Aflevering 3

Op 1 januari 1995 is het Besluit kadastrale tarieven in werking getreden. Ingegaan wordt op de nieuwe produkt- en tariefstructuur.

Bespreking van HR 17 april 1994, RvdW 1994, 135 waar de Hoge Raad heeft uitgemaakt dat er tegen de beschikking van de president van de Rechtbank, waarin deze op grond van artikel 3:268 lid 2 BW bepaalt dat de hypothecaire executoriale verkoop onderhands zal geschieden, hoger beroep mogelijk is ondanks de bepaling van artikel 3:268 lid 3 BW. Dit is het geval indien de president enkele basisprincipes niet in acht heeft genomen. I.c. was er sprake van schending van het beginsel van hoor en wederhoor. Procesrechtelijk lijkt deze beslissing juist. Kleyn waarschuwt echter voor de gevolgen van de nietige overdracht. Hij raadt de bij de onderhandse verkoop betrokken notaris aan evoren de ontbindende voorwaarde in de executoriale koopakte zo mogelijk overeenkomstig het arrest te formuleren en de koper in voorkomende gevallen ook nog tot geduld te manen nadat de beschikking door de president is verleend.

Uiteengezet wordt hoe aangegeven moet worden op welk perceels-gedeelte de hypotheek rust c.q. moet worden doorgehaald.

Behandeld wordt de vraag of het beding van niet-overdraagbaarheid ook kan worden toegevoegd aan de beschikkingen in een ouderlijke boedelverdeling (OBV) ten aanzien van de vorderingen van de kinderen op de langstlevende echtgenoot. Luijten zet uiteen waarom hij meent dat ook de erflater zelf bevoegd is de niet-overdraagbaarheid in de OBV op te nemen ondanks art. 3:83 lid 2 BW. Voor alle zekerheid adviseert hij in de praktijk voor zover nodig in de OBV aan de erfgenamen de last op te leggen om met elkaar het beding van niet-overdraagbaarheid van artikel 3:83 lid 2 aan te gaan.

Bespreking van de uitspraak van de Rechtbank Zwolle d.d. 21 december 1994 inzake het voorzienbaarheidsvereiste van art. 16g aanhef en onder b WBO. Indien de door de bewoner van een bejaardenoord gedane schenking is gedaan na de indicatiestelling dan moet die schenking steeds door de begiftigden worden terugbetaald aan de gemeente. Heeft de schenking plaats gevonden na de peildatum doch vóór de indicatiestelling dan behoeven begiftigden de schenking bijvoorbeeld niet terug te betalen indien aannemelijk is dat de opname in het bejaardenoord t.t.v. de schenking redelijkerwijs niet door de schenker kon worden voorzien. Uit het enkele feit van een hoge leeftijd van de schenker, al dan niet aangevuld met het ontvangen van (huishoudelijke) hulp, kan deze voorzienbaarheid niet worden afgeleid.

Naar aanleiding van de opmerkingen van de redactie bij de bespreking van de uitspraak van Hof Amsterdam van 29 december 1994, JBN 1995, nr 22 inzake de positie van de notaris ten aanzien van een bankgarantie doet Van Velten een voorstel voor een aanvulling van het model-koopcontract inzake de bankgarantie ter voorkoming van problemen als in de casus. Ter overdenking geeft Kleyn nog een tweetal opmerkingen met betrekking tot de waarborgsom en het faillissement van de koper en met betrekking tot de door Van Velten voorgestelde redactie van het modelcontract.

De Directie Ouderenbeleid van het ministerie van VWS was van mening dat door een economische eigendomsoverdracht het desbetreffende vermogensbestanddeel niet uit het vermogen van de juridische eigenaar was verdwenen. Op het moment dat de juridische eigendom werd overgedragen, zou derhalve sprake kunnen zijn van een schenking in de zin van de Wet op de bejaardenoorden (WBO),zie JBN 1994, nr 22. Inmiddels is dit standpunt gewijzigd. Indien de akte van overdracht is opgemaakt vóór de referentieperiode dan behoort de zaak niet meer tot het vermogen van de bejaardenoordbewoner. Als de akte is opgemaakt in de referentieperiode en de economische eigenaar de koopsom schuldig is gebleven dan is verhaal slechts mogelijk indien er sprake is van onvoldoende geldelijke tegenprestatie door de economische eigenaar.

Besproken wordt het vervolg van de Dicky Trading casus, JBN 1993, nr 21, waarin de notaris verweten werd dat hij de verkoper van een onroerende zaak niet heeft gewezen op de risico's van de door de verkoper mede voorgestelde transactie. In het hier besproken arrest van het Hof Den Haag van 28 december 1994 ging het om de vraag in hoeverre bij verkoper eigen schuld moest worden aangenomen. Het Hof acht de notaris volledig aansprakelijk voor de door verkoper geleden schade. De verkoper, hoezeer zijn vertrouwen in de koper ook mede oorzaak is geweest van de ontstane situatie, draagt daaraan geen eigen schuld in die zin dat die toerekening niet of slechts in mindere mate behoort te geschieden. Factoren waarop de notaris zijn bestrijding van deze toerekening baseert - zoals het voldongen feit van de transactie, de tijdsdruk, het onbegrensd vertrouwen van de verkoper in de koper - versterken integendeel de op de notaris rusende verplichting om achtergrondinformatie te vragen, omdat zij voor een goede notaris even zovele signalen voor gevaar behoren te zijn.

Naar aanleiding van de weigering van de ambtenaar van de burgerlijke stand om een erkenningsakte in te schrijven van een kind dat door de man verwekt is bij een andere vrouw dan met wie hij gehuwd is, beslisten de presidenten van de Rechtbanken Utrecht en Rotterdam dat de op art. 1:224 lid 1 onder b BW gebaseerde weigering in strijd is met art. 8 lid 1 EVRM. In beide gevallen werden de vordering tot inschrijving van de erkenningsakte toegewezen na het in aanmerking nemen van alle omstandigheden en afweging van alle in aanmerking te nemen belangen. De president van de Rechtbank Rotterdam voegt daar nog aan toe dat, daar het erkenningsverbod van art. 224 lid 1 onder b slechts dan buiten toepassing blijft wanneer dit in het licht van de omstandigheden en na afweging van de wederzijdse belangen van de betrokkenen als strijdig met art. 8 EVRM moet worden aangemerkt, het niet op de weg van de ambtenaar van de burgerlijke stand ligt om een onderzoek in te stellen naar de omstandigheden van het geval en zelf de belangenafweging te maken. Procederen blijft dus geboden.

In geschil is of A enig zakelijk recht kan doen gelden op de als 'buitenplee' bestemde ruimte die deel uitmaakt van de aan B in eigendom toebehorende opstal met bijbehorende grond. Deze buitenplee is slechts bereikbaar via een deur vanuit de tuin van A. Volgens de Hoge Raad is de buitenplee een onderdeel van het aan B toebehorend gebouw en geen bestanddeel van het gebouw van A. Er is geen goede reden om te aanvaarden dat een onderdeel van een gebouw kan toebehoren aan een ander dan de eigenaar van dat gebouw, in een geval waarin dat onderdeel niet een bestanddeel is van een gebouw dat aan die ander toebehoort.

Verkoper bedingt dat kopers verplicht zijn een bepaald aannemingsbedrijf de woningen te laten bouwen. Kopers, verenigd in een bewonersvereniging, sluiten met bedoelde aannemer een bouwteam-overeenkomst. De president van de Rechtbank Den Haag oordeelt dat, nu kopers het beding ten behoeve van het aannemingsbedrijf kennelijk hebben anvaard, zij hieraan gebonden zijn.

Met het oog op de inwerkingtreding van de Wet pensioenverevening bij echtscheiding op 1 mei 1995 heeft het ministerie van Justitie een brochure uitgegeven die belanghebbenden wegwijs maakt in de pensioenverrekeningsproblematiek. De rechten van de ex-echtgenoten worden hierin beschreven.