Aflevering 1

Wegens beperking vanaf 1 januari 1997 van de renteaftrek voor niet brongerichte schulden, wordt de schuldigerkenning uit vrijgevigheid ter besparing van successierechten minder interessant. Ingegaan wordt op mogelijke alternatieven, getoetst op fraus legis.

Nu de rechten van gebruik en bewoning bijzondere vormen van vruchtgebruik zijn geworden, kan de gerechtigde de zaak waarop zij rusten vervreemden, zelfs zonder toestemming van de hoofdgerechtigden indien de kantonrechter hem daartoe machtigt (art. 3:212 lid 3 BW). Maar zijn recht kan hij niet vervreemden of bezwaren en hij mag de zaak niet door een ander laten gebruiken. Wanneer de ouders, gerechtigd tot de rechten van gebruik en bewoning van de gezinswoning waarvan de kinderen hoofdgerechtigden zijn, willen verhuizen naar een kleinere woning is een nieuwe vestiging van het recht van gebruik en bewoning niet nodig door toepassing van de regel van zaaksvervanging. Problemen die niettemin kunnen rijzen worden in casu besproken.

Aan de hand van praktijkvoorbeelden wordt aangegeven dat de bewaarder wel degelijk onderzoek mag doen naar het werkelijk intreden van beoogde rechtsgevolgen bij de bijwerking van de kadastrale registratie en niet altijd passief de notariële akte hoeft te volgen.

In geval van een samenlevingscontract voor niet-samenwoners is het volgens schrijver wenselijk een samenlevingsovereenkomst op te stellen waarin is aangegeven dat bepaalde afspraken eerst werken nadat partijen zijn gaan samenleven of een overeenkomst waarin is bepaald dat het verblijvingsbeding ook werkt als de samenleving geen werkelijkheid wordt door het overlijden van een der partijen.

Ingevolge art. 6:140 BW zal in een contractuele rekeningcourantverhouding in beginsel op een bijzondere wijze sprake zijn van verrekening als bedoeld in de artt. 6:127 t/m 6:139 BW. Deze verrekening geschiedt van rechtswege zonder dat er een beroep op wordt gedaan. In casu worden twee tegenstrijdige vonnissen besproken waar de vraag aan de orde is in hoeverre met een beroep op redelijkheid en billijkheid deze verrekening van rechtswege kan worden voorkomen.

Eiseres is zwanger. Zij is gescheiden en ontkent het vaderschap van haar vroegere echtgenoot. De biologische vader wenst met toestemming van de moeder het kind te erkennen. Zij vorderen in kort geding dat tezijnertijd in de geboorteakte van het kind als geslachtsnaam vermeld zal worden de naam van de biologische vader. De president wijst de vordering af op grond van de omstandigheden van het geval. Eisers wonen niet samen en zullen dat ook niet gaan doen (art. 1:198 lid 3 BW). Bij de beoordeling wordt in aanmerking genomen dat het hier gaat om de burgerlijke staat van betrokkenen met aspecten van openbare orde. Bovendien stelt de president dat niet buiten redelijke twijfel valt aan te nemen dat in een bodemprocedure het bepaalde in art. 1:198 lid 3 BW terzijde zal worden gesteld op grond van het feit dat tussen beide eisers en het kind sprake is van 'family life' als bedoeld in art. 8 EVRM.

In een overeenkomst van geldlening is een bierafnameverplichting voor 10 jaar opgenomen met boete- en kettingbeding. Het hypotheekrecht strekt ook tot zekerheid voor de verplichtingen uit het bierafnamebeding. De geldlening wordt afgelost, maar de hypotheeknemer weigert mee te werken aan royement van de hypotheek vanwege de nog bestaande bierafnameplicht. Volgens de president moet de vraag of de bierafnameverplichting onder het verbod van art. 85 lid 1 van het EG-verdrag (kartelverbod) valt, worden getoetst aan een groot aantal gecompliceerde criteria, die door het Hof van Justitie zijn ontwikkeld. In een kort geding is voor een dergelijke toetsing geen plaats. De president weigert een verklaring voor recht dat het bierafnamebeding nietig/vernietigbaar is en weigert veroordeling van de hypotheeknemer om mee te werken aan doorhaling van de hypotheek.

Het appelverbod van art. 3:268 BW betreft uitsluitend beschikkingen, die zijn gegeven op een verzoek tot onderhandse verkoop. Deze verzoeken zijn naar hun aard spoedeisend, teneinde de termijn waarin onzekerheid over de executiewijze bestaat te verkorten. In casu was er na betaling van het hypothecaire bedrag geen behoefte meer aan een beslissing op een dergelijk verzoek. De president heeft in de bestreden beschikking dan ook uitsluitend een beslissing gegeven in een geschil over de vraag aan wie de gerechtelijk kosten betaald moeten worden. Daarop zijn de bepalingen van de artt. 429a e.v. Rv van toepassing, zodat appel kan worden ingesteld tegen de beslissing van de president van de Rechtbank, mits binnen de in art. 429n Rv genoemde termijn.

Over het algemeen wordt in de statuten van rechtspersonen opgenomen wie bevoegd is om door een waarderingsdeskundige de waarde van aandelen vast te laten stellen als partijen niet zelf tot overeenstemming omtrent de keuze van de deskundige komen. Tot dusverre worden doorgaans (register)accountants als waarderingsdeskundigen aangewezen.