Aflevering 03

In de praktijk bestaat de behoefte om regels betreffende het gebruik van een gemeenschappelijk perceel grond dwingend op te leggen aan de rechthebbenden tot en gebruikers van deze grond.

In de artikelen van Kampherbeek en Van Oostrom is uitgebreid ingegaan op de civielrechtelijke mogelijkheden om parkmanagement vorm te geven. In dit artikel wil ik de fiscale invalshoeken toelichten die bij het opzetten en in stand houden van parkmanagement een rol spelen. Daarbij zal met name ingegaan worden op de omzetbelasting, overdrachtsbelasting en de vennootschapsbelasting. Voorzover ik heb kunnen nagaan is in de Nederlandse fiscale vakliteratuur en fiscale jurisprudentie nog nooit specifiek aandacht besteed aan de fiscale aspecten van parkmanagement. Toch meen ik dat, doorredenerend via normale fiscale wetsystematiek, ik adequate fiscale hypotheses heb kunnen verwoorden die voor parkmanagement van belang zijn.

In de bijdragen aan dit themanummer stonden centraal de juridische vormgeving en fiscale gevolgen van parkmanagement. Als instrumenten voor civielrechtelijke vastlegging van parkmanagement kwamen allereerst twee vormen van gemeenschap (de mandeligheid en de splitsing in appartementsrechten) aan de orde, vervolgens beperkte rechten zoals erfpacht, opstal en erfdienstbaarheden en ten slotte de kwalitatieve verplichting. Om een goed parkmanagement ook op de langere duur te kunnen handhaven zal door de jurist die wordt verzocht het parkmanagement civielrechtelijk vorm te geven, gepoogd worden om de rechten en verplichtingen van de betreffende rechthebbenden zoveel mogelijk goederenrechtelijk te verankeren. Persoonlijke verplichtingen die niet goederenrechtelijk verzekerd zijn, zal de juridisch vormgever zoveel mogelijk dienen te vermijden. Daarnaast zal het altijd wenselijk blijken een bepaalde vorm van overlegstructuur tussen de rechthebbenden in te voeren, dit in combinatie met een bestuur dat mandaat heeft ter zake bepaalde handelingen, waarbij het de rechthebbenden niet is toegestaan zich aan de overlegstructuur te ontrekken dan wel betalingsverplichtingen te staken. Een in de praktijk regelmatig gebruikte constructie als de cooperatie in combinatie met erfdienstbaarheden laat zien dat het creeren van een solide opzet, kennis en inzet van meerdere juridische disciplines met zich meebrengt (in dit voorbeeld het vennootschaps-, belasting- en goederenrecht). Recente jurisprudentie heeft laten zien dat een in de basis juridisch niet goed opgezet parkmanagement kan leiden tot ongewenste gevolgen, zoals de mogelijkheid tot het opstappen als lid van een beheersvereniging en het kunnen staken van betalingsverplichtingen. Hieronder worden de hiervoor in dit nummer behandelde rechtsfiguren kort genoemd met vermelding van een aantal in het oog springende voor- en nadelen van juridische aard: