Aflevering 12

Het nieuwe bewijsrecht, en dan met name de inzageverplichting voor derden, zal wennen zijn voor zakelijk dienstverleners, advocaten en rechters.

Dit artikel toetst of het dogmatische onderscheid tussen drie verdelingsmechanismen – te weten: i) toedeling bij voorbaat, geen onverdeeldheid (wettelijke verdeling), ii) verdeling van een onverdeeldheid op een ondeelbaar moment (ouderlijke boedelverdeling en iii) tijdelijke onverdeeldheid zonder ondeelbaar moment (quasi-wettelijke verdeling) – ook praktisch verschil maakt. Centraal staan twee situaties: faillissement van een erfgenaam en vestiging van een beperkt recht op het aandeel in de onverdeelde nalatenschap. De conclusie is dat de (civielrechtelijke) verschillen in deze gevallen beperkt lijken te zijn.

Civielrechtelijke rechtsvinding in de Successiewet

Na het Kerstarrest van 24 december 2021 was het onduidelijk hoe het ‘werkelijke rendement’ moest worden berekend. Hier hebben de arresten van 6, 14 juni, 2 augustus en 20 december 2024 invulling aan gegeven. Daarnaast heeft de Hoge Raad geoordeeld dat alle belastingplichtigen gebruik kunnen maken van de tegenbewijsregeling. Ondanks de uitgebreide motivatie resteren diverse openstaande vragen. Op 19 juli 2025 is de Wet tegenbewijsregeling box 3 in werking getreden, die een codificatie vormt van de jurisprudentie van de Hoge Raad en daarnaast enkele openstaande vragen invult. In dit artikel wordt ingegaan op zowel de door de Hoge Raad uitgestippelde route voor de berekening van het werkelijk rendement als op de Wet tegenbewijsregeling box 3. Daarnaast komen enige formeelrechtelijk aspecten aan bod, zoals de per 1 januari 2023 ingevoerde ‘massaalbezwaarplus’procedure en de mogelijkheid de onderlinge verdeling van een gemeenschappelijk inkomensbestanddeel of de gezamenlijke grondslag sparen en beleggen te wijzigen, nadat collectief uitspraak is gedaan op de massaalbezwaarprocedure.