Aflevering 7-8

Dit keer een andere JBN dan dat u gewend bent. Het is een coproductie geworden van JBN en het Tijdschrift voor Notarissen van onze Vlaamse collega’s. Doel was wat zaken naast elkaar te zetten en elkaar wederzijds daarin inzicht te geven.

In deze bijdrage staat de vraag centraal welke rol de Nederlandse notaris speelt of zou moeten spelen, wanneer hij bij zijn ambtsuitoefening stuit op onevenwichtige bedingen in een overeenkomst die zijn cliënten zijn aangegaan of voornemens zijn aan te gaan.

J.B. Huygens schreef in zijn traktaat ‘Notarius Belgicus': “Een notaris behoort te wesen, een eerlijk manspersoon, staende ten goeden name en fame, van goedt leven, en eerlyke conversatie, ryp van verstandt, wel aenhoorende, voorsichtig, rechtsinnig, en die goedt onderscheydt kan maeken tusschen d'eene en d'andere sake ..."1 Traditionele notariële kwaliteiten die in onze actuele rechtstaal verwoord worden als informatieplicht, raadgevingsplicht, zin voor evenwicht enzovoort.

Erfrecht en huwelijksgoederenrecht zijn zo met elkaar verweven dat een behandeling van het ene niet zonder behandeling van het andere mogelijk is. Daarom volgt ook een korte toelichting voor de bij het onderwerp meest relevante huwelijksvermogensrechtelijke regels.

Als pendant van het mooie exposé van Verstraete over de positie van de stiefouder in het Belgisch huwelijksvermogens- en erfrecht zal ik in het onderstaande een beknopt overzicht geven van de civiele en fiscale positie van stiefouders en stiefkinderen in de Nederlandse wetgeving, met name in het licht van het toenemende aantal fusiegezinnen waarmee de notariële praktijk wordt geconfronteerd.

Standpunt:Vlucht niet naar Nederland, loop naar uw notaris: een herbekijken van een roerende schenking, om fiscale redenen over de grens heen getild.

Met veel genoegen voldoe ik aan het verzoek een respons te schrijven op het artikel van mijn gewaardeerde Belgische collega Luc Weyts met de titel: ‘Vlucht niet naar Nederland, loop naar uw notaris: een herbekijken van een roerende schenking, om fiscale redenen over de grens heen getild'.

De wereld gaat vooruit en dat geldt ook voor het notariaat. Waar het cliché wil dat de notaris een wat stoffige figuur is, omringd door stapels papier om een bibliothecaris jaloers mee te maken, heeft het Belgisch notariaat zich in de loop van het laatste decennium ontpopt als een voorloper op het vlak van informatisering en technologische ontwikkelingen. Daarvan getuigen de ontwikkeling van een eigen intranet (het e-notariaat), de applicaties voor de elektronische neerlegging van vennootschapsakten, de elektronische verzending van fiscale en sociale berichten, de gekwalificeerde elektronische handtekening waarover elke notaris beschikt, enzovoort.

Informatie- en communicatietechnologie, kortweg ICT, wordt binnen het notariaat al decennialang ingezet om werkprocessen efficiënter te maken. Dit gebeurt zowel binnen de eigen kantooromgeving als met vaste partners, in Nederland bijvoorbeeld met het Kadaster, het ministerie van Justitie, de Kamers van Koophandel en de eigen beroepsorganisatie.