Aflevering 3

In een arrest van 16 november 2007 heeft de Hoge Raad zich uitgesproken over de wijze waarop de verplichting uit hoofde van geschreven callopties op aandelen moet worden gewaardeerd als de belastingplichtige in het bezit is van de aandelen waarop deze opties betrekking hebben. De belangrijkste vraag die daarbij aan de orde kwam is of de optieverplichting zelfstandig moet worden gewaardeerd, dan wel in samenhang met de tegenover deze verplichting staande aandelen. In deze bijdrage wordt nader ingegaan op dit arrest. Eerst worden in par. 2 de hoofdlijnen geschetst van de problematiek met betrekking tot zelfstandige of samenhangende waardering van vermogensbestanddelen. Hierna volgt in par. 3 een korte weergave van HR 16 november 2007, nr. 42.970, NTFR 2007/2072, en van de vragen die dit arrest oproept. Vervolgens wordt in par. 4 onderzocht op welke wijze het bezit aan beursaandelen en verplichtingen uit hoofde van geschreven callopties zelfstandig dienen te worden gewaardeerd. In het licht hiervan wordt in par. 5 bezien of het arrest van 16 november 2007 tot een evenwichtige uitkomst leidt. In par. 6 wordt het betoog afgesloten met een korte slotbeschouwing.

Met ingang van 1 januari 2008 is de redelijkeheffingstoets van art. 10a, lid 3, onderdeel b, Wet VPB 1969 belangrijk aangescherpt. Wet van 20 december 2007, houdende wijzigingen van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Overige fiscale maatregelen 2008), Stb. 2007, nr. 563, hierna ‘OFM 2008’). Kort gezegd heeft de wijziging tot gevolg dat aan deze toets zijn safeharbourkarakter is ontnomen. Deze wijziging houdt derhalve een radicale breuk in, zowel met de winstdrainagejurisprudentie van de Hoge Raad als met de redelijkeheffingstoets in art. 10a, lid 3, onderdeel b, Wet VPB 1969 zoals deze heeft gegolden tot 1 januari 2008. De wijziging werd voorgesteld bij eerste nota van wijziging van het wetsvoorstel OFM 2008. Kamerstukken II, 2007-2008, 31 206, nr. 7. De Raad van State heeft zich over deze ingrijpende wijziging dus niet kunnen uitlaten. Tijdens de parlementaire behandeling hebben in het bijzonder het Tweede Kamerlid Kortenhorst en het Eerste Kamerlid Essers (beiden van het CDA) aandacht gevraagd voor de negatieve gevolgen van deze wijziging voor het vestigingsklimaat. Hun interventies werden mede ingegeven door de stevige kritiek van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (hierna: de NOB) op het voorstel. Brief van de NOB van 9 november 2007, te vinden op nob.net.nl. Het heeft echter niet mogen baten. Het voorstel is ongewijzigd aangenomen. Wel heeft de staatssecretaris van Financiën nog belangrijke toezeggingen gedaan.

De Hoge Raad heeft in zijn bovenvermelde arrest van 18 januari 2008 belangwekkende oordelen gegeven ten aanzien van de relatie tussen de zogenoemde omkering van de bewijslast (art. 27e AWR) en de oplegging van vergrijpboeten. Wij verwijzen dienaangaande op de eerste plaats naar de aantekening van Van Elk in NTFR.

Volgens de Hoge Raad komt een beloning ten laste van een vaste inrichting in de zin van art. 15, lid 2, onderdeel c, OESO-Modelverdrag indien zij op basis van art. 7 van dat verdrag (at arm’s length) is toe te rekenen aan een vaste inrichting die de werkgever aanhoudt in de werkstaat. Het gevolg hiervan is dat de werkstaat het primaire heffingsrecht heeft over de beloning die daaraan is te alloceren waartegenover de woonstaat van de werknemer voorkoming van dubbele belasting moet toestaan.

‘Ah, I see you have the machine that goes “Bing!”. This is my favourite! You see, we leased this back from the company we sold it to. In that way it comes out of a monthly current budget, and not the capital countHospital Sketch – Monty Python, The Meaning of Life, 1983.’