Aflevering 7-8

De Hoge Raad heeft een uitspraak van het Hof Amsterdam bekrachtigd, waarin werd beslist dat gezien de feitelijke omstandigheden een beroep op de in een periodiek verrekenbeding opgenomen vervaltermijn niet onredelijk of onbillijk is. Er zijn drie gronden waarop kan worden geoordeeld dat een beroep op het vervalbeding niet onredelijk of onbillijk is. 1. Door het inwinnen van rechtskundig advies wordt men geacht de consequenties van het laten vestrijken van de vervaltermijn te kennen. 2. De man had gehandeld in het vertrouwen dat de vrouw er zich niet op zou beroepen dat het vervalbeding in casu in strijd kwam met de redelijkheid en billijkheid. 3. De man had de vrouw een aanbod gedaan waardoor haar verzorging gewaarborgd leek. De auteur vraagt zich af of als de inhoud van de huwelijksvoorwaarden bij de notaris ter sprake is gekomen dit ook geldt als een juridisch advies op grond waarvan met succes een beroep op de vervaltermijn kan worden gedaan. Aangeraden wordt een kopie van de brief in het dossier op te nemen, waarin het gesprek wordt bevestigd en cliënten op de gevolgen van het vervalbeding worden gewezen met de suggestie om tot wijziging van de huwelijksvoorwaarden over te gaan of om te gaan verrekenen.

De Tweede Kamer heeft de wijziging van de Meststoffenwet in verband met de invoering van een stelsel van pluimveerechten aangenomen. Met het stelsel wordt een maximum gesteld aan het aantal kippen en kalkoenen dat op een bedrijf mag worden gehouden, zodat de nitraatrichtlijn van 1991 kan worden gerealiseerd. Niet alleen de bedrijven die beroepsmatig pluimvee houden worden getroffen door het nieuwe pluimveerecht, het geldt ook voor de hobby-boeren. De auteur bespreekt de regeling.

Met ingang van 1 september 2000 treedt de Wet van 8 juni 2000 tot wijziging van Boek 2 BW in verband met de invoering van de euro in werking. Het minimum geplaatst en gestort kapitaal bedraagt dan 45.000 euro voor de NV en 18.000 euro voor de BV. Voor wijziging van de statuten waarbij alleen het nominale bedrag van de aandelen wordt omgezet in euro is geen verklaring van geen bezwaar vereist. Storting in een valuta die een eenheid is van de euro wordt niet beschouwd als storting in vreemd geld. Bij KB is het grensbedrag voor de toepassing van de verplichte structuurregeling vastgesteld op 13 miljoen euro.

De Hoge Raad heeft beslist dat in geval van hypotheken op binnenschepen voor toekomstige vorderingen, zoals bank- en krediethypotheken, de rente en rentevervaldagen niet in de akte behoeven te worden vermeld als zekerheid is gesteld voor een maximumbedrag, waarin ook de rente is begrepen. Omdat de Hoge Raad zich beperkt tot toekomstige schulden, zoals in geval van bankhypotheken, dienen volgens de auteur in geval van een hypotheek voor geldleningen op binnenschepen nog wel de rente en rentevervaldagen te worden vermeld (art. 8:792 BW). Dit is ook de uitleg die de bewaarders aanhouden.

Tuchtrechtprocedure waarin de voorzitter van de Kamer van Toezicht door de notaris wordt verweten niet te hebben onderzocht of de klacht vatbaar was voor een minnelijke regeling, te meer daar tussen de notaris en de klaagster een minnelijke regeling tot stand was gekomen. Volgens het Hof heeft de Kamer op grond van het feitencomplex de zaak niet vatbaar geacht voor een minnelijke regeling. Dat partijen later alsnog een minnelijke regeling treffen, doet daaraan niets af. Het beroep van de notaris dat klaagster geen partij was bij de overeenkomst gaat niet op. Klaagster was wel degelijk belanghebbende. De notaris had derhalve klaagster zo spoedig mogelijk moeten berichten dat de vrijwaringsbepaling uit de akte van koop en levering was verwijderd. De beslissing van het Hof om de maatregel van berisping te laten vervallen omdat de notaris al het mogelijke heeft gedaan om de zaak in der minne op te lossen, acht de redactie interessant.

Verzoek om art. 131 Overgangswet zodanig uit te breiden dat de opeisbaarheid van de legitimaire vorderingen ook tot het overlijden van de langstlevende partner wordt uitgesteld in die gevallen waarin het verblijvingsbeding in een andere notariële akte dan een samenlevingsovereenkomst is opgenomen.

Naar aanleiding van de ontwikkelingen in de jurisprudentie met betrekking tot de zelfrealisatie-overeenkomsten is een voorstel tot reparatiewetgeving van de WVG ingetrokken. Wel kan de komende evaluatie van de WVG nog tot wetswijziging leiden. Tevens wordt een uitspraak van de afd. bestuursrechtspraak van de Raad van State kort besproken inzake de mogelijkheid van een vervroegde vestiging van een voorkeursrecht.

In casu was niet aan alle voorwaarden van art. 12 WvP voldaan omdat volgens de man reeds bij de scheiding in 1980 aantoonbaar rekening was gehouden met het feit dat de vrouw onvoldoende pensioen had opgebouwd. Als regeling van het weduwenpensioen waren twee uitkeringen uit levensverzekering afgesproken. Een bedrag van ƒ 216.000 bij vooroverlijden van de man vóór 1 oktober 1992 en een bedrag van ƒ 108.000 indien hij op die datum in leven zou zijn. De laatste situatie doet zich voor. Aangezien de vrouw als gevolg van de regeling nog een bedrag van ƒ 108.000 zou ontvangen was tevens in 1980 tussen hen overeengekomen dat dan de alimentatieverplichting van de man zou eindigen. Volgens het Hof hadden partijen destijds beoogd een regeling voor het weduwenpensioen te treffen en de afkoop van de alimentatie. Daarmee was niet aantoonbaar rekening gehouden met het tekort aan ouderdomspensioen van de vrouw. Zij kan aanspraak maken op de beperkte pensioenverevening van een kwart van het ouderdomspensioen van de man berekend volgens de maatstaven van art. 3 lid 1 en 2 WvP.

Aan de Open Universiteit is op 16 juni 2000 gepromoveerd Mevrouw Monika Wehrstedt, geboren Sielemann op een proefschrift getiteld 'Der Pflichtteilsanspruch im deutschen, französchischen und niederländischen Recht'. Promotor was Prof. Mr W.R. Meijer, hoogleraar privaatrecht aan de Open Universiteit Nederland.