Aflevering 1

De Hoge Raad heeft bij het verscheiden van de zomer van 2010 regels gegeven voor de etikettering van het woongedeelte van een woon-/winkelpand. HR 17 september 2010, nr. 09/00322, NTFR 2010/2205, V-N 2010/46.5. Het arrest verschaft door zijn algemene en zaakoverstijgende formulering duidelijkheid over bepaalde (type) gevallen, maar roept ook vragen en bijna weerstand op. Zie de aantekening die is opgenomen in V-N 2010/46.5. De vraag is onder meer hoe dit arrest zich verhoudt tot een bekend kwartet arresten Vgl. daarover M. de Jonge in zijn commentaar in NTFR 2010/2205., dat in de zomer van 2007 is gewezen. HR 13 juli 2007, nrs. 42.698 en 43.298, NTFR 2007/1322, alsmede de zaak met nr. 42.906. Deze arresten zijn in NTFR van commentaar voorzien door H. Vermeulen. De inhoud van die arresten nam de advocaat-generaal tot uitgangspunt bij het formuleren van zijn – van het onderhavige arrest afwijkende – conclusie Conclusie A-G Niessen 16 februari 2010, nr. 09/00332, NTFR 2010/772 (‘Een heldere conclusie waar naar mijn mening niets op valt af te dingen’, aldus H. Roerdink in zijn commentaar)., maar de Hoge Raad maakt aan die arresten géén woorden vuil. Er is kortom alle reden om de plaats van het ‘nazomerse’ arrest in het recht dat de etikettering van vermogensbestanddelen beheerst, te beschouwen.

In deze Beschouwing beoordeel ik de invloed op het loonbegrip van de (werkkostenregeling in de) Fiscale vereenvoudigingswet 2010 Stb. 2009, 611. die op 1 januari 2011 in werking is getreden. Is het fiscale loonbegrip hetzelfde gebleven en alleen maar verduidelijkt of is het uitgebreid? Ik concludeer dat polemieken over de inhoud van het loonbegrip definitief kunnen worden beëindigd. Er is één eenduidig loonbegrip: alles is belastbaar loon, ongeacht de eventuele zakelijkheid van de vergoeding of verstrekking en ongeacht het antwoord op de vraag of de werknemer daardoor wel/niet is bevoordeeld. Ik meen dat de wetgever hiermee een verkeerde weg is ingeslagen. Ik adstrueer de verkeerde weg met voorbeelden. Ik wil vooropstellen dat ik het streven naar vereenvoudigingen in de loonheffingen voor de volle 100% onderschrijf. Maar de prijs die voor de vermeende vereenvoudiging van de werkkostenregeling wordt betaald, is naar mijn mening te hoog. Zie ook mijn bijdrage ‘Vereenvoudiging tot elke prijs’, NTFR 2009/2032.

Op 29 oktober 2010 heeft de Hoge Raad eindarrest gewezen in de zaak Gielen HR 29 oktober 2010, nr. 43.761bis, NTFR 2010/2622, V-N 2010/63.18., nadat het Hof van Justitie (hierna HvJ) in maart jl. prejudiciële vragen beantwoord had HvJ 18 maart 2010, zaak C-440/08 (Gielen); zie ook bij mijn bijdrage in NTFR-Beschouwingen van juli 2010/26 ‘Het urencriterium en George Orwell’. en A-G Wattel Nadere conclusie A-G Wattel 23 juni 2010, nr. 43.761bis, NTFR 2010/1699, V-N 2010/40.16. een nadere conclusie genomen had. Het eindarrest verbaast niet echt. Toch bevat het eindarrest, gezien de context van met name de conclusie van de advocaat-generaal en de nadere brief van de minister van Financiën waarin wordt gereageerd op het HvJ arrest Brief van 22 april 2010, genoemd in punt 3.5 van de conclusie van A-G Wattel., een aantal beslissingen die het belang van de Gielen-zaak te boven gaat. Hierop richt zich deze bijdrage.

Op 28 oktober 2010 is door het HvJ EU (HvJ) het zogenoemde AXA-arrest HvJ 28 oktober 2010, zaak C-175/09, NTFR 2010/2509 met commentaar van J.Th. Sanders. gewezen. In dat arrest is de vrijstelling van omzetbelasting voor handelingen betreffende schuldvorderingen uitgelegd. In deze bijdrage ga ik in op de vraag of dit arrest overeenstemt met de in Nederland daaromtrent gehuldigde visie.