrijfsmiddel door een bedrijfsmiddel dat economisch dezelfde functie in de onderneming vervult geen realisatie van winst plaatsvindt, maar dat de onderneming bedrijfseconomisch op dezelfde voet wordt voortgezet. De herinvesteringsreserve is in enigszins gewijzigde vorm de opvolger van de vervangingsreserve.

Reeds tientallen jaren bestaat in de vennootschapsbelasting een regeling die is bedoeld om zogeheten handel in verlies-bv’s te bestrijden. Dit kan ertoe leiden dat als gevolg van de verkoop van de aandelen in een dergelijke vennootschap compensabele verliezen verloren gaan. De verkopers kunnen dan niet verdienen aan de verliezen door een hogere prijs te bedingen. Per 1 januari 2001 is die regeling ingrijpend gewijzigd (art. 20a Wet VPB 1969). Verliezen gaan in veel meer situaties verloren. Het zal blijken dat de aanduiding ‘handel in verlies-bv’s’ niet langer op haar plaats is. Ook dochtermaatschappijen waarvan de werkzaamheden als gevolg van financiële problemen ingrijpend zijn ingekrompen, kunnen te maken krijgen met deze bepaling.

Sinds 1992 kan de vereffenaar van een rechtspersoon bij voorbaat uitkeringen doen aan de gerechtigden tot het liquidatiesaldo, zolang de termijn voor het indienen van verzet nog niet is aangevangen. In deze bijdrage wordt uiteengezet wat dat voor gevolgen heeft voor het opstellen en deponeren van de rekening en verantwoording (en het plan van verdeling). Eerst wordt echter aandacht besteed aan de besluitvorming die leidt tot ontbinding en de (on-)herroepelijkheid daarvan.

Al na lezing van enkele bladzijden in het proefschrift van Robert Boonacker, dat door de auteur op 2 november van dit jaar werd verdedigd aan de Universiteit van Amsterdam, ontstond bij mij de indruk dat ik met een eigenaardig proefschrift te maken had. Deze indruk is door lezing van het gehele werk bevestigd.