Aflevering 12

Art. 10d Wet VPB 1969 dient ertoe om grondslaguitholling voor de vennootschapsbelasting door bovenmatige financiering van in Nederland gevestigde concernvennootschappen tegen te gaan. Kamerstukken II, 2003-2004, 29 210, nr. 8, p. 9. In het in deze Beschouwing centraal staande arrest HR 29 juni 2012, nr. 11/00482, NTFR 2012/1696 was het aan de Hoge Raad om antwoord te geven op een aantal vragen met betrekking tot art. 10d Wet VPB 1969. In het arrest stond een belastingplichtige, hierna X bv, centraal die zowel gelden had in- als uitgeleend van respectievelijk aan verbonden lichamen.

Per 1 januari 2013 wordt een nieuwe regeling van kracht op het terrein van de rente in belastingzaken. Ten aanzien van de invoering de nieuwe belastingrenteregeling is overgangsrecht opgenomen. Zie Overgangsrecht Belastingplan 2012, Art XXXIV. Met betrekking tot aanslagen IB 2012 of later geldt de regeling van de belastingrente. Voor een aanslag IB die wordt vastgesteld in 2013 en die betrekking heeft op kalenderjaren vóór 2012 (dus 2011 en voorgaande jaren) is de heffingsrenteregeling van toepassing. Indien het gaat om een aanslag VPB over een boekjaar dat is aangevangen vóór 1 januari 2012 dan is de heffingsrenteregeling van toepassing. Voor boekjaren die aanvangen op 1 januari 2012 of later geldt de belastingrenteregeling. Ten aanzien van de invorderingsrente geldt dat de wettelijke rente wordt berekend vanaf 1 januari 2013. Met ingang van die datum wordt in het heffingsproces de regeling van de heffingsrente vervangen door die van de belastingrente. Ook de regeling van de invorderingsrente in het invorderingsproces wordt ingrijpend gewijzigd. Het gaat het bestek van dit artikel evenwel te buiten om beide regelingen volledig te behandelen. Daar waar dat nuttig is voor het betoog, zal ik ook een enkele opmerking maken over de invorderingsrente. De regeling van de heffingsrente heeft zich meer dan eens mogen verheugen in een aanzienlijke belangstelling. Dit valt voor een deel te verklaren door de hoogte van heffingsrente ten opzichte van de reguliere spaarrente bij een bankinstelling. Zo is door de jaren heen – bij vergoeding van heffingsrente door de fiscus – telkens als de heffingsrente vrij hoog was in de vak- en reguliere pers gesuggereerd dat ‘sparen bij de fiscus’ aantrekkelijk is voor belastingplichtige, hetgeen dan weer nadelig is voor de schatkist.

Inkomen, al dan niet fictief, is in beginsel belast in de woonstaat van de gerechtigde. Arbeidsinkomsten zijn doorgaans ook belast in de bronstaat. Ter voorkoming van dubbele belasting wordt in belastingverdragen bepaald welk land de heffingsbevoegdheid toekomt over een bepaald inkomensbestanddeel. In belastingverdragen wordt de heffingsbevoegdheid over inkomsten van sporters en artiesten toegewezen aan het land waar het optreden plaatsvindt. Art. 17 OESO-Modelverdrag. Daarbij is niet relevant of de betaling wordt gedaan aan de artiest of sporter, dan wel aan een andere persoon, zoals een vennootschap. Art. 17, lid 2, OESO-Modelverdrag. Hoewel ook de woonstaat van de artiest of sporter (inkomstenbelasting) zal willen heffen bepaalt het belastingverdrag dat de woonstaat in een dergelijke situatie ter voorkoming van dubbele belasting terugtreedt door toepassing van een vrijstellings- of verrekeningsmethode voor de buitenlandse gage. Art. 23A dan wel art. 23B OESO-Modelverdrag.

Aanleiding voor deze Beschouwing zijn drie recente arresten van de Hoge Raad over btw-besparende constructies door gemeenten met schoolgebouwen. HR 17 februari 2012, nr. 09/04280, NTFR 2012/501, BNB 2012/117, HR 29 juni 2012, nr. 10/00786, NTFR 2012/2078, V-N 2012/37.26 en HR 30 maart 2012, nr. 09/03079, NTFR 2012/944, V-N 2012/19.24. In één geval is het beroep op fraus legis gehonoreerd.