Aflevering 1

Uit de Notafax van 1 december 2003 bleek dat de Belastingdienst het standpunt inneemt dat een clausule in een schenkingsakte waardoor de begiftigde het schuldigerkende bedrag pas kan opeisen bij het overlijden van de schenker, ertoe leidt dat de schenking de strekking heeft pas na het overlijden van de schenker te worden uitgevoerd als bedoeld in art. 7:177 BW. Indien men wil vermijden dat de schenking vervalt bij het overlijden van de schenker moet deze in een notariële akte worden vastgelegd, zo berichtte de Belastingdienst blijkens genoemde Notafax. Net zoals al onder oud schenkingsrecht gold, zou dan, zij het op andere gronden, de gebruikelijke papieren schenking in beginsel niet mogelijk zijn zonder tussenkomst van de notaris. In deze bijdrage zal ik de problematiek rondom de 'art. 7:177 BW-schenking' kort nog eens uiteenzetten om te bezien of het standpunt van de fiscus in rechte houdbaar is.

Het vakgebied estate planning is nog steeds volop in beweging. Enerzijds door de ontwikkelingen binnen de rechtsgebieden waar estate planners zich van oudsher mee bezighouden en anderzijds door het verkennen van andere, nieuwe rechtsgebieden die hun nut kunnen gaan bewijzen voor dit vakgebied. Hier wordt niet beoogd een uitputtende opsomming dienaangaande te geven. De mijns inziens in de praktijk meest besproken, of minder besproken maar toch nuttige, onderwerpen van de laatste tijd worden hier aangestipt.

Door certificering van een vermogensbestanddeel wordt een splitsing aangebracht in de juridische en de economische rechten van het desbetreffende vermogensbestanddeel. Certificering is namelijk de handeling waarbij de eigendom van een goed aan een derde (hierna: de stichting) wordt overgedragen, waar tegenover de stichting al dan niet een bewijsstuk uitgeeft (het certificaat). Het certificaat geeft recht op de economische waarde van het goed. De stichting houdt enkel de juridische eigendom en de zeggenschap over het ingebrachte vermogensbestanddeel. Door certificering wordt men derhalve niet rijker of armer. Het enige wat certificering in feite bewerkstelligt, is dat de zeggenschap over het gecertificeerde goed nu bij het stichtingsbestuur (de ouder) berust.

In Nederland worden de meeste huwelijken gesloten zonder dat de echtgenoten vooraf huwelijksvoorwaarden opmaken. In die gevallen waarin wel huwelijksvoorwaarden zijn opgesteld, is het niet ongebruikelijk om staande het huwelijk - al dan niet om fiscale redenen - de huwelijksvoorwaarden op te heffen, waardoor alsnog een wettelijke gemeenschap van goederen ontstaat tussen de echtgenoten. Een fiscale reden om de huwelijksvoorwaarden op te heffen, is gelegen in de besparing van successierecht.