Aflevering 7-8

Een belangrijk aspect van de Meststoffenwet (Mw) betreft het verbod de mestproduktie te verplaatsen naar een andere lokatie of naar een ander bedrijf (artikel 15 Mw).

In onderstaande bijdrage komen binnen het kader van de Invoeringswet Boeken 3, 5 en 6 NBW de wijzigingen aan de orde met betrekking tot de titels 2, 4, 5 en 6 van Boek 2; de personenvennootschappen en de EESV.

De wet beschrijft voor de BV twee systemen van aandelenblokkering: de goedkeuringsregeling en de aanbiedingsregeling. Als de vennootschap meer aandeelhouders kent gaat heel vaak de voorkeur uit naar de aanbiedingsblokkade, zij het zelden met de vergrendeling dat voor wijziging van de blokkeringsregeling door statutenwijziging de instemming van alle aandeelhouders is vereist. Het systeem van blokkering van aandelen is aldus afhankelijk van het ongewijzigd laten van de statuten.

In het BW-krant Jaarboek 1991 (Arnhem 1991) staat een bijdrage van W.G. Huijgen over de consequenties van de invoering van artikel 3:186 BW op de werking van de boedelscheiding. Hieronder wil ik enkele voor de praktijk interessante onderwerpen uit dit stuk aan de orde stellen.

Welke invloed heeft de mogelijkheid van beslag onder de notaris op de regeling van betaling van de kooppenningen in de koopakte van onroerende zaken?

De inwerkingtreding van het Nieuw Burgerlijk Wetboek en de daarin opgenomen regeling van de Algemene Voorwaarden is nabij. Sterker dan nu het geval is zal dan gelden dat overeenkomsten die onder verantwoordelijkheid van een notaris tot stand komen een getrouw beeld moeten geven van de werkelijke rechtsverhoudingen tussen de partijen. Dit zal niet het geval zijn indien de overeenkomst een beding bevat waarvan moet worden aangenomen dat dit beding onder de werking van de regeling inzake Algemene Voorwaarden (artikelen 6:231 e.v.) geen stand zal houden. De handelswijze om een bepaald beding op te nemen op grond van het adagium 'baat het niet, het schaadt ook niet' kan de beroepsaansprakelijkheid van de notaris in het geding brengen. Het kan de notaris dus zeker wel schaden. Dit risico doet zich met name voor indien de notaris de kans op ongeldigheid van een beding met de partijen onbesproken heeft gelaten.

Rechtspraak van de Week bevat een uitspraak van de Hoge Raad met betrekking tot de vraag of het toebrengen van hinder door het overwaaien van onkruidzaden afkomstig van het ene perceel naar een aangrenzend perceel onrechtmatig is.

Notarius is het door de Federatie van Belgische Notarissen uitgegeven informatieblad. In het mei-nummer wordt weer eens gemopperd over de gewoonte van veel Nederlanders die zich voorgoed in België vestigen om hun testament te maken bij een Nederlandse notaris en dit testament te doen inrichten volgens Nederlands recht.

Doorbraak van aansprakelijkheid van een directeur ener BV of van een aandeelhouder (bijvoorbeeld in concernverband) is uitzonderlijk. Als de wet de extra aansprakelijkheid niet uitdrukkelijk regelt, zoals volgens de derde misbruikwet (artikel 2:248 BW), dan berusten dergelijke uitzonderingen niet op een Durchgriff-fictie, maar op toepassing van het leerstuk der onrechtmatige daad. Volgens artikel 6:162 NBW gaat het daarbij om een doen of nalaten in strijd met een ongeschreven regel van wat in het maatschappelijk verkeer betaamt (het zorgvuldigheidscriterium). Het profiteren van contractbreuk kan hieronder vallen. De vraag of er op dit gebied bijzondere regels gelden indien het doen of nalaten geschiedt binnen concern, kwam aan de orde in de volgende kort-gedinguitspraak.

Wederom een geschil aan de Slotlaan te Zeist. Bij het arrest van 2 april 1976, NJ 1976, 450 (Modehuis Nolly) ging het om de vraag of de vrouw als eigenares kon worden beschouwd van een met haar geld, doch op naam van haar echtgenoot gekocht onroerend goed. De Hoge Raad besliste toen, dat de levering en de te-opnaamstelling van een registergoed bepalend zijn voor de eigendom en niet de financiële herkomst van de kooppenningen.

In 1989 doet Amro op de voet van artikel 1223 lid 2 BW een groot aantal panden veilen in de Amsterdamse binnenstad. Hypotheekgevers waren, naast anderen, Geertruidenhof en Nijhuis, hierna te noemen G. en N. Koper en afnemer was Place Noduvri, hierna te noemen P.N.

De verhouding tussen de cliënt en de beroepsbeoefenaar is die tussen een leek en een deskundige. De cliënt moet kunnen vertrouwen op de vakbekwaamheid van de dienstverlener, omdat hij zelf van de materie onvoldoende verstand heeft. Dit geldt voor de notaris, de accountant en voor de advocaat, en evenzeer voor de rechtskundig adviseur of voor de reparateur van de tekstverwerker.

Op 21 februari 1991 deed de Afdeling rechtspraak van de Raad van State uitspraak in het volgende geval.

Partijen waren in 1972 van echt gescheiden. De vrouw, Hindriks, sluit op 23 mei 1984 een caravanverzekering met betrekking tot een haar in eigendom toebehorende stacaravan, zulks onder de voorwaarden in de 'Caravanpolis (standaard)voorwaarden nr 407'. In het vragenformulier vermeldt zij niet het brandschade- en strafrechtelijke verleden van haar ex-echtgenoot, Gerrits, die de caravan blijkens getuigenverklaringen en dergelijke gebruikte. Kort na het sluiten van de verzekeringsovereenkomst brandt de caravan op 26 oktober 1984 af. Hindriks claimt de schade bij de verzekeringsmaatschappij, Centrale Schadeverzekering NV, die zich vervolgens op artikel 251 Wetboek van Koophandel beroept.

Bij Gouda Quint (Arnhem) is vanwege de afdeling Burgerlijk Recht van de faculteit der rechtsgeleerdheid van de universiteit te Leiden het jaarboek 1991 verschenen. Het heet 'Prakticum Nieuw BW' en heeft als subtitel 'Enkele praktische wenken bij de invoering van het Nieuw Burgerlijk Wetboek'.

Bij de behandeling van een klacht tegen een notaris kunnen verschillende instanties een rol spelen. In het onderstaande geval wordt de formele weg scherp uiteengezet. Voor de leden van Kamers van Toezicht een interessante uitspraak van het Hof.

Voor de Kamer van Toezicht te Arnhem werd een klacht behandeld van een boedelgerechtigde die de notaris verweet partijdig te handelen, verdraaien, ontkennen en het negeren van feiten, alsmede schending van de geheimhoudingsplicht.