Aflevering 9

Een van de interessante suggesties van het rapport-Moltmaker tot herziening van ons successie-en schenkingsrecht betrof de instelling van een ‘familiestichting’, dat wil zeggen een stichting waarin zonder prohibitieve heffing familievermogen kan worden ingebracht ter generatieoverschrijdende bewaring en aanwending. Dit voorstel ligt in een Haagse diepvries, maar in hoeverre kunnen wij vandaag de dag hetzelfde bereiken middels een Stichting Administratiekantoor (STAK)?

In mijn bijdrage Levensloopregeling: de inhoud beschreef ik begin dit jaar de levensloopregeling in hoofdlijnen. Inmiddels heeft ook de Eerste Kamer het wetsvoorstel Wet aanpassing fiscale behandeling VUT/prepensioen en introductie levensloopregeling aangenomen. De beloofde uitvoeringsregeling is er per 1 april 2005 inderdaad gekomen. In aanvulling op de regelgeving publiceert de Belastingdienst vragen en antwoorden om zo veel mogelijk vraag- en knelpunten weg te nemen. Alles is gericht op de beoogde inwerkingtreding van de levensloopregeling per 1 januari 2006. Reden genoeg om de laatste stand van zaken rond de levensloopregeling weer te geven.

Steeds meer mensen willen (een deel van) hun vermogen schenken aan algemeen nut beogende instellingen (goede doelen). De inkomstenbelasting kent faciliteiten voor dergelijke giften. Naast de gewone giftenaftrek is de regeling voor periodieke giften die bij notarieel verleden contract zijn overeengekomen in opmars. Een variant hierop is de gift in natura. Over de lijfrentegiften in natura heerst onduidelijkheid. Deze is wettelijk niet aftrekbaar, maar in praktijk blijkt er wel wat te regelen met de inspecteur.

Man en vrouw zijn in 1978 getrouwd op huwelijkse voorwaarden houdende uitsluiting van iedere gemeenschap van goederen en een Amsterdams verrekenbeding. Ingevolge dit beding dienen de echtgenoten jaarlijks bij het einde van ieder jaar ter verdeling bij helfte bijeen te voegen hetgeen van hun inkomen over dat jaar onverteerd is. Voorts bevatten de huwelijkse voorwaarden een vervaltermijn, luidende: ‘Het recht om de bijeenvoeging en verdeling over enig jaar te vorderen vervalt drie maanden na afloop van het betreffende jaar.’

Via het EG-Verdrag hebben de EU-lidstaten de invloed van de EU op de nationale fiscale stelsels willen beperken. Toch kan soms de vraag gesteld worden of nationale fiscale regelingen niet strijdig zijn met het Europese vrije verkeer. Regelmatig worden nationale regelingen dan ook in rechtszaken bestreden. Met de uitspraken van het Hof van Justitie van de EG op prejudiciële vragen is er lange tijd een tendens geweest dat de nationale fiscale autonomie werd ondergraven. Die trend lijkt nu te keren.

Een echtscheiding (maar ook ontbinding van een geregistreerd partnerschap) is doorgaans zeer ingrijpend en brengt vele gevolgen met zich. Deze beperken zich niet alleen tot de juridische en emotionele kant, ook de financiële en fiscale kant wordt niet onberoerd gelaten. Een van de zaken die aan de orde kan komen, is de vraag wat er moet gebeuren met de eigen woning.