Aflevering 4

Schrijver bespreekt een aantal gevolgen van de toekomstige invoering van de Euro voor vennootschappen en andere rechtspersonen. Naast de gevolgen voor de boekhoud- en jaarrekeningverplichtingen, wordt onder meer aandacht besteed aan de vermelding van de Euro in statuten van vennootschappen (maatschappelijk kapitaal en nominale waarde aandelen) met de daaraan verbonden aspecten. De invoering van de Euro zal tevens doorwerken in de wettelijke regels van kapitaalbescherming.

Het arrest van de Hoge Raad van 24 januari 1997, RvdW 1997, 33C, waarbij het ging om een niet meer te achterhalen akte van berusting en de bewijskracht van een onder het oud BW opgemaakte verklaring van erfrecht, wordt besproken. In een onder het oude recht opgemaakte verklaring van erfrecht had de notaris verklaard dat de als erfgenamen uitgesloten kinderen van erflater in de betreffende testamentaire beschikking hadden berust blijkens drie onderhandse akten die zich onder berusting van de notaris bevonden. Een van de kinderen ontkent de berusting. De notaris noch de andere kinderen beschikken over de akte van berusting. De voor 1992 in de destijds gebruikelijke vorm opgemaakte verklaring van erfrecht voldoet volgens de Hoge Raad niet aan de voor notariële akten voorgeschreven vormvoorschriften en levert derhalve niet het in art. 184 lid 1 Rv bedoelde dwingende bewijs op. Het per 1 januari 1992 ingevoerde art. 38a lid 3 Wet op het Notarisambt is op oude verklaringen van erfrecht niet van toepassing. Het belang van een goede dossiervorming wordt uit deze uitspraak weer eens duidelijk, aldus schrijver.

Bespreking van het arrest van de Hoge Raad van 31 januari 1997, RvdW 1997, 35C inzake de uitleg van de bewoordingen ‘mijn echtgenote’ in een testament. Het Hof heeft de testamentaire beschikkingen ten gunste van K, ex-echtgenote, en haar twee zonen zo uitgelegd dat zijn naar de uit de woorden ‘mijn echtgenote’ afgeleide bedoeling van de erflater ten tijde van het maken van het testament, uitsluitend golden voor de situatie dat hij erflater, op het tijdstip van zijn overlijden nog met K gehuwd zou zijn. Volgens de Hoge Raad miskent het Hof aldus niet dat de rechter volgens de artikelen 4:932 en 4:933 BW eerst indien de bewoordingen van een testament onduidelijk zijn, de bedoeling van erflater mag en moet opsporen. Schrijfster wijdt tot slot nog een opmerking aan de positie van de zonen van K.

Schrijver gaat in op de situatie dat in de openbare registers een akte wordt ingeschreven, waarbij slechts de ondergrond van een trapportaal wordt overgedragen (meestal bij een gebouw met enkele woonheenheden). Partijen wensen niet over te gaan tot splitsing in appartementsrechten en denken dat de verkrijger van de grond onder het trapportaal door natrekking ook de eigendom verkrijgt van het trappenhuis en de verdieping, die via de trap wordt bereikt. Voor gebruik van de zolder en kelder wordt vaak een gebruiksovereenkomst gesloten. Soms wordt in bedoelde gevallen een akte houdende de vestiging van een recht van opstal ingeschreven. Het object van het recht van opstal is het gehele perceel, doch de inhoud van het opstalrecht betreft slechts de eigendom van de verdieping. Het standpunt van de bewaarders wordt gegeven. Tevens wordt melding gemaakt van een ‘pilot’ bij het Kadaster Amsterdam inzake de registratie van lidmaatschapsrechten in flatcoöperaties. Zie ook JBN 1997, nr 79 ‘Commentaar naar aanleiding van inschrijving van verdiepingseigendom in de openbare registers en het effect daarvan’ door A.A. van Velten.

Bespreking van het arrest van 24 januari 1997, waarin de Hoge Raad besliste dat het bepaalde in de artikelen 2:93 lid 1 en 2:203 lid 1 BW (bekrachtiging van handelingen in de voorperiode) ook mogelijk is bij andere rechtspersonen dan de NV/BV, i.c. betrof het een stichting.

I.c. wordt een tekst gegeven van een uitsluitingsclausule met een niet-potestatieve voorwaarde voor inwerkingtreding van de obligatoire ‘gemeenschapsclausule’.

Bespreking van drie vonnissen inzake art. 7A:1612 BW, koop breekt geen huur. Bij overdracht van onroerende zaken in verhuurde staat kan de vraag rijzen, welke verplichtingen van de verhuurder jegens de huurder overgaan op de nieuwe eigenaar, de nieuwe verhuurder, van de onroerende zaak.

Incidenteel worden privatieve lasten, art. 7:423 BW, ingeschreven in de openbare registers, teneinde daarmee de rechten van de houder van een registergoed veilig te stellen. De privatieve last is echter slechts inschrijfbaaar zolang deze een inschrijfbaar feit betreft. In de praktijk worden privatieve lasten vaak gecombineerd met andere overeenkomsten, die op zich niet inschrijfbaar zijn, maar als het ware ‘meeliftend’ in de openbare registers terecht komen.

Aangegeven wordt wat de belangrijkste wijzigingen zijn, nu de Eerste Kamer wetsvoorstel 22408, inzake wijziging van de artikelen 5 en 9 van Boek 1 BW (herziening naamrecht) heeft aangenomen.

Bespreking van een tuchtrechtzaak, waaruit blijkt dat over het handelen van een notaris in het kader van een nevenfunctie in de regel niet klachtwaardig kan worden gereageerd. Echter ook bij niet ambtelijk optreden van de notaris mag geen afbreuk worden gedaan aan de waardigheid van het ambt.

Onze redacteur Mr W.M.A. Kalkman is op 10 april jongstleden gepromoveerd aan de Vrije Universiteit te Amsterdam op zijn onderzoek naar de begunstiging bij levensverzekering, in het bijzonder met betrekking tot het huwelijksvermogensrecht. Promotor was Prof. mr J.K. Moltmaker, copromotor Prof. mr J.H. Wansink.