Aflevering 7-8

Verslag van de inleidingen gehouden op de jaarlijkse JBN-studiemiddag over het wetsvoorstel inzake de nieuwe regeling van de erfrechtelijke positie van de langstlevende echtgenoot en de kinderen in het versterferfrecht. Voor Kleyn was een model ouderlijke boedelverdeling met tenzijclausule, harmonicaclausule en subsidiair keuzelegaat uitgangspunt voor de bespreking van een aantal aspecten van de obv, waarbij hij ook inging op de voorgestelde nieuwe regeling en het overgangsrecht. Van Dijk, de regeringscommissaris voor Boek 4, gaf een kort overzicht van de geschiedenis van de verschillende voorgestelde regelingen in het ab intestaat erfrecht. Van Mourik behandelde de voorgestelde regeling van de erfrechtelijke positie bij versterf van langstlevende echtgenote en kinderen. De volgens Van Mourik belangrijke verbeteringen vergeleken met de obv worden opgesomd. Uitgebreid gaat Van Mourik in op de wilsrechten. Soons stond als laatste spreker stil bij de langstlevende echtgenote, wanneer de overledene juist wel ten nadele van die langstlevende beschikkingen gemaakt heeft. Tegen dergelijke beschikkingen kunnen dwingendrechtelijke wettelijke rechten van afdeling 4.2A.2 in stelling gebracht worden. Deze rechten worden genoemd. Verder ging Soons in op de wijziging in de bepalingen over de legitieme portie ten gevolge waarvan legitimarissen niet langer het recht hebben hun legitieme portie als erfgenaam te ontvangen en evenmin om die portie in natura te ontvangen.

Volgens schrijver is er goed nagedacht over de fiscale aspecten van het voorgestelde nieuwe versterferfrecht. De aanpassing van de fiscale wetten zal pas geschieden bij de aanpassingswetgeving bij Boek 4 BW. In het kader van de voorgestelde regelingen behandelt schrijver de volgende onderwerpen: de ongedaanmaking door de langstlevende echtgenoot van de wettelijke verdeling van de nalatenschap binnen drie maanden vanaf de dag waarop de nalatenschap is opengevallen en de heffing van successierecht in dat geval; de waardering van niet-opeisbare vorderingen wegens onderbedeling die voor het successierecht zullen worden gewaardeerd als waren zij renteloos; de inkomstenbelasting en het voorbehoud van vruchtgebruik in het kader van de wilsrechten; en de verkrijging krachtens erfrecht en de overdrachtsbelasting. De notitie aan de Tweede Kamer van de minister van Justitie mede namens de staatssecretaris van Financiën over de fiscale aspecten van het voorgestelde erfrecht is integraal opgenomen.

Bespreking van een oplossing om in het bestaande recht aan de langstlevende na het overlijden van erflater bij testament het feitelijk genot te geven van het gehele gezinsvermogen gedurende het leven van de langstlevende. Daarna komen de kinderen bij het einde van het vruchtgebruik tot het volle genot met de daaraan verbonden fiscale voordelen. Er wordt dan één keer successierecht geheven. Het super-turbotestament gaat nog verder dan het turbotestament en beoogt de fictie van art. 10 SW te omzeilen. De constructie wordt uiteengezet.

In de nota naar aanleiding van het eindverslag inzake wijziging van Boek 4 van het nieuwe BW is ruim aandacht besteed aan de levensverzekering in relatie tot onder meer het vraagstuk van de legitieme portie en de mogelijkheid van inkorting door een legitimaris van een uitkering uit levensverzekering waarvoor een derde als begunstigde is aangewezen. In de bespreking hiervan gaat Kalkman in op de vraag of de herroepelijke aanwijzing van een derde een testamentaire beschikking is; op de relatie legitieme portie, levensverzekeringsuitkering en huwelijksgemeenschap; en op de verhouding uitkering uit levensonderhoud en schulden van de nalatenschap.

Op 1 september 1997 treedt het nieuwe Besluit kadastrale tarieven 1997 (BKT 1997) in werking. Daarmee is de derde tariefsverlaging (nu met gemiddeld 10%) binnen 3 jaar een feit. Wat zijn de belangrijkste veranderingen?