Aflevering 11

De problematiek van de verzekeringsplicht van buiten Nederland wonende zeevarenden werkzaam voor een Nederlandse werkgever in het buitenland blijkt lastig te zijn. De vraag waar deze zeevarenden verzekerd en daarmee ook premieplichtig zijn, is niet eenvoudig te beantwoorden. Bij de beantwoording van de vraag moet in acht worden genomen dat het Hof van Justitie (HvJ) in het arrest Aldewereld HvJ 29 juni 1994, zaak C-60/93, Jur. 1994, p. I-2991, BNB 1995/44, en HR 5 oktober 1994, nr. 28.205, BNB 1995/45, beide met noot Sinnighe Damsté. extraterritoriale werking aan de Verordening (EEG) nr. 1408/71 (verder: Vo. 1408/71) Verordening (EEG) nr. 1408/71 van de Raad van 14 juni 1971 betreffende de toepassing van de sociale zekerheidsbepalingen op loontrekkenden en hun gezinnen, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen, PbEG 1971, L 149/2. heeft toegekend. Hoe moet deze extraterritoriale werking worden geïnterpreteerd? Kan de extraterritoriale werking aan meer gevallen dan omschreven in het arrest Aldewereld worden toegekend? In twee arresten heeft de Hoge Raad prejudiciële vragen over die werking aan het HvJ gesteld. Hoewel de arresten de inmiddels vervallen Vo. 1408/71 betreffen, heeft de beantwoording van de vragen door het HvJ ook belang voor de in op 1 mei 2010 in werking getreden Vo. 883/2004. Verordening (EG) nr. 883/2004 van 29 april 2004, PbEU 2004, L 166/1. Opgemerkt zij dat de Hoge Raad in een van de zaken (nr. 10/01323) het verzoek tot beantwoording van de prejudiciële vragen heeft ingetrokken. Nr. 10/01323 heeft bij het HvJ zaak C-110/11, PbEU 2011, nr. 09/05099 heeft zaak C-106/11. Vanwege de vele overeenkomsten tussen beide zaken zal ik desalniettemin beide zaken bespreken. Tot slot wordt ook aandacht geschonken aan een vergelijkbare casus inzake het verrichten van werkzaamheden op het continentale plat.

Indien een dochter uit de fiscale eenheid wordt ontvoegd blijven onverrekende verliezen van de fiscale eenheid in principe achter bij de (moedermaatschappij van de) fiscale eenheid. In art. 15af, lid 1, onderdeel b, Wet VPB 1969 is echter sinds 1 januari 2003 de mogelijkheid opgenomen, om door een dochtermaatschappij binnen de fiscale eenheid geleden verliezen ‘mee te geven’ aan die dochter zodra zij wordt ontvoegd. Belangrijke voorwaarde daarvoor is, dat aannemelijk wordt gemaakt dat de aan de ontvoegde dochter mee te geven verliezen aan deze dochter zijn toe te rekenen. Noch uit de Wet VPB 1969, noch uit de parlementaire geschiedenis of beleidsbesluiten valt echter eenduidig op te maken, op welke manier deze toerekening moet geschieden. In het in deze Beschouwing centraal staande arrest HR 13 mei 2011, nr. 10/01382, LJN BP7962, NTFR 2011/1139 was het aan de Hoge Raad om licht in deze fiscale duisternis te brengen. Enkele weken voor het wijzen van het in deze Beschouwing aan de orde gestelde arrest, deed Hof Amsterdam op 21 april 2011, nr. 09/00117, NTFR 2011/2175, uitspraak in een vergelijkbare zaak. De uitspraak van Hof Amsterdam ligt in de lijn van de beslissing van de Hoge Raad. De uitspraak wordt hierna niet nader aan de orde gesteld omdat zij gedaan is vóór wijzing van het arrest van 13 mei 2011 en geen nieuw licht werpt op dit arrest.

In NTFR-B 2011/35 heb ik aandacht geschonken aan de making en schenking onder ontbindende voorwaarde en een daarbij aansluitende making of schenking onder opschortende voorwaarde Art. 4:141 BW en art. 7:180 BW. (hierna: tweetrapsmaking of –schenking genoemd Tot 1 januari 2003 werd gesproken van een fideï-commis of ‘making over de hand’.) en wel met betrekking tot de aspecten betreffende de schenk- en erfbelasting. In dit tweede deel besteed ik aandacht aan de inkomstenbelastingaspecten.

Sinds 2010 voorziet de Algemene wet bestuursrecht (Awb) in de mogelijkheid van een bestuurlijke lus. In de niet-fiscale literatuur is de bestuurlijke lus onder meer besproken door: L.M. Koenraad, De toekomst van de bestuurlijke lus, Ars Aequi 2010, p. 235-244; B.J. van Ettekoven en A.P. Klap, ‘De bestuurlijke lus als rechterlijke (k)lus’, JB Plus 2010, p. 182-189; J.E.M. Polak, ‘Effectieve geschillenbeslechting: bestuurlijke lus en andere instrumenten’, NTB 2011/2; L.M. Koenraad en J.L. Verbeek, ‘Finaliseren doe je zo!’, NTB 2011/12; M.J.H.M. Verhoeven, ‘De bestuurlijke lus, één jaar na dato’, Tijdschrift voor Praktisch bestuursrecht 2011/3, p. 4-8. Daarbij stelt de rechter Zowel de rechter in eerste aanleg als de hogerberoepsrechter kan de bestuurlijke lus toepassen., alvorens hij een definitieve uitspraak doet, het bestuursorgaan via een tussenuitspraak in de gelegenheid binnen een bepaalde termijn een gebrek in het bestreden besluit te herstellen. De bestuurlijke lus is met name ingevoerd om de rechter de mogelijkheid te bieden geschillen snel en definitief te beslechten in gevallen waarin het bestuursorgaan een zekere beleidsvrijheid heeft. Bij het vaststellen van belastingaanslagen en andere beschikkingen in belastingzaken komt aan het bestuursorgaan in het algemeen geen beleidsvrijheid toe, zodat de vraag rijst naar de betekenis van de bestuurlijke lus in het belastingrecht.