Aflevering 2

In november van het afgelopen jaar hebben de bewindslieden van Financiën de lang verwachte nota Evaluatie IB 2001 aan het parlement aangeboden.

Ten aanzien van het ambtsgeheim van de notaris doen zich opzienbare ontwikkelingen voor. Met name in het notariële tuchtrecht, maar ook in het civiele recht neemt het aantal uitspraken toe waarin geconcludeerd wordt dat het ambtsgeheim moet wijken voor een eventueel mogelijke inbreuk op rechten van derden. Dit culmineert in een uitspraak van het Hof Amsterdam waarin met zoveel woorden de notaris de verplichting werd opgelegd de fiscus op de hoogte te stellen van omissies of fouten die de notaris tegenkwam. Geldt dit ook als een cliënt hem ‘in vertrouwen’ van die omissie of fout op de hoogte stelt? De algemene bewoordingen in het arrest geven aanleiding dit te veronderstellen.

Het lijfrenteregime in de inkomstenbelasting is vanaf de jaren veertig van de vorige eeuw decennia lang een rustig bezit geweest, maar in het midden van de jaren zeventig is een gure wind opgestoken en sedertdien is het blijven stormen. Telkens opnieuw komt de wetgever in het geweer om echt of vermeend misbruik te keren en om de faciliteit van de premieaftrek uitsluitend ten goede te laten komen aan belastingplichtigen die daadwerkelijk behoefte hebben aan bepaalde vormen van oudedagsvoorzieningen. Maar nu doet het parlement eigener beweging een duit in het zakje. Het moet afgelopen zijn met de verplichte winkelnering bij dure verzekeringsmaatschappijen. Belastingplichtigen moeten bij de bank een eigen lijfrentepot kunnen aanhouden. Een initiatiefwetsontwerp om dit te regelen bespreek ik in dit artikel.

Het is niet ongebruikelijk dat ouders iets rijker zijn dan hun kinderen. Dat de kinderen dan omgekeerd minder vermogen hebben dan de ouders, vormt in het algemeen geen enkel beletsel voor de ouder om het kind iets na te laten. Een kind kan echter in dusdanige financiële omstandigheden verkeren dat tegen de overgang van het vermogen van de ouder op het kind bedenkingen rijzen, bij de ouder of bij het kind zelf. Ik behandel hierna twee van die omstandigheden. Ten eerste het geval dat het kind zo veel schulden heeft dat al hetgeen hij van de ouders zal erven uitsluitend aan zijn schuldeisers ten goede zal komen en ten tweede het geval dat het kind grote bedragen van de ouders heeft geleend en de ouders die bedragen willen verrekenen met hetgeen het kind krachtens erfrecht zal verkrijgen.

De schenker behoudt voor zichzelf en niet ten behoeve van zijn rechtverkrijgenden onder algemene titel het recht voor om de schenking te herroepen. Dit recht is niet vatbaar voor vererving. Voor het geval de begiftigde tegelijk met of voor de laatste schenker overlijdt, zonder achterlating van afstammelingen herroept de schenker ten aanzien van hem deze schenking.