Aflevering 2

In NTFR-B 2012/33 heb ik een Beschouwing gewijd aan de pseudo-eindheffingen zoals opgenomen in de Wet LB 1964. Ik besprak daar de nationaalrechtelijke aspecten van deze heffingen. In de onderhavige Beschouwing sta ik stil bij de internationale aspecten, in het bijzonder naar aanleiding van de invoering van de zogenoemde 16%-strafheffing. Ik besteed echter tevens aandacht aan de internationale aspecten van de overige pseudo-eindheffingen.

Vorig jaar heeft de Hoge Raad een arrest over een zogenoemd ik-opa-testament gewezen. De vraag was of art. 10 SW 1956 van toepassing zou kunnen zijn op de niet-opeisbare geldvorderingen van de kleinkinderen die voortvloeien uit een dergelijk testament. De Hoge Raad oordeelde dat de fictiebepaling niet van toepassing was omdat de schuldenaar geen rechtshandeling had verricht toen de geldvorderingen ontstonden. Per 1 januari 2010 is art. 10 SW 1956 op enkele onderdelen gewijzigd. In deze bijdrage wordt ingegaan op de vraag of, en zo ja in hoeverre, in het licht van bovenstaande ontwikkelingen art. 10 SW 1956 van toepassing kan zijn bij ik-opa-testamenten.

Op 1 januari 2013 is in werking getreden de wijziging van de Wet op de internationale bijstandsverlening bij de heffing van belastingen (hierna: WIB). Wet van 27 september 2012, Stb. 453. De bepalingen van de WIB strekken, zoals art. 1, lid 1, WIB bepaalt, tot uitvoering van richtlijnen van de Raad van de EU en andere regelingen van internationaal en interregionaal recht tot het verlenen van wederzijdse bijstand bij de heffing van belastingen, alsmede renten daarover en bestuursrechtelijke sancties en boeten die daarmee verband houden. De WIB is niet van toepassing bij het verlenen van wederzijdse bijstand op het gebied van de omzetbelasting in het kader van verordening (EG) nr. 1798/2003 van de Raad van de Europese Unie van 7 oktober 2003 betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belasting over de toegevoegde waarde en tot intrekking van verordening (EEG) nr. 218/92 (PbEU L 264) en de accijnzen in het kader van verordening (EG) nr. 2073/2004 van de Raad van de Europese Unie van 16 november 2004 betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de accijnzen (PbEU L 359) en voorts niet bij het verlenen van wederzijdse bijstand op het gebied van rechten bij invoer en rechten bij uitvoer met inbegrip van de belasting bij invoer, genoemd in artikel 22 van de Wet op de omzetbelasting 1968, en van accijns bij invoer, genoemd in artikel 62 van de Wet op de accijns.

Om belastingontwijking door Amerikanen tegen te gaan is in beginsel op 1 januari 2013 wetgeving in de Verenigde Staten (VS) in werking getreden. Deze regelgeving is overigens wat het aanleveren van informatie betreft uitgesteld tot 2014, maar kan wel al informatie betreffen die betrekking heeft op 2013. Het gehele invoeringstraject strekt zich uit over de periode tot en met 2018. Deze informatieverplichtingen richten zich op landen buiten de VS en is gebaseerd op de Foreign Account Tax Compliance Act (FATCA). Gelet op het feit dat het hier om lokale Amerikaanse regelgeving gaat heb ik er vanaf gezien naar wetsartikelen te verwijzen. De FATCA beoogt kort gezegd te bestrijden dat Amerikaanse personen investeringen aanhouden in het buitenland die ze buiten het zicht van de Amerikaanse fiscus houden. Om deze belastingontwijking tegen te gaan bepaalt de FATCA dat (i) buitenlandse financiële instellingen waar Amerikanen investeringen aanhouden en (ii) buitenlandse niet-financiële instellingen voor zover die eigendom zijn van inwoners van de VS, gegevens dienen te verstrekken aan de Amerikaanse belastingdienst IRS, op straffe van een sanctie in de vorm van een bronheffing op inkomstenstromen naar die instellingen. De basis van de inlichtingenverstrekking is de facto gebaseerd op art. 26 OESO-Modelverdrag (inlichtingenartikel).