Aflevering 6

Verslag van het overleg tussen de minister van Justitie, bijgestaan door de regeringscommissaris voor Boek 4, Van Dijk, en de vaste commissie voor Justitie over het wetsvoorstel inzake Boek 4 BW (24665).

De fiscale kamer van de Hoge Raad heeft uitgemaakt dat bij een toebedeling aan één deelgenoot krachtens ouderlijke boedelverdeling een (geldig) beroep kan worden gedaan op de daarbij door de testateur aan de gezamenlijke deelgenoten gegeven bevoegdheid om de gelding aan de obv te ontnemen door binnen zes maanden na het overlijden 'in onderling overleg' te kennen te geven een andere verdeling te wensen, een zg. 'tenzij-clausule'. Kleyn gaat in op de vragen die het arrest oproept en geeft de mogelijkheden aan die in ieder geval wel kunnen.

Als een hypotheekhouder een beroep wil doen op het huurbeding zal hij eerst verlof moeten vragen aan de president van de Rechtbank. Het verzoekschrift tot verkrijging van dit verlof kan niet alleen door de procureur, maar ex art. 549 Rv eveneens door de notaris worden ingediend. Aangegeven wordt mede aan de hand van jurisprudentie hoe de notaris de executant kan behoeden voor misstappen. Van belang is dat reeds voor de aanvang van de executie verlof dient te zijn gekregen.

Bij testament is X benoemd tot bewindvoerder over hetgeen door ieder van de afstammelingen van Y uit diens nalatenschap is verkregen en wel tot de 21ste verjaardag van die afstammelingen. Er is sprake van een testamentair bewind als bedoeld in art. 4:1066 BW. In een Kantongerechtprocedure acht de kantonrechter zich bevoegd de testamentair bewindvoerder te ontslaan. Mellema acht de oplossing van de kantonrechter weliswaar praktisch, maar vraagt zich af of hij op grond van de wet tot deze oplossing heeft kunnen komen, nu thans in de wet niet voorzien is in een procedure van ontslag van een testamentair bewindvoerder en dat dus slechts de wel geregelde afzetting mogelijk is door de Rechtbank.

Bijdrage over de ondertekening van de accountantsverklaring. Een accountant mag met zijn firmanaam tekenen. Hij moet dit wel persoonlijk doen en op de voor hem gebruikelijke wijze. Ook gebruik van een handtekening is toegestaan. Indien verschillende personen voor het tekenen van door henzelf te signeren stukken gebruik maken van een zelfde firmastempel is niet langer van ondertekening sprake.

H ruilt met de gemeente grond. In de overeenkomst wordt een bepaling opgenomen met betrekking tot een exploitatie-overeenkomst van twee bouwkavels waarvoor H ƒ 25.000 verschuldigd is aan de gemeente. H verkoopt de grond aan L onder de afspraak dat L de exploitatiebijdrage voor zijn stuk grond zal voldoen indien H deze bijdrage aan de gemeente moet betalen. In de transportakte, waarin de grond aan H wordt geleverd, is de bepaling omtrent de exploitatie-overeenkomst opgenomen. L vordert het door hem onder protest betaalde bedrag terug omdat de exploitatieovereenkomst volgens hem niet rechtsgeldig is wegens strijd met de eisen van de Exploitatieverordening van de gemeente. De Hoge Raad vernietigt in casu de uitspraak van het Hof omdat de gesloten overeenkomst in strijd is met het bepaalde in de Exploitatieverordening.

In de praktijk komen vaak problemen voor met de inschrijving van een verkrijgende verjaring. De opvatting van de bewaarders wordt nader toegelicht. Tevens worden drie modellen gegeven voor de gevallen dat de verjaring niet wordt betwist, niet bekend is tegen wie de verjaring werkt en voor het geval de verjaring wordt betwist.

Vanaf juni 1995 geldt dat de opmetingskosten bij splitsing vóór de akte goedkoper zijn.

De regel uit het onteigeningsrecht dat er slechts plaats is voor één voorschot op de schadeloosstelling en één zekerheidsstelling leidt er bij vruchtgebruik op onroerende zaken toe dat het voorschot en de zekerheidsstelling aan de hoofdgerechtigde toekomen. Krachtens de zaaksvervangingsregel van art. 3:213 lid 1 BW is de vordering tot betaling van het voorschot op de schadeloosstelling die in de plaats treedt van de onteigende onroerende zaak onderworpen aan vruchtgebruik. Vervolgens dient bij vruchtgebruik van een vordering krachtens art. 3:210 BW de vordering aan de vruchtgebruiker te worden voldaan. Deze kan immers nakoming eisen. Bij onteigening heeft de vruchtgebruiker mits aan art. 3:213 BW is voldaan een sterke rechtspositie.

Van een onrechtmatig tekortschieten kan sprake zijn wanneer de notaris heeft geweten of heeft moeten weten dat zijn medewerking aan het verlijden van de betreffende transport- en hypotheekakten ernstig gevaar voor insolventie van de bank met zich zou brengen, waarbij de betrokken transactie steeds in samenhang moet worden gezien met andere transacties, die aan de notaris bekend waren. Een aanwijzing voor wetenschap kan de discrepantie zijn tussen de koopsom en de hoogte van de hypothecaire lening in combinatie met bekendheid aangaande in het verleden betaalde koopprijzen. Contra-indicatie kan zijn een taxatierapport. Toetsend aan deze criteria treft de notaris in casu geen verwijt, aldus het Hof.