Aflevering 5

Met de Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder 2016 Regeling van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 2 juli 2015, 2015-0000160660, Stcrt. 2015, 19073. (‘Regeling DGA 2016’) wordt vastgelegd in welke situaties geen sprake is van een dienstbetrekking voor de werknemersverzekeringen tussen dga en vennootschap. De Regeling DGA 2016 is per 1 januari 2016 in werking getreden en vervangt de Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder (‘Regeling DGA’). Aanleiding voor de wijziging vormen de inwerkingtreding van de Wet vereenvoudiging en flexibilisering bv-recht (‘Wet Flex-bv’) alsmede ontwikkelingen in de jurisprudentie.

Bij de aanvang van de belastingplicht moet in de resultaatsfeer en de winstsfeer een scheiding worden aangebracht tussen de onbelaste en de belaste periode. Om dat te bewerkstelligen worden de vermogensbestanddelen tegen de waarde in het economische verkeer op de openingsbalans opgenomen. Moet daarbij rekening worden gehouden met een waardedrukkend effect van een niet-marktconforme vergoeding? Zo ja, hoe werkt dat dan uit in de jaarwinstsfeer? Aan de hand van het arrest van de Hoge Raad van 5 februari 2016 volgt een verkenning van deze problematiek.

Volgens de Hoge Raad in zijn eindarrest in de zaak Sopora zijn de limieten van de 150 km-voorwaarde en de 30%-regeling niet zodanig vastgesteld dat de 30%-regeling systematisch tot gevolg heeft dat werknemers een duidelijk hogere onbelaste vergoeding krijgen dan het bedrag van de extraterritoriale kosten. Uit de geschiedenis van de totstandkoming van de 30%-regeling volgt volgens de Hoge Raad dat aan de vaststelling van de limieten feitelijk onderzoek ten grondslag ligt, dat zij betrekkelijk recent zijn vastgesteld, dat deze regeling enige malen is heroverwogen en dat daarbij is getracht de vrijstelling te laten aansluiten bij de werkelijke extraterritoriale kosten.

De behoefte vermogen te vermeerderen is van alle tijden, net als de behoefte personen aan te stellen die het vermogen met dat doel onder hun hoede nemen. Zie bijvoorbeeld de bijbelse vertelling van Matteüs 25:14-30, waarin het begraven van vermogen als een onverstandige beheersdaad gold. In dat antieke licht bezien is collectief beleggen een nieuwe, hippe vorm van vermogensvermeerdering en de toepassing van de btw-regels daarop een zeer recente ontwikkeling. Het HvJ heeft weer een duit in het goedgevulde jurisprudentiezakje gedaan met het arrest Fiscale Eenheid X nv. Een goede aanleiding om eens te inventariseren wat de stand van zaken in de btw is rond collectief beleggen.