Aflevering 11

Wanneer een ondernemer een goed verkoopt, kan hij de daarbij behaalde winst desgewenst in aanmerking nemen op het tijdstip waarop de verkoopovereenkomst tot stand komt mits deze overeenkomst een onvoorwaardelijk karakter heeft. Hij kan echter ook ervoor kiezen – en in de praktijk gebeurt dit vrijwel altijd – om de behaalde winst pas in aanmerking te nemen op het tijdstip waarop het verkochte goed aan de koper wordt geleverd. Beide winstbepalingsmethoden zijn in overeenstemming met goed koopmansgebruik. Tussen de levering door een verkoper van een verkocht goed en de oplevering door een aannemer van een door hem voortgebracht goed bestaat – althans wat de fiscale winstbepaling betreft – geen principieel verschil. In beide gevallen wordt de overeengekomen prestatie immers aan de koper, respectievelijk de opdrachtgever (op)geleverd en wordt deze prestatie door de koper, respectievelijk de opdrachtgever aanvaard. Vanaf dat moment komt het gehele risico bij het (op)geleverde goed bij de koper, respectievelijk de opdrachtgever te berusten. De Hoge Raad heeft dan ook terecht toegestaan dat de aannemer van een werk de winst op dit werk niet eerder in aanmerking hoeft te nemen dan op het tijdstip waarop het werk wordt opgeleverd (zie bijvoorbeeld HR 26 februari 1997, nr. 31.928, BNB 1997/145). De fiscus heeft zich niet zonder meer bij dit oordeel neergelegd. Zo heeft hij zich in het besluit van 18 december 1998, nr. DB98/696M, BNB 1999/66, op het standpunt gesteld dat de winstneming op aangenomen werken in gevallen waarin bijzondere risico’s ontbreken niet geheel mag worden uitgesteld tot het tijdstip van oplevering. Voor een kritische beschouwing over dit besluit zij verwezen naar: G.T.K. Meussen, ‘Winstbepaling bij onderhanden werk’, TFO 1999, p. 101 e.v.

Op 7 april 2009 heeft de staatssecretaris van Financiën een nieuw besluit betreffende buitenlandse sociale verzekeringen (verder: het besluit) uitgevaardigd. Besluit 7 april 2009, nr. CPP2009/93M, Stcrt. 2009, 76 en NTFR 2009/992. Het besluit past in het kader van de trend om corresponderende besluiten samen te voegen. De te vervangen besluiten zijn: besluiten van 9 januari 2001, nr. CPP2000/2593M, en nr. CPP2000/2594M, V-N 2001/9.11 resp. V-N 2001/9.22 en van 8 juli 2002, nr. CPP2002/1501M, NTFR 2002/998. Tevens noopte nieuwe jurisprudentie en de invoering van de Zorgverzekeringswet (verder: Zvw) tot actualisatie van oude besluiten. Het besluit bevat een overzicht van de fiscale kwalificaties van premies en aanspraken van Belgische, Duitse, en Luxemburgse sociale verzekeringen en ook van de uit die verzekeringen voortvloeiende uitkeringen. Met betrekking tot de fiscale kwalificatie van premies van socialezekerheidsstelsels van enige andere landen is nadere informatie te vinden op de website van Financiën. Zie www.minfin.nl, onder Fiscale kwalificatie buitenlandse socialezekerheidsstelsels, versie 23 april 2009. De vraag rijst waarom deze informatie – gezien de trend van samenvoegen – niet in het besluit is opgenomen.

Per 1 juli 2009 zijn de Wet Vierde tranche Algemene wet bestuursrecht en de Aanpassingswet Vierde tranche Algemene wet bestuursrecht (zogenoemde Vierde tranche Awb) van kracht geworden. Wet van 25 juni 2009, Stb. 2009, 264 en Wet van 25 juni 2009, Stb. 2009, 266. Eén van de onderdelen betreft het opnemen in hoofdstuk 5 van de Awb van (algemene) bepalingen over bestuurlijke boeten. Hierbij zijn ook bepalingen opgenomen die het mogelijk maken om aan derden bestuurlijke boetes op te leggen. Tot 1 juli was het slechts mogelijk om een boete op te leggen aan de belastingplichtige of inhoudingsplichtige; sindsdien kan ook aan een medepleger een boete worden opgelegd. Deze mogelijkheid is opgenomen in art. 5.1 Awb. Dit artikel bepaalt dat onder overtreder in de zin van de wet niet alleen wordt verstaan degene die de overtreding pleegt (de belastingplichtige die (of namens wie) de aangifte wordt gedaan), maar ook aan degene die de overtreding medepleegt (bijvoorbeeld een adviseur).

Naar aanleiding van uitspraken (het waren verschillende belanghebbenden die procedeerden) van Hof Den Haag (29 juni 2009, nrs. 08/00332 en 08/00334, NTFR 2009/1840, met commentaar van Van Dongen) heeft de discussie over de reikwijdte van de integratielevering in de Btw-richtlijn een nieuwe wending genomen. Hof Den Haag heeft in bovengenoemde uitspraken geoordeeld dat de Nederlandse wetgever bij de implementatie van de corresponderende bepaling in de Zesde BTW-richtlijn (hierna Zesde Richtlijn) in de Wet OB 1968 buiten zijn bevoegdheid is getreden en een ruimere uitleg heeft gegeven aan de bepaling in de Zesde Richtlijn dan bedoeld was.