Aflevering 9

Afscheid en Welkom

In het kader van estate planning is schenken van vermogen tijdens leven door ouders aan hun kinderen een mogelijkheid om bij overlijden successierecht te besparen. Dit kan onder andere door directe overdracht van de te schenken goederen aan de kinderen, overdracht onder voorbehoud van een recht van vruchtgebruik, overdracht onder opschortende voorwaarde van overlijden van de schenker of bijvoorbeeld door schuldigerkenning van een bedrag bij notariële akte. Al deze soorten van schenking hebben hun eigen vormvereisten, mede afhankelijk van de soort goederen die worden overgedragen en de voorwaarden waaronder de schenking plaatsvindt.Bij vorenstaande schenkingen zal, indien er een materiële bevoordeling in begrepen is en de ouders in Nederland wonen, schenkingsrecht in Nederland verschuldigd zijn, waarbij het niet uitmaakt of de schenking al of niet in een notariële akte is vastgelegd.Zijn de ouders inmiddels naar bijvoorbeeld België verhuisd (zgn. Nederbelgen) dan zal ook rekening gehouden dienen te worden met het Belgische schenkingsrecht.

De bespreking van een uitspraak van Hof Den Bosch laat zien dat men bij buitenlandse vermogensbestanddelen niet al te makkelijk mag aannemen, dat deze in de Nederlandse gemeenschap van goederen vallen, waarin de echtgenoten zijn gehuwd.

Reeds enkele keren is in dit blad gesproken over de uitleg van overeenkomsten, algemene voorwaarden en splitsingsreglementen. Grofweg is daarbij steeds de keuze tussen een meer subjectieve uitleg conform de

De stichting kent in zijn grondvorm alleen een bestuur. Er ontbreekt een orgaan dat het bestuur kan controleren, zoals bij de vereniging de algemene vergadering. Alleen de wet voorziet in een controlemechanisme. Het openbaar ministerie kan inlichtingen inwinnen over het financieel beheer, een bestuurder kan wegens wanbeheer door de rechtbank naar huis worden gestuurd. Dit laatste is mogelijk op verzoek van het openbaar ministerie en van iedere belanghebbende. Zie de artikelen 2:297 en 298 BW, bepalingen die vrijwel geheel ontleend aan de Wet op stichtingen van 1956.Vraag is wat in deze tijd onder ‘wanbeheer’ mag worden verstaan en wie aan de regeling een recht kan ontlenen.

Het gerechtshof te Amsterdam (Notariskamer) heeft op 24 november 2005 AU7278 beslist dat de notaris een kennelijke misslag in een beschikking aan de fiscus moet melden. Ten aanzien van dit handelen is het hof, evenals de kamer, van oordeel dat van een behoorlijk en zorgvuldig handelend notaris, ongeacht of hij handelt in de uitoefening van zijn beroep of daarbuiten, verwacht mag worden dat bij een voor hem overduidelijke omissie of fout van, in casu, de belastingdienst, hij deze daarvan in kennis stelt. Dit heeft geleid tot enige ophef in notariële kringen. Zie schrijver dezes in WPNR 6666 (2006) en Kleijn in FVT 2006. Op 5 juli 2007 onder nummer BA 9112 heeft hetzelfde hof echter beslist dat de notaris wel degelijk geheimhouding heeft jegens de fiscus.

De civiele kamer van de Rechtbank te Haarlem heeft op 14 maart 2007 een vonnis gewezen met betrekking tot een in 2005 opengevallen nalatenschap. De erflater, een kunstenaar, heeft in 1988 een door zijn overlijden bekrachtigd testament gemaakt. Daarin heeft hij de vier vrouwen met wie hij samenwoonde, tot zijn enige erfgenamen benoemd. De twee kinderen van de kunstenaar maken aanspraak op hun legitieme portie. In de uitspraak van de Rechtbank Haarlem komen diverse onderwerpen aan de orde. In dit artikel ga ik in op de aspecten van het vonnis die in erfrechtelijk opzicht interessant zijn. De onderdelen die betrekking hebben op auteursrecht laat ik grotendeels buiten beschouwing.

Overgangsrecht. Erfpacht gevestigd onder oud recht. Erfpacht wordt opgezegd wegens niet-betalen canon. Eigenaar moet waarde erfpacht aan de erfpachter vergoeden.