Aflevering 1

De belastingprocedure, vanaf de aanslag of aangifte tot, uiteindelijk, de Hoge Raad, wordt langer. Dat is de logische consequentie van de invoering van een tweede feitelijke instantie. Er komt nogmaals een uitwisseling van beroep- en verweerschrift, mogelijk nogmaals repliek en dupliek en in de meeste gevallen nog een mondelinge behandeling bij de nu al vaak lang durende procesgang. De invoering van een tweede feitelijke instantie kan derhalve gekenschetst worden als een vertragende factor – kort gezegd een ‘vertrager’ – voor de fiscale procedure. De fiscale procedure kent nog wel meer ‘vertragers’ maar kent evengoed een aantal mogelijkheden om de procedure te versnellen – kort gezegd: ‘versnellers’.

Per 1 januari 1994 is de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) van kracht. De Awb is sindsdien ook gedeeltelijk van toepassing op het fiscale (proces)recht. Per 1 september 1999 is ook hoofdstuk 8 Awb op het fiscale (proces)recht van toepassing.

Op 1 januari 1998 is de Invoeringswet bestuurlijke boeten (Stb. 1997, 737) in werking getreden. Het doel van deze wet is het Nederlandse fiscale boetestelsel in overeenstemming te brengen met de eisen van het Europese Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens. De eerste evaluatie vond betrekkelijk kort na de invoering van de wet plaats en heeft te weinig informatie opgeleverd, omdat de eerste ‘nieuwe’ boeten voor de aanslagbelastingen pas medio 1999 werden opgelegd. Financiën zegde daarom toe na drie jaar met een vervolgevaluatie te zullen komen, in de verwachting dan betere conclusies te kunnen trekken. In december werd het tweede Evaluatierapport Wet bestuurlijke boeten aangeboden aan de Tweede Kamer.

Recent heeft het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschap een tweetal arresten gewezen die van belang zijn voor nationaalrechtelijke bewijsregels. Na lezing van deze arresten komt de vraag naar voren of de in fiscalibus zo vaak toegepaste omkering van de bewijslast (zie art. 25, lid 6 en art. 27e AWR) wel in overeenstemming is met het gemeenschapsrecht. Deze vraag speelt overigens uiteraard alleen in situaties waarin het gemeenschapsrecht aan de orde is. In louter nationale kwesties is deze vraag niet van belang.

Een bespreking van WB der Nederlanden, 25 jaar wetenschappelijk bureau van de Hoge Raad, Wolf Legal Publishers (WLP), ISBN: 90-5850-062-4, 298 pagina’s.

Het hof is van oordeel dat onder de reis- en verletkosten van een partij in de zin van art. 1, onderdelen c en d van het besluit tevens dienen te worden begrepen de reis- en verletkosten van een procesgemachtigde die niet beroepsmatig rechtsbijstand verleent (Bron: Hof Den Haag 4 november 2003, 03/00180 E VIII, NTFR 2003/2122).

Commentaar op het artikel ‘Is het niet betalen van belasting aan te merken als verduistering’ van M.J.A. Castelijn in TFB 2003/8.