Aflevering 1

De Verklaring arbeidsrelatie (VAR) doet weer van zich spreken. Zo is er het afgelopen jaar niet alleen een aantal uitspraken/arresten inzake de VAR gewezen, maar ook heeft de staatssecretaris van Financiën aangekondigd in 2013 een webmodule gereed te hebben die met ingang van 2014 de VAR kan vervangen. Een voorschot op het laatste is de aankondiging dat de VAR met ingang van 1 januari 2013 niet meer automatisch wordt verstrekt. Al met al een goede aanleiding om de VAR en diens toekomstige vervanger tegen het licht te houden.

Op 1 januari 1995 is art. 11c (de voorloper van het huidige art. 19b) opgenomen in de Wet LB 1964. Doelstelling van deze bepaling is om oneigenlijk gebruik van pensioenopbouw in eigen beheer tegen te gaan. Zo is onder meer bepaald dat indien een pensioenaanspraak wordt prijsgegeven, behoudens voor zover de pensioenaanspraak niet voor verwezenlijking vatbaar is, de aanspraak wordt geacht te zijn genoten als loon uit vroegere dienstbetrekking. Afkoop van pensioenaanspraken is eveneens aangewezen als een handeling die leidt tot directe belastingheffing over de volledige aanspraak. Dat geldt ook voor andere situaties zoals het geval dat de pensioenaanspraak voorwerp van zekerheid wordt. Al deze bepalingen strekken er volgens de parlementaire toelichting toe oneigenlijke handelingen met betrekking tot pensioenaanspraken tegen te gaan.

De strijd tegen de exitheffing bij emigrerende particulieren en vennootschappen levert steeds meer jurisprudentie van het Hof van Justitie op. Na de zaken De Lasteyrie du Saillant HvJ 11 maart 2004, zaak C-9/02 (De Lasteyrie du Saillant), NTFR 2004/397. en N HvJ 7 september 2006, zaak C-470/04 (N), NTFR 2006/1288. in de sfeer van de emigrerende particulieren, kregen we eind vorig jaar de zaak National Grid Indus BV, HvJ 29 november 2011, zaak C-371/10, (National Grid Indus BV), NTFR 2011/2856; Hof Amsterdam 31 mei 2012, nr. 08/00135bis, LJN: BW7939. waarbij het ging om een emigrerende vennootschap. Deze jurisprudentie is in de tweede helft van dit jaar gevolgd door de zaak Commissie vs. Spanje (particulieren) en de zaak Commissie vs. Portugal (vennootschappen)V-N 2012/47.11.. Recent is ook arrest gewezen door het EVA-Hof in de zaak Arcade Drilling AS; eveneens een zaak over exitheffing bij vennootschappen.V-N 2012/51.17; de volledige tekst is te vinden op de website van het EVA-Hof op het adres http://www.eftacourt.int/images/uploads/15_11__JUDGMENT_ENG.pdf. Gezien de door de Europese Commissie gestarte infractieprocedures tegen een aantal lidstaten op dit onderwerp zullen er nog meer arresten volgen, Er liggen formele verzoeken van de Commissie tegen België, Denemarken, Ierland, Nederland, Spanje, Portugal en het Verenigd Koninkrijk. Een zaak tegen Zweden is ingetrokken. Zie persberichten Europese Commissie 18 maart 2010 (nr. IP/10/299, NTFR 2010/1513), 24 november 2010 (nr. IP/10/1565, NTFR 2010/2766), 27 januari 2011 (nr. IP/11/78, NTFR 2011/274) en 22 maart 2012 (nr. IP/12/285, NTFR 2012/810). waaronder in de zaak tegen Nederland Zie voor de status van de infractieprocedure tegen Nederland de brief van de staatssecretaris van Financiën van 30 november 2012 aan de Tweede Kamer, Kamerstuk 33 262, nr. 10, onderdeel I, nummer 1. tenzij de aangesproken lidstaten alsnog (tijdig) hun wetgeving volledig aanpassen aan de uitkomsten van de reeds gewezen arresten.

Terwijl het universum immer uitdijt, lijken prestaties in de btw onderhevig aan een tegengestelde kracht; steeds vaker zien we een samensmelting van verschillende prestaties die zich vervolgens als één prestatie manifesteren. In die gevallen dat op de te onderscheiden delen een verschillend btw-regime van toepassing is -zoals een vrijstelling of verlaagd tarief- kan dat tot verstoringen in de markt leiden. Aan de andere kant worden ook pogingen ondernomen één prestatie in diverse onderdelen te splitsen zodat op een deel een gunstiger regime toegepast kan worden. In deze bijdrage ga ik in op een dergelijke poging binnen de financiële vrijstelling, een poging die vorig jaar bij het Hof van Justitie (HvJ) strandde. In die zaak ging het om de vraag of het beheer van vermogen kan worden onderscheiden in – belaste – expertisediensten en – vrijgestelde – effectentransacties.