Aflevering 4

Indien het vraagstuk zou handelen over de keuze tussen een bourgondisch dagje Arnhem of een bourgondisch dagje Den Bosch dan waren we er zo uit. De onderhavige kwestie ligt echter niet zo eenvoudig.

Het is de vraag wat de komende kabinetsperiode fiscaal Nederland zal brengen. In deze tijd van economische neergang is de ruimte om fiscale stimuleringsmaatregelen te treffen niet erg groot. Daarnaast lijkt er een zekere moeheid te zijn ontstaan over de fiscale instrumentalisering. Gedurende de jaren dat Willem Vermeend de fiscale scepter zwaaide in Den Haag, eerst als Kamerlid en later als staatssecretaris, heeft er een heftige instrumentalisering van de belastingwetgeving plaatsgevonden. Dit gebeurde in de inkomstenbelasting maar ook in de vennootschapsbelasting. Beide belastingen werden bovendien geplaagd door een groot aantal reparatiemaatregelen die ertoe hebben geleid dat er sprake was van een nauwelijks nog samenhang vertonende lappendeken van heffings- en stimuleringsbepalingen. In de inkomstenbelasting is dit grotendeels opgelost door de invoering van de Wet inkomstenbelasting 2001. Door deze wet is er weer een systematisch geheel ontstaan waarbij, afgezien van afbakeningsproblematiek rond de diverse boxen, in de meeste gevallen duidelijk is op welke wijze heffing van inkomstenbelasting zal moeten plaatsvinden. De particuliere belegger valt in beginsel in box 3, de vermogensrendementsheffing, ook wel aangeduid als de pretbox van Vermeend. Afgezien van enkele vuiltjes als de onduidelijkheid rond overige werkzaamheden bij actievere beleggingen in onroerende zaken en het ter beschikking stellen van vermogen aan een vennootschap waarin de geldverstrekker een (al dan niet meegetrokken of meegesleept) aanmerkelijk belang heeft, is sprake van een duidelijke heffing voor de particuliere belegger.

De ontwikkeling in de maatschappij naar een grotere mate van verzelfstandiging heeft haar weerslag gevonden in de inkomstenbelasting. In de Wet IB 2001 is het uitgangspunt dat inkomen wordt belast bij degene die het inkomen geniet en dat aftrekbare uitgaven in aanmerking worden genomen bij degene op wie zij drukken. Voor familierelaties heeft dit uitgangspunt eveneens gevolgen. Voor echtgenoten, verruimd tot partners, is de verplichte toerekening van bepaalde inkomensbestanddelen en aftrekposten, zoals die onder de Wet IB 1964 bestond, verlaten en vervangen door een vrije, niet-verplichte toerekening (art. 2.17 Wet IB 2001). Voor minderjarige kinderen is een andere route gekozen. In het hiernavolgende worden de belastingheffing van minderjarige kinderen in de Wet IB 2001 alsmede enkele hiermee verband houdende regelingen/faciliteiten voor de ouders behandeld.

Uit de praktijk blijkt dat schenkingen regelmatig onder voorwaarde(n) worden verricht. Zowel de opschortende voorwaarde als de ontbindende voorwaarde worden hierbij gebruikt. Vaak wordt met het verbinden van de voorwaarde beoogd te voorkomen dat bij vooroverlijden van de begiftigde, het geschonken vermogen tegen een hoog successierechttarief weer terugkeert naar de schenker.

In aansluiting op het artikel van J.H.M.G. van der Heijden ga ik in op de fiscale aspecten van het kopen en bezitten van een huis in Italië. In het eerste deel komen de inkomstenbelastingaspecten aan de orde. Daarna ga ik in op het successie- en schenkingsrecht.

In Nederland bestaat een aanzienlijke vraag naar Italiaans onroerend goed en de laatste jaren hebben veel Nederlanders in Italië een (tweede) huis gekocht. De belangstelling lijkt eerder toe dan af te nemen. Dat er inmiddels veel Italiaans onroerend goed in Nederlandse handen is, blijkt ook uit het feit dat in toenemende mate door Nederlanders Italiaans onroerend goed te koop wordt aangeboden. Dat gebeurt vrijwel nooit omdat het hebben van het huis de eigenaar niet beviel, maar heeft meestal te maken met vererving of met gewijzigde financiële omstandigheden van de eigenaar. Er is veel vraag naar informatie over de wijze waarop een Italiaanse onroerendgoedtransactie in zijn werk gaat en over de fiscale gevolgen van de aan- en verkoop in Nederland en Italië. Dit artikel gaat over de juridische aspecten van de aan- en verkoop en de overdrachtsbelastingen. In het artikel van J. J. Stam (ook opgenomen in dit nummer van FTV) worden enige specifieke fiscale onderwerpen aan de orde gesteld, waaronder de gevolgen van de eigendom voor de heffing van inkomstenbelasting in Nederland en Italië, de voor- en nadelen van aankoop via een rechtspersoon en de Italiaanse successieregeling.