Aflevering 9

Bespreking van de wet van 5 juli 1997, Stb. 1997, 324 inzake het geregistreerd partnerschap (g.p.) (zie ook ND 97.17.2189, 97.43.2408). Ingegaan wordt op de vraag voor wie het g.p. openstaat en hoe het tot stand komt. Vervolgens worden de gevolgen van het g.p. besproken zowel in het kader van Boek 1 BW als de overige gevolgen. Besloten wordt met de bespreking van het einde van het g.p., de overgang van het g.p. naar het huwelijk en de overgangsbepaling.

Bespreking van het vonnis van de pres. van de Rechtbank Amsterdam van 5 juni 1997, KG 1997, 197 inzake de vraag of schuldeisers kunnen opkomen tegen een berusting in de onterving van hun schuldenaar, die als legitimaris aanspraak kan maken op zijn legitieme portie. Het beroep op de legitieme is een wilsrecht, hetgeen met zich meebrengt dat de gerechtigde daarvan geen gebruik hoeft te maken. Hij kan ook niet door zijn schuldeisers daartoe worden gedwongen. Mellema ziet geen andere juridische mogelijkheden voor de schuldeisers om hun schuld voldaan te krijgen.

Bespreking van het arrest van de Hoge Raad van 20 juni 1997, RvdW 1997, 143C; Notafax 1997, nr 164 inzake verkrijgende verjaring van onroerend goed door een bezitter te kwader trouw op Aruba. Art. 1982 lid 2 BWNA/BWAr vereist dat de verkrijger gedurende 30 jaar bezitter te goeder trouw is geweest. In casu was daarvan geen sprake. In Nederland geldt sinds de invoering van het Nieuw BW dat de eigenaar die gedurende 20 jaar niet overgaat tot beëindiging van het bezit van een occupant of tot een andere stuitingshandeling, zijn eigendom door verjaring verliest aan deze occupant-bezitter, ook al is deze niet te goeder trouw.

Zolang de goederenrechtelijke inkorting door legitimarissen bestaat en er ook andere kinderen zijn, is er een reële mogelijkheid dat de overdracht krachtens schenking van een huis met terugwerkende kracht ongedaan wordt gemaakt. Potentiële kopers of hypotheekhouders van de begiftigde zijn dan ook vaak huiverig om hun geld in het geschonken onroerend goed te stoppen, zolang de schenker niet is overleden en zijn nalatenschap niet is afgewikkeld. Een mogelijke hoewel niet waterdichte oplossing is het object niet zelf te schenken, maar het door de ouder aan het bewuste kind te laten verkopen en de koopsom daarna te laten kwijtschelden. Vervolgens behandelt schrijver de vraag hoe het gaat als de schenker ten aanzien van de onroerende zaak een uitsluitingsclausule had willen maken en deze in arren moede nu maar aan de kwijtschelding verbindt en of de onroerende zaak dan toch buiten de gemeenschap van de verkrijger valt of slechts de kwijtgescholden koopsom.

Een herziening van de Huisvestingswet is in voorbereiding. Daarin worden expliciete verbodsbepalingen opgenomen voor privaatrechtelijke vestigingsbeperkende maatregelen. Buiten de in casu aangegeven grenzen zullen de gemeenten de vrije vestiging van burgers langs publiek- noch privaatrechtelijke weg mogen beperken. Het is niet ondenkbaar dat de rechter op het nu gepubliceerde wetsontwerp nr 25334 zal anticiperen.

Bespreking van de uitspraak van het Hof Amsterdam van 19 juni 1997 inzake een klacht over het feit dat de notaris, in het bezit gesteld en gebleven van de accountantsverklaring voor de oprichting van een BV, acht had moeten slaan op de geldigheidsduur van vijf maanden. Hij had ervoor moeten zorgen dat de oprichting van de vennootschappen op tijd was gebeurd, dan wel zijn opdrachtgevers tijdig moeten waarschuwen dat de termijn niet zou worden gehaald als zij de voor de verkrijging van geen bezwaar benodigde gegevens niet op tijd zouden verstrekken. De klacht wordt gegrond verklaard. De notaris is de bewaker van formaliteiten bij uitstek. De termijn van art. 2:204a lid 1 BW is zo'n formaliteit.

In JBN 1997, nr 39 schrijft de heer Louwman, hoofd van de bewaarders van het Kadaster en de Openbare Registers, dat er soms akten ter inschrijving worden aangeboden, waarbij slechts de ondergrond van een trapportaal wordt overgedragen. Partijen gaan er daarbij kennelijk vanuit dat door natrekking ook het trappenhuis en een bovengelegen verdieping worden overgedragen. Veelal wordt dit versterkt met een ‘gebruiksovereenkomst’ en/of een erfdienstbaarheid.

Bespreking van het arrest van de Hoge Raad van 2 mei 1997, RvdW 1997, 116C inzake de vraag of de (niet-biologische) vader met een beroep op dwaling, art. 3:228 BW, dan wel bedrog of misbruik van omstandigheden, art. 3:44 BW, de door hem verrichte erkenning van een kind kon vernietigen. Het beroep wordt afgewezen omdat de vader niet voldoende aannemelijk heeft kunnen maken dat hij door de mededeling van de moeder omtrent zijn biologisch vaderschap tot de erkenning is verleid, nu uit zijn stellingen volgt, dat hij steeds moet hebben geweten dat van biologisch vaderschap geen sprake kon zijn.

De Hoge Raad besliste in zijn arrest van 2 mei 1997, RvdW 1997, 120 dat de bevoegdheid tot het aanwijzen van een noodweg een rechtstreeks uit de wet voortvloeiende, de inhoud van het eigendomsrecht van de eigenaren van de naburige erven nader bepalende, bevoegdheid is. Ook een rechtsopvolger onder bijzondere titel van de eigenaar van een met een noodweg bezwaard erf, is aan de met inachtneming van art. 5:57 lid 3 BW gedane aanwijzing van noodweg gebonden, ook indien hij met het bestaan van die noodweg niet bekend was en van die aanwijzing geen inschrijving is gedaan in de openbare registers.

Per 1 oktober 1997 (terugwerkende kracht tot 23 mei 1997) is een regeling in werking getreden om het eigen woningbezit onder huurders met een midden- en lager inkomen te stimuleren door de invoering van een subsidie in de vorm van een gewenningsbijdrage bij koop. De vereisten om in aanmerking te komen voor de regeling worden aangegeven.