Aflevering 6

De eigen bijdrage die een werknemer betaalt voor zijn pensioen komt in aftrek op het fiscale loon, mits de bijdrage geschiedt ‘ingevolge een pensioenregeling’. Hieraan staat niet in de weg dat de pensioenpremie voor een groot deel of zelfs volledig voor rekening van de werknemer komt (HR 29 maart 1967, nr. 15.689, BNB 1967/122). De in de wet gestelde, additionale voorwaarden, te weten het verplichte karakter van de eigen bijdrage en inhouding op het loon, zijn geschrapt door de wetgever (per 1 juni 1999) respectievelijk door de Hoge Raad als irrelevant terzijde geschoven (in het hier te bespreken arrest van 26 november 2010). Wat overblijft zijn de voorwaarden dat de pensioenregeling fiscaal zuiver moet zijn en dat de werknemersbijdrage causaal samenhangt met de (vroegere) dienstbetrekking. De specifieke voorwaarde voor pensioen in eigen beheer, die bepaalt dat de eigen bijdrage niet meer mag bedragen dan de werkgeversbijdrage (art. 18h Wet LB 1964 jo. art. 10c, letter b, Uitv.besl. LB 1965), blijft hier buiten beschouwing.

Op een aantal plaatsen komt in de fiscale wetgeving, waartoe ik in dit verband ook de Algemene wet bestuursrecht (Awb) reken, het fenomeen ‘samenhang’ aan de orde. Dat is onder meer het geval bij de heffing van griffierechten door een gerecht. Daarover besliste de Hoge Raad recentelijk HR 17 december 2010, nrs. 10/00325 en 10/00326, NTFR 2011/116 en HR 17 december 2010, nr. 09/04183, NTFR 2011/117. dat alleen dan slechts eenmaal griffierecht verschuldigd kan zijn wegens samenhang van de besluiten waartegen beroep is ingediend, als dat beroep is ingediend door of namens dezelfde indiener, en dus niet als een beroepschrift betrekking heeft op diverse belastingaanslagen die aan bijvoorbeeld vier indieners afzonderlijk zijn opgelegd. Een goede aanleiding om eens na te gaan waar in de fiscale wetgeving aan samenhang welke gevolgen worden verbonden. Ik merk daarbij op dat ik, mede gelet op de beperkte omvang van dit artikel, niet streef naar volledigheid.

De inrichting van openbare ruimten is tijdsgebonden en wordt bepaald door architectonische stromingen. In tegenstelling tot een veranderend modebeeld kan een openbare ruimte niet eenvoudig en zeker niet zonder een financieel offer worden aangepast aan moderne maatstaven. Grote verschillen zijn dan ook zichtbaar in bij voorbeeld de inrichting en het voorzieningenniveau van winkelcentra die in de jaren zeventig of tachtig van de vorige eeuw zijn gebouwd en recent ontwikkelde winkelcentra. Hoog Catharijne bij Utrecht Centraal Station bijvoorbeeld was bij opening een modern winkelgebied. Thans bestaan er vergevorderde plannen voor een ingrijpende verbouwing hiervan teneinde een voorzieningenniveau te creëren dat past bij de huidige tijd.

In deel 1 van deze Beschouwing (NTFR-B 2011/20) over de notitie fiscaal verdragsbeleid is ingegaan op de vraag waarom belastingverdragen worden gesloten en met wie. Vervolgens werd de woonplaats en verdragsgerechtigdheid besproken. Ten slotte is aandacht besteed aan de voorkomingsmethodiek. In deze bijdrage worden de overige onderdelen van de Notitie besproken.

In NTFR-B 2011/19 zijn de auteurs met name ingegaan op de meer formeelrechtelijke aspecten van het hier te bespreken besluit. In dit tweede deel komende materieelrechtelijke aspecten aan de orde.