Aflevering 5

De huidige economische crisis is zo langzamerhand in vele sectoren van onze maatschappij voelbaar. Naast onder meer de discussies over de houdbaarheid van ons pensioenstelsel op langere termijn, heeft de crisis ook effect op de fiscale aspecten van reeds opgebouwde pensioenaanspraken en de financiering daarvan. In deze Beschouwing wordt een aantal van deze fiscale aspecten behandeld.

Op 11 september 2008 heeft het Hof van Justitie EG (HvJ EG) twee belangwekkende arresten gewezen inzake het Belgische en het Nederlandse recht van overgang. In het arrest Arens-Sikken HvJ EG 11 september 2008, zaak C-43/07, V-N 2008/43.20, NTFR 2008/1994 met commentaar van De Kroon, BNB 2009/48 met noot Meussen. oordeelde het HvJ EG dat het niet in aftrek mogen brengen van overbedelingsschulden die voortvloeien uit een ouderlijke boedelverdeling in strijd is met de vrijheid van kapitaalverkeer. Dit omdat het niet in aanmerking nemen van de overbedelingsschulden bij de berekening van het recht van overgang, in combinatie met het progressieve tarief, ertoe kan leiden dat een buitenlandse nalatenschap zwaarder wordt belast dan een binnenlandse. De mate van connexiteit van de ouderlijke boedelverdelingsschulden met de desbetreffende onroerende zaak doet volgens het HvJ EG niet ter zake. Op 16 januari 2009 heeft A-G Wattel in vervolg op het arrest van het HvJ EG conclusie genomen inzake de procedure Arens-Sikken. Conclusie A-G Wattel 16 januari 2009, nr. 39.819, NTFR 2009/352. A-G Wattel concludeert dat Nederland niet gehouden is toe te staan dat de overbedelingsschulden in aftrek op de heffingsgrondslag worden gebracht. De strijdigheid met EU-recht kan volgens de advocaat-generaal ook met minder vergaande maatregelen worden weggenomen.

1. InleidingDat in het fiscale boeterecht strafrechtelijke invloeden aanwezig zijn, is sinds het oordeel van de Hoge Raad in 1985 dat het opleggen van een fiscale boete moet worden aangemerkt als het instellen van een strafvervolging in de zin van art.

De Hoge Raad oordeelt dat een overheidspensioen dat een inwoner van Duitsland ontvangt van Stichting Pensioenfonds ABP classificeert onder art. 12, lid 2, Verdrag Nederland-Duitsland. Hierdoor is het heffingsrecht over dit pensioen toegewezen aan Nederland waar de gerechtigde het pensioen heeft opgebouwd terwijl hij in Nederlandse overheidsdienst was. In weerwil van de bewoordingen van art. 12, lid 2, Verdrag Nederland-Duitsland, laat de Hoge Raad de strekking van deze bepaling prevaleren.