Aflevering 3

De wet van 30 januari 1997, Stb. 1997, 53 heeft met ingang van 14 februari 1997 ondernemende of commerciële verenigingen en stichtingen, die aan bepaalde voorwaarden voldoen onder het regime van titel 2.9 BW gebracht. De nieuwe regeling wordt in grote lijnen weergegeven. Het niet opmaken van een jaarrekening is een economisch delict.

In het arrest van 8 november 1996 weigerde SKV om een aangesloten kalverslachter ontheffing te verlenen van een in het reglement van de SKV opgenomen slachtverbod van kalveren van niet aangesloten kalvermesters. Een van de niet-aangesloten kalvermesters achtte zich als derde gelaedeerd door deze als onrechtmatige daad van SKV gekwalificeerde weigering om in casu gebruik te maken van deze statutaire ontheffingsbevoegdheid. Dit arrest wordt als uitgangspunt gebruikt voor een bespreking van twee voorbeelden, waar in het recht betreffende registergoederen de overheid veelal over soortgelijke ongeclausuleerde ontheffings- of vergunningsbevoegdheden beschikt. Aangetoond wordt dat er sprake kan zijn van een onrechtmatige daad van de gemeente tegenover een derde belanghebbende.

In zijn arrest van 22 november 1996 (Bloemendaalse olietank) geeft de Hoge Raad een duidelijke hint in de richting dat de koper die geen of onvoldoende vragen stelt, het risico, althans in 1990, loopt dat het zwijgen van de verkoper aan deze niet kan worden tegengeworpen als deze zich later op een exoneratie beroept ter zake van een verborgen gebrek. Of dat in 1997 en daarna ook nog zo is, is niet zeker, maar van een wijziging in dit opzicht in de maatschappelijke opvattingen sinds 1990 heeft schrijver niets gemerkt. Duidelijk is dat op de makelaar en de notaris een blijkens dit arrest nog zwaardere plicht rust de koper aan te sporen om de verkoper vragen te stellen omtrent de aanwezigheid van gebreken.

In zijn arrest van 17 januari 1997 blijft de Hoge Raad bij zijn standpunt dat het onwettig niet-erkende kind geen (versterf)erfgenaam is van zijn biologische vader. De enige mogelijkheid om het onwettige niet-erkende kind te laten erven is het opmaken van een testament, waarin het kind tot erfgenaam wordt benoemd. Indien nog andere kinderen aanwezig zijn, moet dan rekening gehouden worden met hun legitieme porties. Dit probleem zou mogelijk kunnen worden opgelost door in het testament te bepalen dat het niet-erkende onwettige kind zijn erfdeel verkrijgt ter voldoening aan een op de erflater rustende natuurlijke verbintenis, waardoor er een schuld van de nalatenschap ontstaat waartegen met een beroep op de legitieme niet kan worden opgekomen.

In het besproken geval startte de ontslagen directeur een procedure over zijn ontslag, met name over het achterstallig loon en een schadevergoeding (beide gehonoreerd) en vroeg hij in een aparte procedure vernietiging van het door de aandeelhouders genomen besluit tot ontslag. Het Hof oordeelde de directeur/aandeelhouder niet ontvankelijk. Gezien de arbeidsrechtelijke procedure, waarbij het ging over de geldelijke gevolgen van het ontslag en niet over de rechtsgeldigheid ervan, heeft de directeur/aandeelhouder geen redelijk belang meer bij vernietiging van het ontslagbesluit. Schrijver gaat in op de overwegingen van de Hoge Raad, die het beroep verwerpt en op de noot van Maeijer bij het arrest.

Bespreking van een vonnis dat twee aspecten belicht: enerzijds het ontslag van de statutair directeur en anderzijds de raadgevende stem van de bestuurder als bedoeld in art. 2:227 lid 4 BW. In casu is het adviesrecht van de bestuurder geschonden, hetgeen met zich meebrengt dat het ontslagbesluit van de statutair directeur vernietigbaar is. Volgens schrijver moet de notaris hierop letten wanneer hij te maken krijgt met een besluit van de algemene vergadering van aandeelhouders van een vennootschap waarvan de directeur een ander is dan de (enig) aandeelhouder. Een uitbreiding van de onderzoeksplicht van de notaris derhalve.

De beide in art. 2:23c BW genoemde situaties inzake het einde van een vereffening, ofwel er komt achteraf nog een bate op, ofwel er meldt zich achteraf nog een schuldeiser, zijn niet limitatief bedoeld. Besproken wordt in casu hoe heropening van de vereffening vanwege het alsnog royeren van een hypotheekrecht ten behoeve van de inmiddels geliquideerde vennootschap mogelijk is. Het is ook mogelijk dat de rechter op grond van praktische overwegingen in zo’n geval zelf doorhaling beveelt op grond van art. 3:300 BW.

Bespreking van een beroepsprocedure, waarin een SLOM-producent beroep heeft aangetekend tegen de vervallenverklaring door LNV van het toegekend SLOM-melkquotum.

Zoals bekend, zie JBN 1994, nr 81, is per 1 mei 1995 in werking getreden de Wet verevening pensioenrechten, kortheidshalve hierna te noemen: de wet. De wet is blijkens artikel 12 lid 1 niet van toepassing op een echtscheiding of scheiding van tafel en bed die heeft plaatsgevonden vóór 1 mei 1995.

De notaris die ten behoeve van zijn praktijkuitoefening in een verzamelgebouw op een bedrijvencentrum in een naburige gemeente buiten zijn standplaats kantoorruimte huurt, waar dagelijks meer dan de helft van het personeel werkzaam is en een groot deel van de administratie wordt gevoerd, handelt in strijd met art. 5 lid 1 WNA. Daaraan doet niet af dat de notaris in het desbetreffende kantoor geen cliënten ontvangt, noch akten verlijdt. De notaris dient het gebruik van de kantoorruimte te beëindigen.