Aflevering 3

In dit themanummer staan de juridische vormgeving en fiscale gevolgen van zogenaamd parkmanagement centraal. Onder parkmanagement wordt verstaan het beheer van bebouwde terreinen voor rekening van de rechthebbenden op en gebruikers van deze onroerende zaken. Veelal zal het daarbij gaan om het beheer van een bedrijventerrein, een woondomein, dan wel een kantoren- of vakantiepark. Het beheer zal meestal betrekking hebben op de van de onroerende zaken deel uitmakende onbebouwde gronden, waarop aangelegd wegen, voetpaden, parkeerplaatsen en groenstroken, maar ook is een verdergaand beheer denkbaar in de vorm van een centraal georganiseerd toezicht en bepaalde andere dienstverlening ten behoeve van de eigenaren en gebruikers van de op de terreinen gebouwde opstallen. Voorts kan worden gedacht aan een beperking van de rechten of oplegging van verplichtingen die eigenaren en gebruikers van de opstallen kunnen uitoefenen respectievelijk moeten nakomen met betrekking tot het gebruik, het uiterlijk of onderhoud van aan hen toebehorende of door hen gebruikte opstallen.

Zoals in de inleiding al uiteen is gezet, is er in de wet geen specifieke juridische regeling opgenomen die voorziet in ‘sluitend’ parkmanagement. Uitgaande van parkmanagement als verzamelbegrip voor de mogelijkheden om beheer te kunnen regelen van gronden als in de inleiding omschreven, is interessant na te gaan in hoeverre de bestaande civielrechtelijke instrumenten hiertoe ruimte bieden. Om dit op een zo praktisch mogelijke manier te doen zal ik een aantal juridische situaties onderscheiden dat in het kader van parkmanagement aan de orde komt, om vervolgens te kijken welke rechtsfiguren hiervoor gebruikt kunnen worden.

De Hoge Raad heeft zich op 3 april 2009 uitgelaten over de volgende situatie. Belanghebbende heeft in 2002 belast met btw een bouwterrein gekocht om daar een kuuroord te realiseren en te exploiteren. De btw ter zake van de aankoop is door belanghebbende volledig in aftrek gebracht. Nadat duidelijk was geworden dat de provincie de bouw van het kuuroord niet toestaat verkoopt belanghebbende de grond vrij van btw door (de grond kwalificeerde namelijk niet langer als bouwterrein). De btw-vrije levering is de eerste ingebruikname van het bouwterrein door belanghebbende. Vanwege de btw-vrije levering dient de eerder in aftrek gebrachte btw te worden herzien voor de resterende herzieningstermijn. In casu vangt de herzieningstermijn aan bij de btw-vrije levering van de grond en is terecht de volledige eerder in aftrek gebrachte btw nageheven.

Bij de oplevering in 2005 van een in opdracht van belanghebbende gebouwd kantoorpand is een deel van de totale oppervlakte btw belast verhuurd (57,48%). Per 1 mei 2006 wordt een gedeelte vrijgesteld van btw verhuurd. In geding is of op 1 mei 2006 sprake is van een fictieve levering wegens het voor bedrijfsdoeleinden beschikken over in eigen bedrijf vervaardigde goederen waarvoor geen volledig recht op aftrek van btw bestaat (art. 3.1.h Wet OB 1968, thans art. 3.3.b Wet OB 1968). Volgens Rechtbank Breda heeft belanghebbende reeds bij de eerste verhuur in 2005 over het gehele kantoorpand beschikt voor bedrijfsdoeleinden (namelijk btw belaste verhuur, ook al stond het pand nog deels leeg). Van (voor de eerste maal) beschikken voor bedrijfsdoeleinden over datzelfde kantoorpand – en dus van een fictieve levering – kan op latere datum dan ook geen sprake zijn. Vervolgens is de vraag hoe de correctie van de ter zake van het kantoorpand in aftrek gebrachte voordruk btw dient te verlopen.

Rechtbank Haarlem heeft zich op 6 maart 2009 uitgelaten over een kwestie die tegenwoordig binnen de WOZ-praktijk veelvuldig voorkomt. Het betreft het vraagstuk voor welk gedeelte sprake is van ruimten die hoofdzakelijk dienstbaar zijn aan woondoeleinden. Met ingang van 1 januari 2006 is het gebruikersdeel onroerende zaakbelastingen (hierna: OZB) voor woningen afgeschaft. Voor niet-woningen is het gebruikersdeel OZB blijven bestaan. Omdat bepaalde objecten een gemengde bestemming hebben, is naar aanleiding van het amendement De Pater een aanvullende regeling in de wet opgenomen. Deze regeling zorgt ervoor dat delen van de niet-woning die in hoofdzaak (>70%) dienen tot woning dan wel hoofdzakelijk dienstbaar zijn aan woondoeleinden, buiten de aanslag OZB gebruikersdeel blijven.

Hof Amsterdam heeft op 6 maart 2009 uitspraak gedaan over de vraag of er in het betreffende geval sprake was van bijzondere omstandigheden die het rechtvaardigen om bij de WOZ-waardering van een onroerende zaak uit te gaan van de situatiedatum – dit is de waarde aan het begin van het belastingjaar – in plaats van de eerder gelegen waardepeildatum. In casu betrof het plannen voor de plaatsing van windmolens. Het hof heeft beslist dat er in ieder geval sprake moet zijn van enige concrete plannen om voor de waardering rekening te mogen houden met bijzondere omstandigheden na de waardepeildatum. Het moet daarbij ook gaan om specifiek voor de onroerende zaak geldende bijzondere omstandigheden.

Het percentage heffings- en invorderingsrente voor het tweede kwartaal 2009 is vastgesteld

Het Ministerie van VROM heeft gemeld dat om de brandveiligheid van gebouwen verder te verbeteren, architecten, bouwbedrijven, vergunningverleners, beheerders en gebruikers van gebouwen vooral naar de brandrisico’s moeten kijken en daarop maatregelen nemen, in plaats van alleen naar wettelijke voorschriften. Het ministerie stelt dat de overheid de wetten en regels bepaalt, ondersteunt en zorgt voor naleving van de regels zonder de verantwoordelijkheid van anderen over te nemen.

Rechtbank Almelo oordeelde recentelijk dat de mogelijkheden om over te gaan tot eenzijdige ontbinding van een voortdurende overeenkomst bij registergoederen, beperkt zijn.

De Hoge Raad heeft een uitspraak gedaan over de gevolgen van Vormerkung.

Op 7 april 2009 heeft de Europese Commissie ingestemd met het Nederlandse verzoek tot uitstel om te voldoen aan de luchtkwaliteitsnormen. Daarmee geeft de Commissie aan vertrouwen te hebben in de Nederlandse aanpak en in het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). Het Nederlandse uitstel geldt voor fijn stof tot 11 juni 2011 en voor stikstofdioxide tot 1 januari 2015.