Aflevering 12

In het kader van de vernieuwingen van ons Burgerlijk Wetboek is besloten ook de personenvennootschappen in een nieuw jasje te steken. De nieuwe regeling komt in de plaats van de regelingen omtrent firma en commanditaire vennootschap uit het Wetboek van Koophandel en de maatschap uit het oude Burgerlijk Wetboek.

In deze bijdrage staan wij bij twee vragen stil. De eerste is op welke wijze buitenlandse trusts moeten worden ingepast in het Nederlandse fiscale recht. De wereldwijde globalisering, maar zeker ook het vrije verkeer van personen binnen de Europese Unie, heeft ertoe geleid dat de Nederlandse fiscus steeds vaker met de trust in aanraking komt. Dit is lang niet altijd omdat de trust is gebruikt om op slinkse wijze belasting te besparen, maar omdat de trust nu eenmaal in de Angelsaksische wereld een veel gebruikte figuur is. Met de Europese eenwording heeft continentaal Europa meer te maken met de trust. In paragraaf 1 geven wij daarom een korte beschrijving van de trust. De fiscale behandeling van een trust in het schenkingsrecht, de inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting komt aan de orde in de paragrafen 2 tot en met 4. De tweede vraag is of wij, vanuit Nederlands perspectief, behoefte hebben aan een eigen trustvorm. Het feit dat Nederlandse ingezetenen mobieler worden, zou tot gevolg kunnen hebben dat de behoefte bestaat aan een rechtsvorm waarin het vermogen kan worden ingebracht. Vervolgens moet worden bepaald hoe deze Nederlandse trust fiscaal moet worden behandeld. In paragraaf 5 schetsen wij de hoofdlijnen van een mogelijk systeem.

Evenals het huidige erfrecht in art. 4:56 BW, kende ook het oude erfrecht - art. 4:1020 e.v. en 1036 e.v. oud BW - de figuur van het fideï-commis: de testamentaire making waarbij de erflater tweemaal of vaker over dezelfde zaak beschikt, met dien verstande dat twee of meer personen opeenvolgend hetzelfde recht verkrijgen. De eerste verkrijger moet het goed bewaren opdat de opvolgende het kan verkrijgen. Daarnaast kennen huidig én oud recht het fideï-commis de residuo. Een sprekende benaming voor de making waarbij een derde is geroepen tot het geheel of tot een deel van hetgeen de eerste verkrijger bij zijn overlijden onvervreemd of onverteerd zal hebben overgelaten. In populaire taal noemt men beide soorten beschikkingen soms wel: tweetrapsmakingen.

De laatste jaren is het aantal aanbieders van mobiele telefoons aanzienlijk toegenomen. Bovendien hebben die aanbieders een scala aan uiteenlopende abonnementen. Bij mij leidt dat tot een gevoel van apathie. Het zal allemaal wel. Wat ik nu heb, voldoet prima en waarom zou ik mij dan nog gaan verdiepen in allerlei nieuwe technische snufjes met nog meer mogelijkheden die grotendeels toch ongebruikt blijven. Hetzelfde lot treft naar mijn mening het toenemende aantal fiscaal gefacilieerde spaarproducten en oudedagsvoorzieningen. Welke consument, die toch meestal nauwelijks iets van de fiscaliteit weet, verdiept zich hier nog grondig in? Of zouden consumenten dit zo belangrijk vinden dat zij zich de moeite getroosten alle mogelijkheden op een rijtje te zetten om de beste eruit te pikken? Ik vrees dat ze in de handen worden gedreven van lieden die zich financiële planners noemen.