Aflevering 7-8

Op 16 juli 1996 zijn de wijzigingen van de Wet voorkeursrecht gemeenten (WVG) gepubliceerd (Stb. 389) en met ingang van 17 juli 1996 van kracht geworden (zie ook JBN 1995, nr 75 en 1996, nr 29). Achtereenvolgens wordt ingegaan op het werkingsgebied van de van de WVG, de gemiste kans van de wetgever om een sinds de invoering van de WVG bestaande omissie in art. 10 lid 2 letter b aan te vullen, een tweetal vrijstellingen die gegeven zijn in art. 10 lid 2 WVG te weten letter d en e en de verschillende tijdstippen die daarbij van belang zijn, de verhouding tussen de inschrijving in de openbare registers ex art. 10 lid 3 en de regels van derdenbescherming van boek 3

Het voorkeursrecht van de gemeente geldt niet als er sprake is van een vervreemding, die plaats vindt ter uitvoering van een verplichting van de verkoper, die blijkens het tijdstip van inschrijving in de openbare registers eerder is ontstaan dan het voorkeursrecht (art. 10 lid 3 WVG). Het is niet de bedoeling dat de inschrijving rechtsgevolgen heeft tegen anderen dan de gemeente. Ingegaan wordt op het in te schrijven stuk, waarvan een model wordt gegeven en op de wijze van bijhouding van de kadastrale registratie.

Aandacht wordt besteed aan de gang van zaken wanneer de onroerende zaak waartoe roerende zaken als bedoeld in art. 3:254 BW (alle roerende zaken die volgens verkeersopvatting bestemd zijn om de onroerende zaak duurzaam te dienen en door hun vorm als zodanig zijn te herkennen) wordt verhypothekeerd. De roerende zaken zijn onder het in art. 3:254 BW gemelde beding bij die akte verpand. Met twee situaties als uitgangspunt wordt uiteengezet dat het wenselijk zou zijn bij vestiging van pandrechten nadrukkelijker dan thans gebruikelijk is, de zaken waarop die rechten rusten te omschrijven. Bovendien verdient het einde van pandrechten meer aandacht. Voorop moet staan dat nu het hier geen registergoederen betreft, pandrechten daarop niet kunnen worden ingeschreven (art. 3:17 BW). Het einde van deze pandrechten kan derhalve ook niet worden ingeschreven. Wel kan het tenietgaan van het executierecht worden ingeschreven. Schrijver doet voorstellen in het belang van de derdenbescherming.

Bespreking van een arrest inzake de onteigening van een verpacht perceel, waarin de Hoge Raad in tegenstelling tot deskundigen en de Rechtbank oordeelt dat de schade die de verpachter lijdt als gevolg van het verloren gaan van zijn aanspraken op het melkquotum, moet worden aangemerkt als schade die als een rechtstreeks en noodzakelijk gevolg van de onteigening wordt geleden, nu het verloren gaan van die aanspraken uitsluitend wordt veroorzaakt doordat ingevolge art. 59 lid 3 Onteigeningswet de bestaande pacht eindigt. Deze schade komt voor vergoeding in het kader van de onteigening in aanmerking.

De Hoge Raad beantwoordt de vraag of de door de man ontvangen schadeloosstelling ter zake van de beëindiging van zijn dienstbetrekking in de (inmiddels ontbonden) gemeenschap valt, bevestigend. Volgens de Hoge Raad was er geen sprake van een bijzondere verknochtheid van de uitkering overeenkomstig art. 1:94 lid 3 BW. Voor de notariële praktijk is van belang dat een vordering tot de huwelijksgemeenschap kan behoren ook als weliswaar de grondslag vaststaat ten tijde van de ontbinding van de gemeenschap, doch de hoegrootheid daarvan nog niet bepaald is en het bedrag van de vordering derhalve eerst na de ontbinding van de gemeenschap wordt vastgesteld.

In haar arrest van 10 mei 1996, RvdW 1996, 112 heeft de Hoge Raad uitgemaakt dat een journalist zich van het geven van een getuigenis mag verschonen (art. 10 lid 1 EVRM het recht op vrijheid van meningsuiting), indien hij door een getuigenverklaring zou riskeren dat een bron bekend wordt. De rechter zal dit beroep op het verschoningsrecht alleen dan niet honoreren, wanneer zich een uitzonderingssituatie voordoet ex art. 10 lid 2 EVRM. De Rechtbank oordeelde echter wel in dezelfde zaak dat degenen die in een notariële akte als bij een corruptieschandaal betrokkenen zijn genoemd, 'onmiddellijk belanghebbenden' zijn in de zin van art. 42 Notariswet, nadat de inhoud van de akte door wie dan ook in de openbaarheid is gebracht. Zij kunnen afgifte vorderen van de notariële akte.

Bespreking van twee kort gedingvonnissen waar de vraag speelde of gegevens die worden opgenomen in een transportakte, in een hypotheekakte, in de nota's van aflossing en van afrekening en in de royementsvolmachten, aan de notaris zijn 'toevertrouwd'.

Een redelijke wetstoepassing brengt mee dat, nu de BV het voorschrift van een tussentijdse vermogensopstelling als het gaat om interimdividend niet kent, het opmaken van een tussentijdse vermogensopstelling niet is vereist en dat kan worden uitgegaan van de laatste vastgestelde jaarrekening zowel bij normaal dividend als bij interimdividend. Dit standpunt dient evenwel uitzondering te lijden volgens de Rechtbank Dordrecht als de algemene vergadering ten tijde van haar dividendbesluit wist, althans redelijkerwijze moest weten, dat er sedert de balansdatum zodanige verliezen waren dat de vermogenstoets niet langer zou worden gehaald. Bijvoorbeeld uit mededelingen van de directie in haar jaarverslag omtrent de verwachte gang van zaken, art. 2:391 lid 2 BW, of uit de toegevoegde gegevens, art. 2:392 lid 1 sub g BW.

Volgens de Hoge Raad belet de regeling tot het verkrijgen van informatie door een aandeelhouder volgens Boek 2 BW niet het door een voorlopig getuigenverhoor verkrijgen van inlichtingen. Er staan de aandeelhouder aldus twee wegen open.

Recent heeft het Kadaster de organisatie van de bewaardersfunctie gewijzigd.