Aflevering 9

In deze aflevering van FTV wordt aan de orde gesteld het preadvies “Bewind en aan bewind verwante vormen”. Het preadvies is uitgebracht door F.W.J.M. Schols, K. Blankman en J.B. Vegter voor de jaarlijkse algemene ledenvergadering van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB) op 8 oktober 2004. Het preadvies wordt ingeleid door S. Perrick.

Art. 10 Successiewet 1956 is een van de vele fictiebepalingen welke zijn geregeld in de Successiewet 1956 (SW 1956). Op grond van deze fictiebepalingen worden verkrijgingen welke niet krachtens erfrecht worden verkregen op grond van wetsduiding geacht krachtens erfrecht te zijn verkregen teneinde het ontgaan van successierechten tegen te gaan. De fictiebepaling van art. 10 SW 1956 beoogt in dit verband zaken welke door de aspirant-erflater tijdens zijn leven zijn overgedragen en waarvan deze zich een levensafhankelijk(vrucht)genot heeft voorbehouden te rekenen tot de nalatenschap van de erflater. Deze fictiebepaling geldt zowel voor het recht van successie als voor het recht van overgang.

In zijn ‘vooraf’ komt het Schols verstandig voor dat de lezer de bril van het oude erfrecht afzet om zo de afdeling omtrent bewind onbevangen tegemoet te treden. Deze raad is mij uit het hart gegrepen, want alleen dan kan men de mogelijkheden die de nieuwe bewindregeling biedt, optimaal benutten.

De preadviezen voor de algemene ledenvergadering van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie van 2004 hebben dit jaar een onderwerp dat meerdere juridische terreinen beslaat. Bewind kan men immers zien als een vorm van vertegenwoordiging, terwijl het in de wet geregeld is, enerzijds in Titel 19 van Boek 1 BW (het meerderjarigenbewind) en anderzijds, voor een aantal verhoudingen die men bij uiterste wilsbeschikking kan regelen, in afdeling 4.5.7. Daarnaast bestaat er in de praktijk behoefte aan juridische constructies ter bescherming van vermogen, die in hun uitwerking, zo niet in hun verschijningsvorm wat van bewind weg hebben.

Met het oog op de toenemende vergrijzing in combinatie met de stagnerende economie heeft het kabinet de verhoging van de arbeidsparticipatie hoog op de agenda gezet. Belangrijk aandachtsgebied daarbij is de deelname van ouderen aan het arbeidsproces. Dankzij de in het verleden totstandgekomen VUT- en (pre)pensioenregelingen zien we dat de meeste werknemers ruim voor de 65-jarige leeftijd het arbeidsproces verlaten. Het kabinet wil hier een einde aan maken en heeft haar pijlen met name gericht op de huidige fiscale faciliteiten voor VUT- en (pre)pensioenregelingen.