Aflevering 7-8

De initiatiefwet tot reparatie van de Wet voorkeursrecht gemeenten treedt 1 september 2002 in werking. De wet bevat een uitbreiding en aanscherping van de voorwaarden verbonden aan de vrijstelling van anterieure optie- en koopcontracten in artikel 10 WVG. Bij de nietigheidsactie van artikel 26 WVG is de toets van afbreuk aan het belang van de gemeente bij haar voorkeurspositie vervallen. Het overgangsrecht is van belang voor de notariële praktijk. Tevens wordt aandacht besteed aan de notariële verantwoordelijkheid voortvloeiend uit de voetverklaring ex artikel 24 WVG.

In onderstaand arrest gaat het om toepassing van de Tweede misbruikwet. De thans in artikel 36 Invorderingswet 1990 (Iw 1990) opgenomen regeling beoogt misbruik van rechtspersonen te voorkomen door bestuurders onder bepaalde voorwaarden persoonlijk aansprakelijk te houden voor door de rechtspersoon verschuldigde, maar niet betaalde premies, loon- en omzetbelasting en bijdragen ter zake van verplichte deelneming in bedrijfspensioenfondsen. Een belangrijk onderdeel van de regeling vormt de meldingsplicht van de betalingsonmacht.

Op 1 september 2002 is het Haags huwelijksvermogensverdrag 1978 10 jaar in werking. Vanaf die datum kunnen zich automatische veranderingen in het huwelijksgoederenrecht voordoen zonder dat partijen daar iets van merken, louter op grond van het feit dat zij ergens 10 jaar wonen. Anders dan velen aannemen, die van deze regel op de hoogte zijn, hebben zich in de afgelopen 10 jaar ook al tal van automatische wijzigingen voorgedaan. De werking van de automatische veranderingen en mogelijke remedies worden in dit artikel op een rij gezet.

Men had het zich zo mooi voorgesteld: de bank, gebruik makend van zijn hypotheekrecht, verkoopt onderhands 'oud' onroerend goed, aan de koper (ondernemer). Alvorens wordt geleverd sloopt de bank de opstallen, waardoor een 'nieuw onroerend goed' ontstaat en de levering van rechtswege met BTW belast is. Gevolg is een 'win-win-situatie', althans voor de bank en de koper: de koper bespaart 6% overdrachtsbelasting en de bank ziet de opbrengst met 19% BTW verhoogd worden, HR 6 mei 1983, NJ 1984, 228 m.nt. WMK, Rentekas-arrest. Men had echter buiten de faillissementscurator gerekend, want die verzette zich begrijpelijkerwijze tegen de sloop van de opstallen op de grond dat de boedel belast zou worden met een (preferente) omzetbelastingschuld, hetgeen nadelig was voor de overige (concurrente) schuldeisers.

Er is enige discussie over de vraag of de notaris verplicht is om een handtekening onder een volmacht te laten legaliseren, zie voor legalisatie artikel 52 lid 2 WNA 1999. Over dit thema wordt verschillend gedacht. Hetzelfde geldt voor de reden van de legalisatie. Ik verwijs naar W.G. Huijgen en A.J.H. Pleysier in 'De wetgeving op het notarisambt', P. Blokland in 'Wet op het notarisambt', de KNB bij de toelichting op artikel 17 lid 2 van de Verordening beroeps- en gedragsregels en naar mijn publicaties in JBN 2000, nrs 35 en 47.

Stand van zaken lopende wetgeving bijgewerkt t/m 9 augustus 2002