Aflevering 5

Met ingang van 2008 is voor situaties waarin de belastingplicht in box 3 niet het gehele jaar bestaat (hierna: deeljaarbelastingplicht) een nieuwe systematiek in werking getredenWet van 6 december 2007, houdende wijziging van belastingwetten en enige andere wetten (Fiscale onderhoudswet 2007), Stb. 2007, 503.. In deze bijdrage besteed ik aandacht aan deze wetswijziging in het bredere kader van de peildatasystematiek.

Op 14 maart 2008 wees de Hoge Raad onder de nummers 40.806, 39.866 en 40.474 drie arresten waarin de bewijskracht van de guldensteekproef aan de orde kwam. De arresten hadden betrekking op de belasting van personenauto’s en motorrijwielen (BPM), de loonbelasting/premie volksverzekeringen en de omzetbelasting. In alle drie gevallen had de Belastingdienst naheffingsaanslagen opgelegd op basis van gegevens verkregen door toepassing van de guldensteekproef. De met behulp van deze steekproef geconstateerde onjuistheden zijn geëxtrapoleerd naar de gehele administratie van een jaar. Bij de naheffingsaanslagen BPM en loonbelasting/premieheffing volksverzekeringen zijn de uitkomsten vervolgens ook nog eens geëxtrapoleerd naar voorgaande jaren. Daarbij kwamen de volgende vragen aan de orde:

In het besluit van 10 maart 2008, nr. CPP2008/291M, NTFR 2008/542 gaat de staatssecretaris nader in op de omstandigheden waaronder zijn inspecteurs een verzoek moeten afwijzen om beleggingsmaatschappijen de status van vrijgestelde beleggingsinstelling (vbi) te verlenen. NTFR 2008/542, met commentaar van Ruijschop. Het besluit is in de vakliteratuur E.J.W. Heithuis, 'Ook ruim baan voor de VBI' in WFR 2008/371. en in de pers Maurice de Clercq en Gunther Hoffmann, 'Nederland mist de boot met vbi' in FD 12 april 2008. vooral getypeerd als een besluit dat de deur voor de vbi van de directeur-grootaandeelhouder (dga) definitief sluit. Het is de vraag of deze uitleg het besluit van de staatssecretaris recht doet. Voorkomen moet worden dat het pad dat de staatssecretaris mijns inziens voor de vbi effent, net als de spitsstrook op de A1, jarenlang ten onrechte onbenut wordt gelaten.

Om iemands belastingschuld correct te kunnen vaststellen is de inspecteur aangewezen op informatie van de betrokkene zelf. Een gebrek aan medewerking van de belastingplichtige kan tot sancties leiden. Eén van de sancties waarmee een belastingplichtige die een onjuiste aangifte doet of weigert nadere informatie te verstrekken te maken kan krijgen, is de omkering van de bewijslast. Op een aantal aspecten ervan ga ik nader in. De aanleiding daartoe zijn de hierboven genoemde arresten.De hofuitspraken waarop die arresten betrekking hebben, respectievelijk Hof Arnhem 31 augustus 2004, nr. 03/01113 en Hof Arnhem 31 augustus 2004, nr. 03/00962, zijn op de NTFR-site aan de arresten ‘gehangen’.

In het Shell-arrest besliste het Hof van Justitie EG dat koersverliezen op de transfer van gelden van de sluitrekening van een buitenlandse vaste inrichting naar het hoofdhuis van een andere EU-lidstaat bij de winstbepaling van het hoofdhuis in aftrek kunnen worden gebracht. Dit roept de vraag op, in hoeverre in zijn algemeenheid het EU-recht dwingt tot het in aanmerking nemen van buitenlandse verliezen. Een vraag die reeds vele pennen in beweging heeft gebracht en vermoedelijk nog zal brengen. In deze Beschouwing wordt beoogd een voorlopige tussenstand op te maken. Daartoe wordt allereerst het Shell-arrest geanalyseerd en geplaatst in het kader van de overige jurisprudentie van het Hof van Justitie EG op dit punt (par. 2). Vervolgens wordt bezien of er mogelijk gevolgen zijn voor het Nederlandse belastingrecht (par. 3). Het geheel wordt afgesloten met enige conclusies (par. 4).

Op 21 februari 2008 heeft het Hof van Justitie EG uitspraak gedaan in de zaak Part Service Srl. HvJ EG 21 februari 2008, zaak C-425/06, NTFR 2008/404. Het betreft een Italiaanse zaak over de financieringsmaatschappij Part Service Srl (voorheen Italservice) die met een groepsmaatschappij een leasingsysteem voor auto’s exploiteerde. Het arrest is om twee redenen belangwekkend. In de eerste plaats omdat wordt voortgeborduurd op het arrest Halifax e.a. HvJ EG 21 februari 2006, zaak C-255/02, NTFR 2006/359. en daarmee meer duidelijkheid verschaft ) over hoe in de praktijk moet worden omgegaan met constructies waarmee een btw-voordeel wordt behaald. Voorts doet het arrest een nieuw licht schijnen op de toepassing van een nationaal instrument ter bestrijding van belastingconstructies, te weten de ‘fiscale duiding van de feiten’.