Aflevering 5

In de serie over het Nieuw BW gaat het deze keer over de gemeenschap van goederen, met zijpaden naar het erfrecht en de mandeligheid. De redactie is de heer mr P.A. van Onzenoort, kandidaat-notaris op het kantoor van De Brauw Blackstone Westbroek te Rotterdam dankbaar voor zijn bijdrage.

De verdiepingscursus van de Koninklijke Notariële Broederschap Blok 4, welke inmiddels haar eerste zittingen achter de rug heeft, omvat een aantal onderwerpen rondom samenwerkingsvormen. Bij één van de oudste samenwerkingsvormen, het huwelijk, wordt per 1 januari 1992 iets met betrekking tot het huwelijksvermogensrecht gewijzigd. Daarvan valt de nieuwe bestuursregeling het meest op. Het oude onderscheid tussen obligatoir en zakenrechtelijk handelen, dat in de bestuursregelingen van 1970 voor een deel buiten werking was gesteld, is per 1 januari 1992 ook voor de bestuursregeling in ere hersteld, mede naar aanleiding van de protesten uit de theorie (zie W.M. Kleyn, Quod licet non-domino non licet condomino, oratie 1970).

De artikelen 808 e.v. Rv betreffende het maritaal beslag zijn geschreven voor de situatie waarin partijen gehuwd zijn onder het wettelijk huwelijksgoederenregime, de wettelijke gemeenschap van goederen. Daarmee rijst de vraag of deze regels wellicht analoog kunnen worden toegepast in een situatie waarin er geen huwelijksgoederengemeenschap bestaat.

In TVVS 1991 nummer 91/3 bespreekt Slagter het arrest van Hof Den Bosch 25 april 1990, NJ 1991, 136 (inzake White Products).

Bij de wet van 21 mei 1986 (Wet bestuurdersaansprakelijkheid, hierna te noemen: de WBA; Stb. 86-276), werd per 1 januari 1987 een aantal wijzigingen aangebracht tot uitbreiding van de aansprakelijkheid in een aantal wetten op het terrein van sociale verzekering, loon- en omzetbelasting, verplichte bedrijfspensioenfondsen en derhalve ook in de Coördinatiewet Sociale Verzekeringen (nader CSV).

Men spreekt van rechtsverwerking wanneer een crediteur door eigen gedrag een hem toekomende bevoegdheid of een hem toekomend recht geheel of gedeeltelijk verspeelt.

In mijn eerste bijdrage aan dit maandblad heb ik een aanzet gegeven voor het maken van een ondernemingsplan bij een notariskantoor. In dat stuk ging het met name om de drie kernvragen: wat kan er, wat kan ik en wat wil ik?

Het is bekend dat het notariaat enigszins bezorgd is over het lot van veel in zijn praktijk gehanteerde standaardformuleringen (modellen) na de inwerkingtreding van het NBW. De vraag kan immers gesteld worden of deze standaardformuleringen als Algemene Voorwaarden in de zin van artikel 6:231 e.v. NBW zullen worden aangemerkt. Als die vraag positief zou worden beantwoord dan brengt dat met zich mee dat een onderdeel van de overkomst eerder ongeldig zal kunnen worden bevonden dan indien dat onderdeel individueel is overeengekomen.

Artikel 2:201a BW is op 1 mei 1988 in werking getreden. Het artikel geeft de mogelijkheid aan wie ten minste 95% van het kapitaal verschaft, om mede-aandeelhouders uit te kopen.

Artikel 22 van het Wetboek van Koophandel dat voorschrijft dat een firma bij authentieke of onderhandse akte moet worden aangegaan, is niet een constitutief voorschrift, maar een regel van dwingend bewijsrecht. De firmant die het bestaan van de firma wil bewijzen jegens een beweerdelijke medevennoot of een derde, is aan het voorschrift gebonden.

De Nederlandse jurisprudentie (NJ) vermeldt een arrest van de Hoge Raad met betrekking tot verkoop en overdracht van onroerend goed en de informatieplicht die hierbij op de verkoper rust.

Rechtspraak van de Week vermeldt een uitspraak van de Hoge Raad betreffende de vraag of voor vanwaardeverklaring van het beslag het vereiste geldt dat vaststaat dat de beslagene eigenaar van de in beslag genomen goederen is.

Bouwrecht vermeldt een uitspraak van de Raad van Arbitrage voor de Bouwbedrijven in Nederland betreffende een vordering tot vergoeding van waardevermindering wegens afwijking van de overeengekomen grootte van een perceel.

In Bedrijfsjuridische Berichten gaat Van der Beek in op een publikatie van de Vereniging voor Bouwrecht nr 18, Kluwer, Deventer 1990. Het betreft een publikatie van H.O. Thunnissen: bouw-aanneming volgens het NBW: evaluerende en rechtsvergelijkende beschouwingen. Van der Beek somt in zijn artikel een aantal belangrijke bepalingen op en aan welke punten de jaarvergadering van de vereniging voor Bouwrecht aandacht heeft besteed.

In december 1990 wordt King Air Holding BV failliet verklaard. Tot de boedel behoort onroerend goed, belast ondermeer met een eerste hypotheek ten gunste van de NMB en een tweede ten gunste van de Rabo. De tweede hypotheek is accessoir aan een kredietovereenkomst, aangegaan medio 1989, waarbij de Rabo aan King Air Holding, een met haar gelieerde vennootschap en (waarschijnlijk) haar directeur-grootaandeelhouder een krediet verstrekt van ƒ 145.000. De overeenkomst houdt de bepaling in dat over dit krediet uitsluitend kan worden beschikt voor de aankoop van aandelen King Air Holding BV.

In de casus die ten grondslag lag aan een procedure voor de Rechtbank te Zutphen kwam weer in beeld Uniwest Group BV (hierna: Uniwest). Een minderheidsbelang in Uniwest wordt direct en indirect gehouden door Van Klaveren en Van Trigt, die de aandelen in Uniwest als werknemers hebben verkregen maar sinds 1984 een (concurrerend) bedrijf zijn gestart. De overige bij derden geplaatste aandelen worden direct en indirect gehouden door de directeur van Uniwest, Westdijk.

In de casus die ten grondslag lag aan het kort geding voor de Rechtbank te Amsterdam was blijkbaar een besluit genomen tot ontslag van een bestuurder van een NV, die ten tijde van dat besluit ziek was. Dit besluit was onderwerp van de rechtsprocedure; blijkbaar werd het besluit aangevochten met de stelling dat analoge toepassing van artikel 1639h, lid 3 BW zou leiden tot nietigheid van het besluit.

Indien één der deelgenoten geen vertrouwen heeft in de door de Rechtbank benoemde boedelnotaris kan dit een ernstige reden vormen om een andere boedelnotaris te benoemen. De benoeming behoeft geen al te grote belasting of vertraging bij de afwikkeling te betekenen nu, hoewel de notaris reeds werkzaamheden voor de boedel heeft verricht, het geheel van de boedel toch nader dient te worden bestudeerd.

De Beschikking Superheffing 1988 werd op 27 maart 1991 op de volgende punten gewijzigd.

De parlementaire behandeling van het ontwerp van de Verplaatsingswet is opnieuw uitgesteld; verwacht wordt, dat de behandeling eerst na het zomer-reces zal plaats vinden.

Iedere notaris ziet zich er wel eens voor gesteld dat hij aan een engelstalige cliënt de beginselen van het Nederlands huwelijksvermogens- en erfrecht moet uitleggen. Het probleem is dan enerzijds gelegen in een taalbarrière, anderzijds wordt de communicatie bemoeilijkt doordat het recht in Engelssprekende landen vaak zo sterk afwijkt van het Nederlands recht. Met een kort geleden verschenen boekje van de hand van prof. Van der Burght wordt de notaris nu een hulpmiddel geboden.

De notaris passeerde op zaterdag 7 juli 1990 een hypotheekakte, waarin zoals gebruikelijk was opgenomen dat alle comparanten en de notaris deze akte op 7 juli 1990 hadden ondertekend. In werkelijkheid was de akte door de gevolmachtigde van twee partijen, de bank en de verzekeraar reeds op vrijdag 6 juli 1990 ondertekend. Als - mondeling - gevolmachtigde trad een aan het kantoor verbonden kandidaat-notaris op.

Twee vennoten hebben een vennootschap onder firma: in de firma-akte is bepaald dat zware rechtshandelingen alleen door de vennoten gezamenlijk kunnen worden verricht.

Er is een nalatenschap opengevallen als gevolg van het overlijden van één der echtelieden.