Aflevering 1

Op 9 december 2008 heeft de Eerste Kamer ingestemd met wetsvoorstel 31 459, ‘Wijziging van enige belastingwetten’ (Belastingheffing excessieve beloningsbestanddelen). Dit resulteert in de inwerkingtreding van drie nieuwe fiscale maatregelen:

Met de invoering van de zogenoemde Witteveen-wetgeving Wet van 29 april 1999, Stb. 1999, 211. per 1 juni 1999 zijn de fiscale spelregels omtrent pensioen er niet eenvoudiger op geworden. Talloze besluiten zijn inmiddels verschenen om helderheid te verschaffen inzake de inhoud van de wettelijke regeling. Het besluit van 8 september 2008 Nr. CPP2008/1727M, Stcrt. 183, NTFR 2008/1859, BNB 2008/263. is een van de laatste loten aan deze stam. In dit besluit is een aantal eerdere besluiten geactualiseerd en samengevoegd. Na invoering van dit besluit konden 13(!) eerdere besluiten worden ingetrokken. Met het besluit van 8 september is een aantal nieuwe standpunten bekend gemaakt. Hierna zal worden ingegaan op enkele nieuwe en/of opmerkelijke elementen uit dit besluit. Voor een goed inzicht heb ik in de uitwerking twee situaties onderscheiden. Ten eerste is een aantal bepalingen alleen van toepassing in de situatie van een directeur-grootaandeelhouder (hierna: dga). Ten tweede zijn er bepalingen die voor alle werknemers gelden.

Het indienen van een bezwaarschrift kan kosten oproepen, zoals rechtsbijstandkosten en reis- en verletkosten. Op grond van art. 7:15 Awb kunnen deze bezwaarkosten door de belastingdienst Waar in deze Beschouwing de term ‘belastingdienst’ wordt gebruikt, kan veelal ook een ander bestuursorgaan, zoals de provincie of gemeente, worden gelezen. worden vergoed. Daarvoor is nodig dat de aanslag of beschikking wordt herroepen wegens aan de belastingdienst te wijten onrechtmatigheid. Het verzoek tot een kostenvergoeding voor de bezwaarprocedure moet worden gedaan voordat op het bezwaar is beslist. In de uitspraak op bezwaar moet op het verzoek worden beslist. De belanghebbende kan tegen deze beslissing beroep instellen bij de belastingrechter.

In HR 10 oktober 2008, nr. 43.619, NTFR 2008/1995 (hierna ook: het arrest), is een tweetal aspecten van de Nederlandse verrekeningsmethode getoetst aan het EU-recht. Het betreft de (niet-)toepassing van een tax sparing credit in de belastingverdragen met Brazilië en Griekenland op inkomsten uit andere landen (het leerstuk van de meestbegunstiging), alsmede de vragen of het grondslagvoorbehoud, alsmede de zogenoemde tweede limiet als onderdelen van de Nederlandse verrekeningssystematiek in overeenstemming zijn met het EU-recht. De Hoge Raad acht in het onderhavige arrest beide aspecten in overeenstemming met het gemeenschapsrecht. Een dergelijk oordeel doet uiteraard de vraag opkomen in hoeverre mogelijk andere aspecten van de Nederlandse verrekeningsmethode wel nog strijd kunnen opleveren met de verkeersvrijheden. In deze Beschouwing wordt deze onderzoeksvraag beantwoord. Allereerst zal het arrest kort worden samengevat (paragraaf twee). Daarna volgt in paragraaf drie een korte beschrijving van het Nederlandse verrekeningssysteem, waarna de gevolgen van het arrest voor het Nederlandse verrekeningssysteem worden geanalyseerd. Ik zal mij daarbij concentreren op de verrekeningssystematiek zoals die geldt onder het BvdB 2001 en de verdragen, en niet ingaan op andere regelingen (zoals de deelnemingsverrekening) Art. 13aa en 23c Wet VPB 1969. Zie over de houdbaarheid van deze regeling onder EU-recht o.a. J.L. van der Streek, ‘De nieuwe deelnemingsverrekening: verhouding tot internationaal en Europees belastingrecht (deel 1 en 2)’, WFR 2007/649 en 683. waar een verrekeningsmethodiek wordt gebruikt. Deze Beschouwing wordt in paragraaf vier afgesloten met een aantal conclusies.

Onlangs oordeelde de Hoge Raad dat recht op aftrek van voorbelasting bestaat voor het leegstaande deel van een pas opgeleverd pand dat nog niet was verhuurd. HR 12 september 2008, nr. 43.011, NTFR 2008/1891. Dit oordeel is gebaseerd op de tekst van art. 15, lid 2, Wet OB 1968 zoals die bepaling in 2001 luidde. De complete herziening van art. 15 Wet OB 1968 per 1 januari 2007, waardoor deze bepaling in lijn is gebracht met art. 168 Btw-richtlijn, heeft tot gevolg dat slechts recht op aftrek van voorbelasting bestaat voor zover goederen en diensten worden gebruikt voor belaste handelingen. Bij leegstand van onroerend goed bestaat derhalve geen recht op aftrek van voorbelasting meer.