Aflevering 3

In het afgelopen jaar is enige jurisprudentie met betrekking tot de 30%-regeling gewezen. Daardoor is er met name ten aanzien van het begrip inkomende werknemer meer duidelijkheid gekomen. Voorts kwam in de jurisprudentie de vraag aan de orde of de 30%-regeling reeds kan worden toegepast in het geval de inhoudingsplichtige nog niet bestaat. Hier wordt, na een korte beschrijving van de 30%-regeling en een korte historie, naar aanleiding van recente arresten van de Hoge Raad een uitleg gegeven van het begrip ‘inkomende werknemer die uit een ander land is aangeworven’. Vervolgens worden enige opmerkingen over de kwestie van de nog niet bestaande inhoudingsplichtige gemaakt. Ten slotte wordt de steeds terugkerende vraag, of de 30%-regeling in strijd is met het gelijkheidsbeginsel, kort besproken.

In art. 18a Besluit fiscale eenheid 2003 zijn per 1 januari 2007 twee belangrijke regelingen gecodificeerd: het betreft het vormen van een doorlopende of aansluitende fiscale eenheid met terugwerkende kracht na een juridische splitsing of fusie.

Een beroep op de vrijstelling van overdrachtsbelasting ex art. 15, lid 1, onderdeel p, WBR staat open voor gevallen waarin monumenten in de zin van de Monumentenwet 1988 (hierna: rijksmonumenten) worden verkregen. Op 23 februari jongstleden oordeelde de Hoge Raad dat deze vrijstelling tevens van toepassing is bij de verkrijging van een belang in rijksmonumenten door middel van de verkrijging van aandelen in een vennootschap met tot het vermogen behorende rijksmonumenten. Deze uitspraak maakt de weg vrij ook andere faciliteiten in de overdrachtsbelasting ruimer uit te leggen.

Aanleiding tot deze beschouwing is HR 5 januari 2007, nr. 42.548, NTFR 2007/119, over de vergoeding van proceskosten wanneer een belanghebbende geheel of gedeeltelijk in het gelijk wordt gesteld. De door de Hoge Raad in dit kader geformuleerde hoofdregel en de uitzonderingen daarop zullen in deze beschouwing worden uiteengezet. Daarbij zal ook aandacht worden besteed aan de bijzondere omstandigheden die een aanleiding kunnen zijn voor een afwijking (naar beneden of naar boven) van de forfaitaire proceskostenvergoeding. Ik zal beginnen met een korte uiteenzetting van de wettelijke regeling.

De Hoge Raad heeft onlangs in drie zaken beslist dat Nederlandse beroepssporters die een basissalaris ontvangen van hun hoofdsponsor, geen Nederlandse belasting verschuldigd zijn over dat deel van het inkomen dat kan worden toegerekend aan activiteiten (wedstrijden en trainingen) in het buitenland. Het gaat hierbij niet om de ontvangen startgelden en het eventueel behaalde prijzengeld. De belastingheffing van internationale sporters en artiesten houdt de fiscaliteit al sinds het midden van de vorige eeuw bezig. In 1959 werd reeds een bepaling opgenomen in het modelverdrag dat toen door de OESO werd ontwikkeld waarin de inkomsten van sporters afwijkend werden behandeld ten opzichte van de inkomsten uit arbeid die werden genoten door andere beroepsbeoefenaren. In deze bijdrage wil ik de fiscale behandeling van beroepssporters in Nederland nader analyseren en plaatsen in een internationaal kader. Hierbij zal ik ook kort aandacht besteden aan het EU-rechtelijk aspect.

De heffing van de btw wordt beheerst door Europese richtlijnen. Tot 1 januari 2007 was dit in hoofdzaak de Zesde Richtlijn, sedert die datum is dat Richtlijn 2006/112/EG van 28 november 2006, Pb EU 2006, nr. L 347. Een EG-richtlijn heeft geen rechtstreekse wettelijke kracht in de lidstaten. Het EG-Verdrag verplicht de lidstaten om richtlijnen nauwkeurig om te zetten in nationale wetgeving. In de praktijk blijkt het dikwijls te schorten aan die nauwkeurige omzetting. Nationale wetgevers gebruiken nationale, vaak historisch gegroeide teksten, heffingssystematieken en heffingsregels en dan kan het zo maar gebeuren dat de betekenis van een nationale bepaling niet geheel of geheel niet overeenkomt met hetgeen de richtlijn voor ogen staat. Wel moet de nationale rechter zijn uiterste best doen de nationale wettelijke bepalingen uit te leggen conform de richtlijn (nog weer eens ingescherpt in punt 40 van het hierna aangehaalde arrest Brinkmann). Maar wat als dat niet lukt en de nationale regeling voor een belastingplichtige ongunstiger is dan de richtlijn? Het is vaste jurisprudentie van het Hof van Justitie EG dat de burgers in de EG in dat geval een beroep kunnen doen op de richtlijnbepaling als die richtlijnbepaling voldoende direct toepasbaar is. Dat laatste is, naar in de loop van de tijd is gebleken, bij uitstek het geval met de btw-richtlijnen. Dat heeft ertoe geleid dat belastingplichtigen in de EG vaak een beroep hebben gedaan en doen op een richtlijnbepaling, indien deze naar hun mening voor hen gunstiger is dan de eigen nationale wetgeving. Vele bepalingen werken echter niet geïsoleerd, maar hangen samen met andere, vaak zo dat de héle regeling niet gunstiger is voor de belastingplichtige. Kan men dan toch de gunstige richtlijnbepaling isoleren en enkel daarop een beroep doen met voorbijgaan van de regeling waartoe deze behoort (cherry-picking)? Het antwoord op deze vraag is het onderwerp van deze bijdrage.