Aflevering 3

Partijen, gehuwd met uitsluiting van elke gemeenschap, hebben afgesproken dat iedere echtgenoot het recht heeft na afloop van een kalenderjaar van de andere echtgenoot te vorderen, dat ter verdeling bij helfte wordt bijeengevoegd wat van de zuivere inkomsten na aftrek van de in de huwelijksvoorwaarden omschreven kosten van de huishouding resteert. Indien binnen drie maanden na het einde van het kalenderjaar geen vaststelling en betaling van de verrekeningvordering hebben plaatsgevonden, vervalt de vordering. De Hoge Raad acht een beroep op het vervalbeding naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar indien een van de gewezen echtgenoten na hun echtscheiding verrekening vordert van in het verleden overgespaarde inkomsten, tenzij blijkt van, door de echtgenoot die zich op het vervalbeding beroep te stellen en zo nodig te bewijzen omstandigheden, die een beroep op het beding rechtvaardigen.

De Wet voorkeursrecht gemeenten (WVG) is gewijzigd om gemeenten slagvaardiger te kunnen laten handelen op de onroerend goedmarkt, met name op locaties voor toekomstige (stads)uitbreidingen in het kader van VINEX. In JBN 1995 nr 75 is reeds over het wetsvoorstel bericht. Op 21 februari is het wetsvoorstel door de Tweede Kamer aangenomen. In deze bijdrage geeft Van Heijst nog enige toevoegingen met betrekking tot de wijziging van het toepassingsbereik, de uitzonderingen op het voorkeursrecht, de relatie met de Algemene wet bestuursrecht, het inroepen van nietigheid van rechtshandelingen, de gevolgen van termijnoverschrijding en wijziging van de voetverklaringen.

De eigenaar van een terrein vordert onmiddellijke beëindiging van de exploitatie van een schietclub door de huurder van het terrein, het gehuurde te ontruimen, het in de oorspronkelijke staat terug te brengen en de Jachtschietclub (huurder) te veroordelen een saneringsplan te doen opstellen. Het terrein is ernstig verontreinigd met lood afkomstig van de jachtpatronen. De rechter stelt vast dat de huurovereenkomst slechts het perceel grond betrof zodat de Huurwet niet toepasselijk is. De beëindiging is dientengevolge onderworpen aan de algemene artikelen 7A:1584-1623 BW. De rechter wijs de vordering tot ontruiming toe en vat onder het terugbrengen in de oorspronkelijke staat het verwijderen van de gebouwen en de schietinstallaties. Voor toewijzing van de vordering een saneringsplan op te stellen zijn volgens de rechter te veel onduidelijkheden.

Bespreking van een zwarighedenprocedure over de verdeling van landerijen en van het melkquotum en over de vergoeding voor het gebruik van de landerijen.

In deze bijdrage staat de vraag centraal hoe de rentende vorderingen wegens overbedeling van de kinderen in geval van een ouderlijke boedelverdeling moeten worden gewaardeerd. Op basis van enkelvoudige of samengestelde rente? Geconcludeerd wordt dat bij een volgens testament enkelvoudige rente sprake kan zijn van benadeling die meer dan een kwart bedraagt. Volgens schrijver moet de langstlevende een enkelvoudige rente voldoen met een zodanig percentage dat het totaal van enkelvoudige rente gelijk is aan het totaal van de samengestelde rente. Hiervoor wordt een uitwerking gegeven. De rentehefboom werkt fiscaal uiterst interessant. De kans dat de weduwe bij haar overlijden nog een positieve nalatenschap heeft, is miniem. Civielrechtelijk is deze constructie een monstrum.

De Rechtbank Groningen besliste op 20 januari 1995 dat opname van een wetsartikel als 7:17 BW in een contract betekent dat de verkoper de inhoud daarvan garandeert met alle extra gevolgen van die uitleg in de richting van wanprestatie. Kleyn kan zich verenigen met de uitslag van dit geding. Als algemene regel geldt: een verkoper wordt geacht eerder een gebrek te kennen dan de koper, die het object voor het eerst ziet.

Economische eigenaren kunnen niet rechtstreeks conform art. 3 lid 2 Onteigeningswet als belanghebbenden in het geding tussenkomen en daarmee rechtstreeks schadevergoeding vorderen van de onteigenende gemeente. De economisch eigenaar is niet als bezitter te kwalificeren. De juridische eigenaar heeft wel een aanspraak jegens de gemeente. In zo'n situatie heeft de economisch eigenaar op de voet van art. 6:78 BW vervolgens een schadevergoedingsvordering ten laste van de juridisch eigenaar ter grootte van hetgeen de juridisch eigenaar van de gemeente heeft te vorderen als schade die de economisch eigenaar lijdt als rechtstreeks en noodzakelijk gevolg van de onteigening. De Hoge Raad stelt dat via de overeenkomst houdende overdracht van de economische eigendom de economische eigenaar middelen ten dienste staan om te verzekeren dat hij zijn schade ook daadwerkelijk vergoed krijgt.

Verpachting van los land met een oppervlakte van ten hoogste één hectare valt sedert de jongste wijziging van de Pachtwet nagenoeg geheel buiten de regels van die wet, zie JBN 1995, nr 83. Grondkamers kunnen met betrekking tot een bepaalde tak van bodemcultuur de maximum oppervlakte voor het eigen ressort verkleinen tot 50 are.

Bespreking van een casus, waarin volgens de Hoge Raad het Hof terecht niet heeft willen respecteren het standpunt van de notaris dat er sprake was van schending van ambtsgeheim. Er was sprake van een strafrechtelijk onderzoek naar malversaties bij de bouw van een hotel op Aruba. De notaris nam actief, en niet alleen 'als notaris' aan de bouwvergaderingen deel. Voor een beroep op het ambtsgeheim is in casu geen plaats. De betrokkenheid van de notaris had niets van doen met de hoedanigheid van notaris.

Indien zonneklaar is dat realisering van een bouwwerk een situatie in het leven roept die strijdig is met art. 5:50 BW zou het bestuursorgaan bij afweging van de betrokken belangen niet tot vergunningsverlening (in casu bouwvergunning voor uitbreiding bedrijfsruimte) kunnen overgaan. De president oordeelt evenwel dat hiervan geen sprake is, nu gelet op de jurisprudentie ten aanzien van art. 5:50 BW het onzeker is of de civiele rechter het voorgenomen bouwwerk zal aanmerken als balkon of soortgelijk werk. Het verzoek tot het treffen van een voorlopige voorziening wordt afgewezen.

Beroep op financieringsbeding niet gehonoreerd (koper probeert slechts met zijn salaris van f 180.00 bruto een hypothecaire geldlening af te sluiten van f 900.000). Volgens de president kan het beding in alle redelijkheid niet anders worden uitgelegd dan dat de koper hierop een beroep toekomt indien hij op generlei wijze er in slaagt de financiering van de koopprijs rond te krijgen. Het beding sluit dan ook niet uit dat koper de koopsom financiert met vrij beschikbaar vermogen, al dan niet in combinatie met een hypothecaire geldlening. Koper kon niet aannemelijk maken dat hij niet gebruik kon maken van vrij beschikbare middelen van zijn BV, welke financiële ruimte bood.