Aflevering 3

INHOUD

Tot 1 januari 1992 kon een veiling van onroerende zaken plaatshebben ten overstaan van een notaris of van een Rechtbank. Voor de executie door een hypotheekhouder was ingevolge artikel 1223 lid 2 juncto 1255 OBW uitsluitend de notaris bevoegd. Voor de gewone gerechtelijke executie krachtens beslag diende aanvankelijk de Rechtbank als plaats van veiling (artikel 523 lid 1 Rv oud), doch in 1896 ('lex Hartogh') werd daaraan toegevoegd de mogelijkheid van veilen voor een door de Rechtbank aan te wijzen notaris (artikel 537a Rv oud). Dit laatste voorzag kennelijk zodanig in een behoefte dat de veiling voor de Rechtbank, hoewel tot 1 januari 1992 mogelijk, geheel in onbruik raakte.

Rechten van erfpacht zijn van oudsher aan een termijn gebonden. Dit is niet - zoals in België - dwingend recht. Erfpachtrechten kunnen immers ook eeuwigdurend worden uitgegeven, zoals enkele grote gemeenten thans te zien geven, met Den Haag als voortrekker.

Probleemstelling

Veel ondernemers beginnen klein, met name in de vorm van een eenmanszaak of een vennootschap onder firma. Zij hebben reeds in dit stadium veelal krediet nodig. Hebben zij onroerend goed, dan is een veel voorkomende zekerheidsstelling de bankhypotheek, een hypotheek voor 'al wat de debiteur-hypotheekgever nu en in de toekomst schuldig is en zal worden'.

Het fenomeen 'mesthuwelijk' houdt de belangstelling gaande van veehouders, die behoefte hebben aan uitbreiding van mestproduktieruimte. Zij maken daartoe gebruik van een van de schaarse uitzonderingen op het verbod mestquotum te verplaatsen naar een andere lokatie of een ander bedrijf.

Indien een veehouder met een tekort aan mestproduktieruimte (mestquotum) deze ruimte wil vergroten, kan dit niet door aankoop van 'los' quotum.

Op 26 november 1992 heeft de Arrondissementsrechtbank Arnhem een bijzonder aardig tussenvonnis gewezen. Een van de vragen die aan de Rechtbank werd voorgelegd, betrof de geldigheid van een onder een opschortende voorwaarde gemaakte ouderlijke boedelverdeling als bedoeld in artikel 4:1167 BW.

De vennootschap Mako BV betwist de echtheid van de tekst van een onderhandse akte, waarbij zij zich zou verplichten jegens een zekere Visser. Hoe moet in zo'n geval de bewijslast worden verdeeld? Kan Mako volstaan met de enkele betwisting, waarna het aan Visser is om de echtheid van de akte te bewijzen, of moet het uitgangspunt zijn dat de bewijslast juist moet worden omgekeerd: Mako betwist de akte en moet dus de valsheid bewijzen. De Hoge Raad oordeelt het laatste.

In JBN 1993, nr 18 merkt Hensen op dat de mogelijkheid van erfrechtelijke conflictenrechtelijke rechtskeuze inmiddels in Nederland wel aanvaard is door doctrine, rechtspraak en praktijk. De wens is wellicht de vader van de gedachte geweest; althans wij kunnen ons niet verenigen met deze constatering.

In de Brochurereeks Buitenlands huwelijksvermogens- en erfrecht (Ars Notariatus XXI, uitgegeven door de Stichting tot bevordering der notariële wetenschap) zijn twee nieuwe deeltjes verschenen.

Zoals in JBN 1991, nr 58 is uiteengezet, leidt verkleining van een bedrijf door verkoop van grond aan een publiekrechtelijk lichaam niet tot verlies van mestquotum mits de desbetreffende grond aan het landbouwkundig gebruik wordt onttrokken.

Op grond van artikel 4:953 lid 1 BW kunnen door een erflater geen uiterste wilsbeschikkingen worden gemaakt ten behoeve van een arts die de erflater gedurende de ziekte, waaraan hij is overleden, heeft behandeld. Het Hof Den Bosch heeft een arrest gewezen waarin de reikwijdte van het begrip `ziekte, waaraan hij overleden is' aan de orde wordt gesteld.