Aflevering 10

Mevrouw Van Tholen, hierna te noemen de vrouw, heeft met de voorgangster van Nationale Nederlanden Levensverzekering Maatschappij NV een overeenkomst van levensverzekering gesloten met als ingangsdatum 1 juli 1966 en met als einddatum 1 juli 1992. De vrouw is verzekeringsneemster, verzekerde en begunstigde voor de uitkering bij in leven zijn op 1 juli 1992.

Op 28 augustus 1980 werd te Hong Kong het huwelijk gesloten tussen een man met de Nederlandse nationaliteit en een vrouw die statenloos was. Huwelijkse voorwaarden zijn niet gemaakt. De vrouw was ten tijde van de huwelijkssluiting 21 jaar oud en was onvermogend, de man was op dat moment 60 jaar oud en bezat een aanzienlijk vermogen. De vrouw woonde voor het huwelijk in Hong Kong. Drie weken later op 18 september 1980, zijn man en vrouw naar Nederland afgereisd. Bij vonnis van de Rechtbank te Alkmaar van 3 september 1987 is tussen partijen de echtscheiding uitgesproken. Het vonnis is op 5 oktober 1987 ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. In de echtscheidingsprocedure heeft geen der partijen de scheiding en deling van een huwelijksgoederengemeenschap gevorderd.

I. Algemeen

Hieronder zijn vier uitspraken opgenomen over retentierecht, uitgeoefend door aannemers op onroerend goed.

Medio oktober 1993 was de Amsterdamse onroerend goed wereld in rep en roer. Uit een voorlopige uitspraak van de Raad van State, JBN 1993, nr 101 bleek dat de gemeente Amsterdam had verzuimd een huisvestingsverordening vast te stellen zoals bedoeld in artikel 30 lid 1 onder b van Huisvestingswet. De wel door de gemeente vastgestelde bouwverordening voldeed niet aan de in de wet bedoelde eis. Ofschoon de uitspraak direct betrekking had op woningsamenvoeging, had deze indirect ook gevolgen voor de in artikel 33 van de Huisvestingswet in bepaalde gevallen van gemeentewege af te geven vereiste vergunning voor de splitsing in appartementsrechten. Waar een huisvestingsverordening die de vereisten voor een splitsingsvergunning moest inhouden, ontbrak zou namelijk zonder toestemming van de gemeente tot dergelijke splitsingen kunnen worden overgegaan. Toen de uitspraak bekendheid had gekregen, werden op grote schaal in het Amsterdamse gedurende een tweetal weken zonder splitsingsvergunning appartementsrechten gecreëerd. De uitspraak was, zoals gezegd, een voorlopige; een bodemprocedure moest nog volgen.

Het te bespreken arrest is een vervolg op de procedure die leidde tot HR 11 september, 1992, NJ 1992, 730, JBN 1992, nr 137. Samengevat waren de relevante feiten als volgt. Dochter heeft uit hoofde van een op 17 oktober 1980 tot stand gekomen geldlening een schuld aan haar moeder van ƒ 89.841,27. Tot zekerheid van deze schuld heeft zij op 24 oktober 1980 aan haar moeder een vordering op X gecedeerd.

In artikel 1:224 sub b BW wordt bepaald dat erkenning van een kind nietig is door een gehuwde man wiens huwelijk meer dan 306 dagen voor de geboortedag van het kind voltrokken is. Reden is met name het niet in gevaar brengen van het bestaande huwelijk en het bestaande wettige gezin.

De bedoeling van een 'stichting derdengelden’ is goederenrechtelijk een scheiding aan te brengen tussen de gelden die de notaris uit hoofde van ambt of beroep zijn toevertrouwd en zijn kantoor/privé-vermogen. Daarmee wordt bereikt dat een eventueel faillissementsbeslag zich niet uitstrekt tot deze derdengelden (vergelijk Nieuwsbrief Notariaat augustus 1994, nr 8 bladzijde 14). De constructie is dat de notaris het beheer houdt van de stichting; de notaris is 'trustee’. Zo’n derdengelden-stichting kent men ook in de advocatuur.

Algemeen wordt aangenomen dat het verschoningsrecht van de advocaat of notaris zich mede uitstrekt tot degenen die aan zijn kantoor verbonden zijn. Gecompliceerder wordt het echter als zo’n advocaat of notaris iemand van buiten zijn kantoor als 'externe’ deskundige bij een zaak inschakelt.

Tussen A en B is een koopovereenkomst gesloten met betrekking tot een winkelpand. Dit pand heeft, voordat het in handen van B kwam, toebehoord aan C. In de transportakte tussen A en B is een beding opgenomen, waarin is overeengekomen dat het pand niet op zondag voor verkoopactiviteiten mag worden gebruikt.

In de vorige aflevering van JBN is onder nr 94 aan het slot de tekst weergegeven voor de omschrijving van het statutaire doel van een Pensioen-BV zoals de Verzekeringskamer deze in het verleden heeft geadviseerd. In die omschrijving is opgenomen voor wie de voorziening kan dienen. Dit is echter aan wijzigingen onderhevig. Zo vermeldt deze tekst de verzorging van minderjarige kinderen, terwijl artikel 11 lid 3 van de Wet op de loonbelasting spreekt over kinderen tot 21 jaar en de in de Brede herwaardering II voorgestelde tekst een leeftijd van 30 jaar geeft.