Aflevering 10

Dat de pachtersbescherming op belangrijke punten moet wijken voor het belang van de verpachter komt vooral tot uiting in de nieuwe pachtvormen, die zijn opgenomen in de nieuwe Pachtwet. De ingevoerde nieuwe pachtvormen te weten teltpacht, bijzondere kortdurende pacht en ‚‚n hectare pacht worden afzonderlijk besproken. Verder komen in deze bijdrage aan de orde: de wijzigingen met betrekking tot het voorkeursrecht van de pachter en de winstafrekening bij doorverkoop (art. 56i); de overige wijzigingen, zoals wijziging pachtprijs, vervallen van wettelijke strafsancties, geen goedkeuring Grondkamer meer voor inscharing vee en verkoop gras anders dan per gewicht en schriftelijke toestemming verpachter voor teelt van snelgroeiend hout; de gevolgen van de wijzigingen voor het mest- en melkquotum. Schrijver denkt dat het gebruik van de nieuwe pachtvormen de reguliere pacht in belangrijke mate zal verdringen.

Met de uitspraak van het Hof Den Bosch van 14 december 1994, NJ 1995, 524 als uitgangspunt wordt aandacht geschonken aan de polis van de standaardverzekering inzake de beroepsaansprakelijkheid van de notaris, waarin niet is opgenomen dat de notaris ook zijn eigen schade vergoed krijgt. Hoewel de omschrijving van de dekking duidelijk is, vraagt schrijver zich af of de consequenties door iedere verzekerde is begrepen en aanvaard.

In het kader van de werkenemers-produktiecoöperatie en de problematiek van de sociale verzekeringswetgeving wordt ingegaan op de vraag of de bestuurder van een werknemers-produktiecoöperatie voor de toepassing van de werknemersverzekeringen op één lijn te stellen is met de directeur-enig aandeelhouder van een BV. Geconcludeerd wordt dat uit de eisen van art. 4 lid 3 ZW, WAO en WW afgeleid mag worden dat de échte, op de coöperatieve grondslag geschoeide werknemers-produktiecoperatie voor de toepassing van de werknemersverzekeringen buiten de boot kan vallen. Daarentegen lijken coöperaties met een minder ideeële grondslag wel onder de werking van de ZW, WAO en WW te vallen.

In zijn uitspraak van 19 mei 1995, RvdW 1995, 116 geeft de Hoge Raad aan het begrip sale and lease back een eigen bestaansrecht naast pand en hypotheek in het kredietverkeer tussen geldgever en geldnemer. In casu wordt ingegaan op sale and lease back bij verlening van krediet en op de bezwaren aan sale van onroerende zaken.

Aandacht wordt gevraagd voor het probleem dat een jong kinderloos echtpaar aan de wederzijdse opvolging een bepaling wenst te verbinden, dat in geval van kort na elkaar overlijden hun vermogens naar de wederzijdse families zullen gaan en niet naar de familie van de langstlevende. Een testament onder ontbindende voorwaarde is niet mogelijk vanwege de afschaffing in art. 3:38 lid 2 BW van de terugwerkende kracht van de vervulling van een voorwaarde. De echte fide‹-commis van het nu geldende boek 4 BW is maar zeer beperkt mogelijk. Schrijver pleit ervoor dat deze kwestie bij de invoering van Boek 4 BW wordt geregeld. Zolang dat niet is geschied zou aan het erfgenaamschap van de langstlevende krachtens testament een fide‹-commis de residuo verbonden kunnen worden onder de ontbindende voorwaarde, dat de langstlevende de erflater tenminste drie maanden overleeft. Ingeval het fide‹-commis de residuo door de niet-vervulling van de voorwaarde werkelijkheid zal blijken te zijn, zullen de naaste bloedverwanten als verwachters optreden. De andere langstlevende echtgenoot zal dan zijn eigen bloedverwanten tot erfgenamen benoemen, waarmede ieders gezamenlijk vermogen weer is toegekomen aan hun eigen familie.

In het arrest van 16 juni 1995, RvdW 1995, 136 inzake Bato's Erf Beheer/Staat spreekt de Hoge Raad zich uit over vereenzelviging van rechtspersonen, waarbij ook successor liability een rol kan spelen. Successor liability houdt in dat een andere (rechts)persoon dan de oorspronkelijke debiteur als opvolger aansprakelijk wordt gesteld voor de schulden van deze debiteur. Hierbij kan een rol spelen dat de directie van de oude en de nieuwe vennootschap dezelfde zijn, de nieuwe vennootschap hetzelfde personeel bezit, hetzelfde produkt wordt geleverd, de opvolger zich naar buiten toe presenteert als voortzetter van het oude bedrijf. Vereenzelviging van rechtspersoenen kan het resultaat zijn van de successor liability, maar kan ook voorkomen binnen concernverband, zonder dat sprake is van een opvolging van de onderneming.

Bij de inwerkingtreding van de Wet tot nadere regeling van het gezag over en van de omgang met minderjarige kinderen (Stb. 1995, 240) op 2 november 1995 wordt de toeziende voogdij afgeschaft. De afschaffing van de toeziende voogdij brengt voor de notariële praktijk de volgende consequenties met zich mee: 1. de toeziende voogd behoeft bij het tekenen van een (constaterings) verdelingsakte niet aanwezig te zijn; 2. voogdijregelingen - al dan niet testamentair - zullen aangepast moeten worden op twee punten: a. de toeziende voogdij bestaat niet meer; b. de term voogdij is uitsluitend gereserveerd voor het gezag dat aan derden - niet de ouders - toekomt. De toeziende curatele vervalt eveneens. De bijzonder curator die zowel bij ouderlijk gezag als bij curatele in geval van aanwezigheid van tegenstrijdige belangen door de kantonrechter kan worden benoemd, blijft bestaan.

In geval van advies bij de vaststelling van de reglementen bij een splitsing in appartementen zijn er met betrekking tot de regels voor het gebruik van gemeenschappelijke gedeelten in een appartement drie mogelijkheden: a. het hoofdreglement regelt het zelf; voor wijziging is dan algemene stemmen vereist ex art. 5:139 BW; b. het hoofdreglement delegeert elementen aan het huishoudelijk reglement; wijzigingen in het kader van dit laatste zijn dan mogelijk met de voor de wijzigingen van het huishoudelijk reglement geldende meerderheid van stemmen; c. er is geen huishoudelijk reglement; dan geldt art. 5:128 BW. Hierbij mag worden opgemerkt, dat veelal in een reglement wordt bepaald dat wijziging van het gebruik van gemeenschappelijke gedeelten via het huishoudelijk reglement met tenminste 3/4 van het aantal uitgebrachte stemmen kan worden tot stand gebracht. Bij een gebouw verdeeld in 3 appartementen zoals in een casus wordt behandeld (JBN 1995, nr 91) zou dit betekenen met algemene stemmen, hetgeen wellicht niet altijd de bedoeling zal zijn. Men lette bij kleinere gebouwen op dit soort quorumbepalingen.

In geval van advies bij de vaststelling van de reglementen bij een splitsing in appartementen zijn er met betrekking tot de regels voor het gebruik van gemeenschappelijke gedeelten in een appartement drie mogelijkheden: a. het hoofdreglement regelt het zelf; voor wijziging is dan algemene stemmen vereist ex art. 5:139 BW; b. het hoofdreglement delegeert elementen aan het huishoudelijk reglement; wijzigingen in het kader van dit laatste zijn dan mogelijk met de voor de wijzigingen van het huishoudelijk reglement geldende meerderheid van stemmen; c. er is geen huishoudelijk reglement; dan geldt art. 5:128 BW. Hierbij mag worden opgemerkt, dat veelal in een reglement wordt bepaald dat wijziging van het gebruik van gemeenschappelijke gedeelten via het huishoudelijk reglement met tenminste 3/4 van het aantal uitgebrachte stemmen kan worden tot stand gebracht (JBN 1995, nr 90). Bij een gebouw verdeeld in 3 appartementen zoals in een casus wordt behandeld zou dit betekenen met algemene stemmen, hetgeen wellicht niet altijd de bedoeling zal zijn. Men lette bij kleinere gebouwen op dit soort quorumbepalingen.

Reactie naar aanleiding van JBN 1995 nr 58