Aflevering 8

Het Europese Hof van Justitie beslist in haar arresten of een nationale regeling in strijd komt met de non-discriminatiebepalingen uit het EG-Verdrag en indien strijdigheid wordt geconstateerd, of de lidstaat een rechtvaardiging voor de ongelijke behandeling heeft. Het bereik van een arrest kan echter meer omvatten dan de behandelde casus. Met name in de fiscaliteit doet zoiets zich voor: iedere belastingpositie van een inwoner van de Europese Unie die vergelijkbaar is met de feiten genoemd in een arrest zal voor een gelijke behandeling in aanmerking moeten komen. Een voorbeeld hiervan is het arrest Hughes de Lasteyrie du Saillant (C9-02), welk arrest reeds in de Podium-bijdrage van FTV 2004/2 door prof. mr. H.M.N. Schonis is beschreven. Dit arrest betrof de Franse exit-heffing voor aanmerkelijkbelanghouders. Nu het Europese Hof constateerde dat deze heffing in strijd is met het Europese recht, dient te worden onderzocht of de beslissing van het Europese Hof ook kan worden toegepast op andere exit-heffingen geheven door andere lidstaten.

In deze bijdrage wordt ingegaan op de vraag of voor een zogenoemde ‘papieren’ schenking de vorm van de notariële akte is vereist. Hierover lopen de meningen van de diverse schrijvers uiteen. Voor een beter begrip wordt eerst in het kort de nieuwe wetgeving ten aanzien van schenkingen besproken. Vervolgens wordt stilgestaan bij de vraag wat moet worden verstaan onder een schenking die eerst na het overlijden van de schenker wordt uitgevoerd. Tot slot komt de vraag aan de orde of een papieren schenking een schenking terzake des doods vormt. In dit kader wordt onder meer aandacht besteed aan een publicatie van F. Schols in dit tijdschrift.

Het erfrecht bevat enkele middelen om erfgenamen of legatarissen tot de orde te roepen als die zich verzetten tegen een testamentaire bepaling in dezelfde nalatenschap. Voorbeelden zijn de ontbindende voorwaarde en de testamentaire last. Daartussenin ligt de privatieve clausule. In dit artikel is er aandacht voor de werking van de privatieve clausule. Wanneer wordt deze ingezet en wat zijn de bezwaren?

De stichting is in Nederland een populaire rechtsfiguur. Waren er in 1990 ruim 80.000 stichtingen ingeschreven bij de Kamers van Koophandel, anno 2004 zijn dat er bijna 150.000. De omstandigheid dat stichtingen vrij eenvoudig zijn op te richten (er is bijvoorbeeld geen minimumkapitaal vereist) en een beperkt toezicht kennen, speelt daarbij ongetwijfeld een rol. Stichtingen zijn op de meest uiteenlopende maatschappelijke terreinen actief. In deze bijdrage komen enkele fiscale aspecten van de stichting aan bod en wordt aandacht besteed aan de stichting als instrument voor estate planning.

Met ingang van 1 januari 2002 is het waarderingsforfait voor de eigen woning uit de Successiewet 1956 (hierna: successiewet) verdwenen. Per die datum dient voor dergelijke registergoederen aangeknoopt te worden bij de hoofdregel, te weten: waardering naar de waarde in het economisch verkeer. Volgens de staatssecretaris is de waarde in het economisch verkeer gelijk aan de waarde in vrij opleverbare staat. Op 30 juni 2004 is er een in dat kader belangrijke uitspraak gedaan door Hof Den Bosch.In dit artikel zal ik allereerst ingaan op de waarderingsvoorschriften voor de eigen woning zoals die in de loop der jaren in de successiewet geregeld waren. Vervolgens zal ik dan de desbetreffende uitspraak aan een nadere analyse onderwerpen om te eindigen met een conclusie.